OP/ED: Τι σημαίνει το τέλος της «εποχής Merkel» για τα Βαλκάνια

OP/ED: Τι σημαίνει το τέλος της «εποχής Merkel» για τα Βαλκάνια

Του Ρενάτο Λέκκα*

Οι γερμανικές εκλογές έχουν ιδιαίτερη σημασία για την πορεία της Ευρώπης, από τη στιγμή που η Γερμανία ήταν και παραμένει η κυρίαρχη οικονομικά δύναμη στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Οι εκλογές στην Γερμανία γίνονται ακόμα σημαντικότερες, καθώς αυτές έχουν ως βασικό στοιχείο την αποχώρηση της Angela Merkel, μετά από δεκαπέντε χρόνια στη θέση της καγκελαρίου.

Είναι ουσιαστική η «αλλαγή εποχής» και όχι θεωρητική. Η Γερμανία σε μεγάλο βαθμό καθορίζει και την εξωτερική πολιτική της ΕΕ αλλά και την πορεία της Ευρωπαϊκής Ενοποίησης. Ή Angela Merkel όλα αυτά τα χρόνια είχε ένα πρωταγωνιστικό ρόλο με την «Διαδικασία του Βερολίνου» στα Βαλκάνια. Δεν υλοποιήθηκαν όλα όσα θέλησε ή επιθυμούσε, ωστόσο μπήκαν τα πρώτα θεμέλια για να υπάρξει μία καλύτερη εικόνα ίσως και πιο αισιόδοξη στο φτωχό κομμάτι της Ευρώπης.

Μέχρι και την τελευταία στιγμή στην καγκελαρία η Angela Merkel συνέβαλε στην προσπάθεια για μεγαλύτερη προενταξιακή βοήθεια προς Αλβανία και Βόρεια Μακεδονία (καταλύτης η Συμφωνία των Πρεσπών). Δεν πρέπει να παραγνωρίζουμε το γεγονός ότι η Γερμανία έχει μεγάλα συμφέροντα στα Βαλκάνια και η Merkel εργάστηκε πρωτίστως για τη σταθερότητα στην περιοχή, η οποία ήταν απαραίτητη για τις γερμανικές επενδύσεις.

Η Merkel πέτυχε τον απόλυτο ηγετικό ρόλο της Γερμανίας στα Δυτικά Βαλκάνια, χωρίς να συγκρουστεί με τις ΗΠΑ (υπήρξε και η αδιαφορία Trump τα τελευταία χρόνια) παρά μόνο με την Γαλλία και αυτό για λίγο διάστημα όταν οι Γάλλοι είπαν όχι στην Βόρεια Μακεδονία για το καθεστώς υποψήφιας για ένταξη χώρας.

Λίγες ημέρες πριν από τις γερμανικές εκλογές η Καγκελάριος έκανε ένα ενδιαφέρον ταξίδι στα Δυτικά Βαλκάνια, με πρώτο σταθμό το Βελιγράδι και δεύτερο τα Τίρανα. Στόχος της καγκελαρίου με αυτό το ταξίδι ήταν να επιβεβαιώσει την πάγια θέση της Γερμανίας για την ενταξιακή πορεία των χωρών των Δυτικών Βαλκανίων για περεταίρω διεύρυνση της ΕΕ στα Δυτικά Βαλκάνια αλλά και να δώσει το σήμα στους διαδόχους της (Scholz ή Laschet) να μην πάψουν να δείχνουν ενδιαφέρον για την περιοχή.

Η Merkel φεύγει από τα Βαλκάνια χωρίς να έχει δοθεί ουσιαστική λύση στην περιοχή αλλά σίγουρα αφήνει ως παρακαταθήκη την διάθεση που δείχνουν οι ηγεσίες των χωρών για σκληρή δουλειά. Μία διάθεση όμως που δε πρέπει να εξαντληθεί και να εξατμιστεί στις σκληρές και  γραφειοκρατικές απαιτήσεις της ΕΕ. Αλβανία και Βόρεια Μακεδονία κάνουν σκληρό αγώνα για να μπορέσουν να ολοκληρώσουν τα απαιτητικά βήματα που τους ζητούνται και πολλές φορές εισπράττουν αδιαφορία. Χαρακτηριστικό παράδειγμα η απουσία αλληλεγγύης σε ό,τι σχετίζεται με την πανδημία του κορωνοϊού, η απαγόρευση των ταξιδιών κ.ά.

«Η καρδιά μου χτυπάει για αυτήν την περιοχή», ήταν η χαρακτηριστική φράση της Merkel στο πρόσφατο της ταξίδι. Ας ελπίσουμε πως για την ευημερία των λαών, την σταθερότητα και την ειρήνη στα Δυτικά Βαλκάνια, να μην είναι «μόνο η καρδιά της Merkel που χτύπησε στην περιοχή»./ibna

*Ο Ρενάτο Λέκκα είναι δημοσιογράφος