OP/ED: Οπισθοδρόμηση στις Ελληνοτουρκικές σχέσεις ή μια νέα αρχή;

OP/ED: Οπισθοδρόμηση στις Ελληνοτουρκικές σχέσεις ή μια νέα αρχή;

Οι υποστηρικτές του ελληνοτουρκικού διαλόγου και των ανοιχτών διαύλων επικοινωνίας, πρέπει να βίωσαν μια δυσάρεστη έκπληξη κατά τη διάρκεια της κοινής συνέντευξης τύπου του Τούρκου Υπουργού Εξωτερικών Mevlut Cavusoglu και του Έλληνα ομολόγου του Νίκου Δένδια.

Η τροπή που πήρε η συνέντευξη τύπου, με τους δυο Υπουργούς να εκτοξεύουν κατηγορίες ο ένας στον άλλο, μόνο θετικά δεν θα μπορούσε να αποτιμηθεί, παρότι οι συναντήσεις που προηγήθηκαν τόσο με τον Τούρκο Πρόεδρο αλλά και στην κατ’ ιδίαν συνάντηση αξιολογήθηκαν από τους ίδιους ως πολύ θετικές.

Τίποτα δεν προμήνυε μετά την τοποθέτηση του οικοδεσπότη Mevlut Cavusoglu, στην κοινή συνέντευξη τύπου, αυτό που θα ακολουθούσε. Με σκληρή γλώσσα και αφήνοντας την διπλωματία στο περιθώριο, ο Νίκος Δένδιας απαρίθμησε μπροστά στις κάμερες, το σύνολο των θεμάτων που η Τουρκία προσπαθεί να βάλει στο τραπέζι του διαλόγου για την επίλυση των διμερών διαφορών.

Ο Έλληνας Υπουργός Εξωτερικών έθεσε σε κοινή θέα, τα ζητήματα που απασχόλησαν τις συζητήσεις που είχε με τον Τούρκο ομόλογό του και προφανώς και με τον Πρόεδρο Erdogan. Θέματα που μόνιμα θέτει η Τουρκική πλευρά στις συζητήσεις της με τους Έλληνες αξιωματούχους και απορρίπτονται από την Ελλάδα, η οποία θεωρεί ότι η μόνη διμερής διαφορά είναι η οριοθέτηση ΑΟΖ/υφαλοκρηπίδας.

Η χτεσινή ένταση σε δημόσια θέα θυμίζει εν πολλοίς το αντίστοιχο σκηνικό μεταξύ του πρώην Έλληνα Προέδρου Προκόπη Παυλόπουλου με τον Recep Tayyip Erdogan στην Αθήνα τον Δεκέμβρη του 2017, που έσπασαν το πρωτόκολλο και άνοιξαν δημόσια συζήτηση ανταπαντώντας ο ένας στον άλλο. Ευτυχώς οι κοινές δηλώσεις του Αλέξη Τσίπρα με τον Τούρκο Πρόεδρο έσβησαν την φωτιά που πήγε ν’ ανάψει, πριν καλά-καλά αρχίσει η πρώτη επίσημη επίσκεψη Τούρκου Προέδρου μετά από 65 χρόνια. Για όσους δεν θυμούνται ο Έλληνας Πρωθυπουργός είχε θέσει κι αυτός όλα τα θέματα της παραβατικής συμπεριφοράς της Τουρκίας, για την Ελλάδα.

Αυτό που προκαλεί όμως εντύπωση είναι τι ήταν αυτό που προκάλεσε την ένταση κατά την χτεσινή κοινή συνέντευξη τύπου Cavusoglu-Δένδια.

Μετά από 17 μήνες υπήρξε συνάντηση σε ανώτερο επίπεδο Ελλάδας και Τουρκίας. Ήταν μια προσπάθεια για εξεύρεση κοινού τόπου ώστε να αμβλυνθεί η ένταση που επικράτησε μεταξύ των δυο χωρών σε Αιγαίο, Μεσόγειο και Έβρο.

