Τα ανθρώπινα δικαιώματα θεμέλιο της αποκατάστασης από την πανδημία COVID-19, σύμφωνα με το Συνέδριο του ECSS

Τα ανθρώπινα δικαιώματα θεμέλιο της αποκατάστασης από την πανδημία COVID-19, σύμφωνα με το Συνέδριο του ECSS

Με τα συμπεράσματα του Συνεδρίου «Ανθρώπινα δικαιώματα: Η οικοδόμηση του μετα-πανδημικού κόσμου» στο Κάιρο, ολοκληρώθηκαν οι εργασίες του Διεθνούς Συνεδρίου του Αιγυπτιακού Κέντρου Στρατηγικών Μελετών.

Το επιλεγμένο θέμα του συνεδρίου, σε συνδυασμό με την πανδημία Covid-19, τόνισε τη σημασία της εξέτασης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων από μια πολύπλευρη, περιεκτική οπτική γωνία, από μια πλειάδα πολιτικών, ειδικών και οργανισμών.

Το ξέσπασμα του κορωνοϊού έχει αποκαλύψει τις βαθιά ριζωμένες ανισορροπίες που υφίστανται τα ανθρώπινα δικαιώματα στο εσωτερικό και παγκοσμίως, οι οποίες συνέβαλαν στην επέκταση των επιπτώσεων της πανδημίας. Ο ιός έχει πλήξει όλες τις χώρες του κόσμου, χτυπώντας τις κοινωνίες στον πυρήνα τους, και τις απειλεί στον υγειονομικό, κοινωνικό, πολιτικό και οικονομικό μέτωπο.

Σύμφωνα με τα συμπεράσματα του Συνεδρίου, η πανδημία αύξησε τα επίπεδα φτώχειας και καλλιέργησε την ανισότητα, τις διακρίσεις και τον αποκλεισμό. Έχει επίσης επιδεινώσει δεκαετείς προκλήσεις, όπως βία και συγκρούσεις, ανεργία και αδύναμα δίκτυα κοινωνικής ασφάλειας.

Η κρίση του ιού COVID-19 έθεσε ερωτήματα σχετικά με την ισορροπία που σχετίζεται με τα ανθρώπινα δικαιώματα, κυρίως μεταξύ των οποίων είναι η ζωή των πολιτών έναντι των οικονομιών, της δημοκρατίας έναντι του αυταρχισμού, της ιδιωτικής ζωής έναντι της λογοκρισίας και, τέλος, η σχέση μεταξύ της νομιμότητας των καθεστώτων και της ικανότητάς τους να αντιμετωπίζουν την πανδημία.

Φαίνεται ότι ο κόσμος θα εισέλθει στη φάση της «ανάκαμψης» ενώ είναι εξαντλημένος, λιγότερο πλούσιος και πιο τεταμένος, πράγμα που απαιτεί νέες παγκόσμιες ρυθμίσεις, ειδικά επειδή οι υπάρχουσες που εμφανίστηκαν μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο δεν φάνηκαν κατάλληλες να αντιμετωπίσουν με τα αναδυόμενα παγκόσμια διλήμματα. Αυτό προστίθεται σε αυτό που μοιάζει με υποχώρηση στον ρόλο του ΟΗΕ προς τα σύγχρονα παγκόσμια προβλήματα.

Είναι ασφαλές να υποθέσουμε, σύμφωνα με τα συμπεράσματα, ότι ο κόσμος αντιμετωπίζει πρωτοφανείς προκλήσεις, ούτε καν ίδιες απ’ όταν η ισπανική γρίπη αφαίρεσε τη ζωή 50 εκατομμυρίων ανθρώπων. Τότε, δεν υπήρχε διεθνής οργανισμός ούτε διεθνής δομή για τα ανθρώπινα δικαιώματα. Επομένως, φαίνεται σαφές ότι ο κόσμος αντιμετωπίζει μια καθοριστική ιστορική στιγμή.

Επομένως, το βασικό μήνυμα της Ημέρας των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων επικεντρώθηκε στη διασφάλιση ότι τα ανθρώπινα δικαιώματα είναι θεμελιώδη για τις προσπάθειες αποκατάστασης μετά τον κορωνοϊό, πιστεύοντας στην αδυναμία επίτευξης κοινών παγκόσμιων στόχων χωρίς την παροχή ίσων ευκαιριών για όλους και την αντιμετώπιση των ανισοτήτων, του αποκλεισμού και των διακρίσεων. Με άλλα λόγια, το μήνυμα τόνισε τη σημασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην ανοικοδόμηση του κόσμου στον οποίο θέλουμε να ζήσουμε και την ανάγκη παγκόσμιας αλληλεγγύης και αλληλεξάρτησης.

