OP/ED: Ενεργειακή κρίση: Ένα βήμα πριν την κατάρρευση τα Βαλκάνια – Εισπράττουν ευρωπαϊκή αδιαφορία 

OP/ED: Ενεργειακή κρίση: Ένα βήμα πριν την κατάρρευση τα Βαλκάνια – Εισπράττουν ευρωπαϊκή αδιαφορία 

Του Ρενάτο Λέκκα*

Την ώρα που ο πλανήτης προσπαθεί να ανακάμψει από την πανδημία, επλήγη ξαφνικά – ή μάλλον όχι τόσο – από την ενεργειακή κρίση. Το πρόβλημα στο σύνολό του δεν έχει παρουσιαστεί ακόμα, ωστόσο οι χώρες προσπαθούν να θωρακιστούν.

Στα Βαλκάνια πάλι, οι δυσκολίες είναι πολύ έντονες με τον φετινό χειμώνα να είναι ένας από τους πιο δύσκολους στη σύγχρονη ιστορία τους. Οι χώρες των Βαλκανίων δεν έχουν πολλά να ελπίζουν από την ΕΕ, καθώς δεν διαφαίνεται κοινή πολιτική αντιμετώπισης ούτε για τις χώρες-μέλη. Υπενθυμίζεται άλλωστε πως στην Σύνοδο Κορυφής των «27» στη Λιουμπλιάνα οι ισχυροί της Ένωσης παρέπεμψαν στο αόριστο μέλλον την ένταξη των έξι χωρών των Δυτικών Βαλκανίων στην Ε.Ε.. Πράγμα που όπως είναι φυσικό έφερε μεγάλη απογοήτευση τόσο στις κυβερνήσεις των χωρών, όσο και στις κοινωνίες. Οι ηγέτες των κρατών-μελών, όχι μόνο δεν όρισαν ημερομηνία έναρξης ενταξιακών διαπραγματεύσεων με τη Βόρεια Μακεδονία και την Αλβανία, απέρριψαν μάλιστα και την πρόταση της σλοβενικής προεδρίας για ολοκλήρωση της ενταξιακής διαδικασίας μέχρι το 2030.

Αλβανία 

Ο Αλβανός πρωθυπουργός Edi Rama δήλωσε ότι η χώρα του βρίσκεται σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης λόγω της παροχής ηλεκτρικής ενέργειας. Κατά τη διάρκεια διαγγέλματός του, ο Rama είπε ότι η απόφαση επηρεάστηκε από τις εξελίξεις στην ευρωπαϊκή αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, η οποία έχει γίνει πολύ πιο ακριβή τις τελευταίες εβδομάδες. Η αλβανική κυβέρνηση διόρισε τον αντιπρόεδρο της κυβέρνησης Arben Ahmetaj για τη διαχείριση αυτής της κατάστασης, ο οποίος θα έχει πλέον το δικαίωμα να λαμβάνει αποφάσεις σχετικά με τις εταιρείες ενέργειας.

Σύμφωνα με τους ειδικούς, η χώρα πρέπει τώρα να βρει μια βιώσιμη λύση προκειμένου να επιλυθεί η τρέχουσα κρίση. O Ahmetaj έχει ανακοινώσει ένα πρόγραμμα στήριξης νοικοκυριών και μικρών επιχειρήσεων. Μία από τις λύσεις που σκέφτεται η κυβέρνηση του Rama είναι η μερική κρατικοποίηση της εταιρίας ηλεκτρικής ενέργειας.

Βόρεια Μακεδονία 

Στη Βόρεια Μακεδονία ο Zaev βλέπει το κόμμα του να καταποντίζεται στις αυτοδιοικητικές εκλογές.  Στον πρώτο γύρο το  VMRO DPMNE κέρδισε σε 20 τουλάχιστον δήμους από τους 80 σε όλη τη χώρα ενώ το κόμμα του Zaev σε μόλις 9. Οι εκλογές έκαναν τον Zaev να υποσχεθεί ότι μέχρι το τέλος του έτους δεν θα αλλάξει η τιμή της ηλεκτρικής ενέργειας. Βέβαια ο Πρωθυπουργός της Βόρειας Μακεδονίας – όπως και ο Rama –  έχει προειδοποιήσει τον λαό του ότι η χώρα του βρίσκεται μπροστά σε μία μεγάλη οικονομική κρίση. Στη Βόρεια Μακεδονία περίμεναν μία θετική εξέλιξη στην τελευταία Σύνοδο Κορυφής. Ο Zaev βρίσκεται σε πτώση και “θέλει από κάπου να πιαστεί” για την επόμενη μέρα.

Σερβία

Σε εξαιρετικά δύσκολη κατάσταση είναι η Σερβία. Ο Vučić δηλώνει ότι δυσκολεύεται να κοιμηθεί τα βράδια γιατί τα όσα θα ζήσει η χώρα του το επόμενο διάστημα είναι πολύ δύσκολα για εκείνον. “Δεν κοιμάμαι τα βράδια. Δεν είναι εύκολο αυτό που ζούμε. Θα έχουμε τεράστιο θέμα με τις τιμές στην ενέργεια” είπε ο Vučić πρόσφατα μιλώντας στον λαό του. Η αλήθεια είναι ότι το προηγούμενο διάστημα ο Πρόεδρος της Σερβίας προσπάθησε να βρει μία επικοινωνία με τον Πούτιν για τις τιμές του φυσικού αερίου. Ο Σέρβος πρόεδρος θέλει από την πλευρά του να δημιουργήσει συνθήκες επαναδιαπραγμάτευσης. Κάτι τέτοιο δε διαφαίνεται.

Ευρωπαϊκή αδιαφορία 

Σερβία, Αλβανία και Βόρεια Μακεδονία εισπράττουν μία απίστευτη αδιαφορία από την ΕΕ που όμοια της δεν έχει υπάρξει. Από την μία πλευρά γίνεται κατανοητό ότι μεγάλη κρίση αντιμετωπίζουν οι χώρες – μέλη από την άλλη όμως η Ευρώπη θα έπρεπε να είχε πάρει μαθήματα από το παρελθόν, καθώς το ενδιαφέρον της Ρωσίας και της Τουρκίας είναι έντονο στην περιοχή. Δεν αποκλείεται χώρες που είναι καθεστώς υποψήφιας προς ένταξη χώρας βλέποντας την κατάρρευση της ενεργειακής κρίσης να πλησιάζει να οδηγηθούν σε μία άλλου είδους λύση τουλάχιστον για κάποιο διάστημα. Λύση, η οποία θα έρθει σε αντίθεση με τις Ευρωπαϊκές αρχές και αξίες./ibna

*Ο Ρενάτο Λέκκα είναι δημοσιογράφος