Ήταν η συσσωρευμένη ένταση η αιτία γι αυτή την δημόσια διαμάχη; Ενδεχομένως, αλλά δεν βγάζει νόημα, όταν προσπαθείς να επανεκκινήσεις τον απευθείας διάλογο, να τον δυναμιτίζεις σε δημόσια θέα. Τις όποιες θέσεις και αντιρρήσεις σου τις θέτεις κατ’ ιδίαν στον συνομιλητή σου, εφόσον επιθυμείς, να βρεις κοινό βηματισμό.

Η δημοσιοποίηση γνωστών κατά τ’ άλλων θεμάτων και η δημόσια αντιπαράθεση παράγει, περισσότερη ένταση, χάνεται η εμπιστοσύνη μεταξύ των συνομιλητών και δημιουργεί, παρά επιλύει διαφορές.

Η διαρροή από διπλωματικές πηγές, αμέσως μετά την κοινή συνέντευξη, ότι η απάντηση στις προκλήσεις του Τούρκου Υπουργού Εξωτερικών από τον Έλληνα ομόλογο του, έγιναν με την προτροπή του Έλληνα Πρωθυπουργού, προκαλεί δεύτερες σκέψεις.

Γιατί έπρεπε να γίνει διαρροή; Ήταν γνωστό ότι ο Νίκος Δένδιας είχε συνεργαστεί με τον Κυριάκο Μητσοτάκη για την επίσκεψη στην Τουρκία και υπήρξε συνομιλία των δυο ανδρών και στο μεσοδιάστημα των συναντήσεων του Δένδια με Erdogan και Cavusoglu.

Τι προσπαθούσε να προλάβει αυτή η διαρροή; Μήπως να καρπωθεί το Μαξίμου την επικοινωνιακή “επιτυχία” του Δένδια; Ή μήπως να διασκεδάσει τις εντυπώσεις ότι ο Δένδιας πήγε με τη γραμμή Καραμανλή -Παυλόπουλου στην Άγκυρα για τα Ελληνοτουρκικά κι όχι με την γραμμή Μητσοτάκη; Τέλος μήπως ήταν μια αρχηγική εμφάνιση του Νίκου Δένδια καθώς διαφαίνεται ότι ο Κυριάκος Μητσοτάκης πλέει τα λοίσθια;

Είναι πολύ νωρίς να βγουν συμπεράσματα και να απαντηθούν αυτά τα ερωτήματα. Όμως η διπλωματία δεν ασκείται με την προσοχή στραμμένη στο εσωτερικό ακροατήριο για κομματικά ή προσωπικά οφέλη.

Αν θεώρησε ο Έλληνας Υπουργός Εξωτερικών ότι προκλήθηκε από τον Τούρκο ομόλογο του, ορθά αντέδρασε όπως αντέδρασε. Όφειλε να το κάνει.  Όμως έκανε το ίδιο και στα όργανα της ΕΕ, όταν και συζητήθηκαν οι Ευρωτουρκικές σχέσεις; Ενίσχυσε το διπλωματικό κεφάλαιο της Ελλάδας, έναντι των προκλήσεων της Τουρκίας στα Διεθνή όργανα ή απλά σηκώνει σκόνη για να μην φανεί η απραξία; Γιατί τόσο μεγάλο διάστημα δεν αντέδρασε στις προκλήσεις της Τουρκίας και αποφάσισε να το πράξει στην Άγκυρα αυτό;

Χτες υπήρξε μια ευκαιρία για την επανεκκίνηση των ελληνοτουρκικών σχέσεων, μετά από μια περίοδο έντασης και κλειστών διαύλων επικοινωνίας. Γι αυτό το σκοπό πήγε στην Άγκυρα ο Νίκος Δένδιας, δίνοντας έμφαση στην θετική ατζέντα και την οικονομική συνεργασία όπως είπε και όπως με διαρροές την επομένη της επισκέψης του δηλώνουν εμφατικά διπλωματικοί και κυβερνητικοί κύκλοι. Μένει να φανεί το επόμενο διάστημα αν η χτεσινή επίσκεψη ήταν μια οπισθοδρόμηση ή μια νέα αρχή σε νέα βάση των ελληνοτουρκικών σχέσεων./ibna