Σύμφωνα με τις προτάσεις που υιοθετήθηκαν με το πέρας του Διεθνούς Συνεδρίου, η πανδημία αποκάλυψε την ανάγκη δημιουργίας μηχανισμών «έγκαιρης προειδοποίησης». Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) χαρακτήρισε τον κορωνοϊό ως πανδημία στις 11 Μαρτίου 2020, δηλαδή σχεδόν τέσσερις μήνες μετά την εμφάνισή του. Χάθηκε πολύτιμος χρόνος που θα μπορούσε να συμβάλει στη διάσωση των ζωών των ανθρώπων και στον περιορισμό της εξάπλωσής του.

Η κρίση του κορωνοϊού προέτρεψε στην ανάγκη επέκτασης της εξουσίας του ΠΟΥ, με τρόπο παρόμοιο με αυτόν του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών, το οποίο είναι αρμόδιο να διατηρεί τη διεθνή ειρήνη και ασφάλεια, με βάση τον ρόλο του στην προστασία της ανθρώπινης υγείας. Ο ρόλος της ΠΟΥ πρέπει να επεκταθεί χτυπήσει το κουδούνι συναγερμού, να παρακινήσει τις χώρες να συνεργαστούν και να μοιραστούν με ακρίβεια εμπειρίες και να ενθαρρύνει την παγκόσμια ιατρική και επιστημονική κοινότητα να αντιμετωπίσει την πανδημία.

Στις προτάσεις υπογραμμίστηκε η ανάγκη αντιμετώπισης όλων των μορφών ανισότητας που σχετίζονται με το δικαίωμα στην υγεία, κυρίως μεταξύ των οποίων είναι η δίκαιη πρόσβαση σε εμβόλια και διάφοροι τύποι θεραπείας.

Επίσης η ανάγκη παροχής κάθε μορφής υποστήριξης και προστασίας στις γυναίκες από απειλές για την υγεία τους.

Επιπλέον θεωρείτε αναγκαία η θέσπιση πρόσθετων προγραμμάτων προστασίας και φροντίδας για παιδιά σε φτωχές και περιθωριοποιημένες περιοχές για να εξασφαλιστεί η ανάπτυξή τους σε κατάλληλο περιβάλλον καθώς και η παροχή πρόσθετης υποστήριξης σε πρόσφυγες και μετανάστες κατά τη διάρκεια καταστροφών, ιδίως κρίσεων υγειονομικής περίθαλψης.

Όσον αφορά την εκπαίδευση προτείνεται  να εξεταστεί η υιοθέτηση πιο ευέλικτων, περιεκτικών και δυναμικών εκπαιδευτικών συστημάτων για την αποφυγή διακοπών σε περιόδους κρίσεων.

Υπογραμμίστηκε το δικαίωμα στον ψηφιακό μετασχηματισμό και την ανάγκη γεφύρωσης των κενών γνώσεων, ενώ ζητείτε κινητοποίηση πόρων σε περιφερειακό και διεθνές επίπεδο για την τόνωση των προσπαθειών αειφόρου ανάπτυξης που λαμβάνουν υπόψη τα δικαιώματα των σημερινών και των μελλοντικών γενεών καθώς και τις περιβαλλοντικές διαστάσεις.

Επιπλέον να ξεκινήσει η συζήτηση μιας νέας τριμερούς κοινωνικής σύμβασης μεταξύ του κράτους, των πολιτών και της κοινωνίας των πολιτών σχετικά με την αντιμετώπιση εξαιρετικών καταστάσεων έκτακτης ανάγκης για την αντιμετώπιση της πανδημίας, υπογραμμίζοντας το ρόλο της ήπιας δύναμης ως εργαλείου για την αντιμετώπιση κρίσεων που αντιμετωπίζουν οι κοινωνίες, συμπεριλαμβανομένων των κρίσεων υγείας.

Επίσης υπογραμμίστηκε η σημασία του ρόλου της κοινωνίας των πολιτών – βασικού πυλώνα σε έναν καλύτερο κόσμο μετά τον κορωνοϊό – στην προώθηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ως πολυδιάστατο ζήτημα./ibna