Πέντε χρόνια από την Κοινή Δήλωση ΕΕ-Τουρκίας με σκέψεις για επικαιροποίηση

Πέντε χρόνια από την Κοινή Δήλωση ΕΕ-Τουρκίας με σκέψεις για επικαιροποίηση

Σήμερα συμπληρώνονται 5 χρόνια από την Κοινή Δήλωση ΕΕ-Τουρκίας που συμφωνήθηκε στις 18 Μαρτίου 2016 και η ανάγκη για ανασκόπηση και ανανέωση της μοιάζει μονόδρομος. Τουλάχιστον αυτό επιθυμεί η Τουρκική πλευρά, που θεωρεί ότι έχουν διαμορφωθεί νέα δεδομένα σε σχέση με την περίοδο που υπογράφηκε η ευρωτουρκική κοινή δήλωση.

Αυτό εξάλλου τόνισε ο Υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας Mevlut Çavuşoğlu σε κοινή συνέντευξη που παραχώρησε στο Πρακτορείο Anadolu και την Κρατική Τηλεόραση TRT.

«Τους στείλαμε την πρότασή μας, το σχέδιο του οδικού χάρτη μας. Τώρα περιμένουμε απαντήσεις από αυτούς», υπενθύμισε ο Çavuşoğlu, ότι η απόφαση ελήφθη με τον Πρόεδρο του Συμβουλίου της ΕΕ Charles Michel ώστε να εργασθούν πάνω σε έναν οδικό χάρτη για τις σχέσεις Τουρκίας-ΕΕ. Συνεχίζοντας εξήγησε ότι ο εν λόγω χάρτης περιλαμβάνει την επικαιροποίηση των γνωστών ζητημάτων σύμφωνα με τη σημερινή πραγματικότητα. Ο Çavuşoğlu υπογράμμισε αφενός ότι το θετικό κλίμα είναι σημαντικό για τις σχέσεις Τουρκίας-ΕΕ, αλλά αφετέρου ότι η Τουρκία έχει συγκεκριμένες προσδοκίες από την ΕΕ όπως επικαιροποίηση της Τελωνειακής Ένωσης, απελευθέρωση των θεωρήσεων, ενημέρωση της συμφωνίας για τη μετανάστευση και την καταπολέμηση της τρομοκρατίας.

Ο Ύπατος Εκπρόσωπος της ΕΕ για την Εξωτερική Πολιτική και την Πολιτική Ασφάλειας Josep Borrell τη Δευτέρα σε συνέντευξη τύπου, δήλωσε ότι είναι προς το συμφέρον της Ένωσης να υποστηρίξει τις προσπάθειες της Τουρκίας για την φιλοξενία των προσφύγων και την διακοπή της παράνομης μετανάστευσης, προσθέτοντας ότι η ΕΕ θα επιδιώξει την ανανέωση της συμφωνίας μετανάστευσης του 2016 με την Τουρκία.

Τα κράτη μέλη και τα θεσμικά όργανα της ΕΕ πρώτα μεταξύ τους και εν συνεχεία με την Τουρκία θα πρέπει να συζητήσουν την ανανέωση της δέσμευσης που κατέληξαν στις 18 Μαρτίου 2016, σημείωσε ο Borrell.

Η συμφωνία «έχει επικριθεί πάρα πολύ», αλλά «έχει δώσει απτά αποτελέσματα. Αυτό έχει οδηγήσει σε σημαντική μείωση στις απώλειες ανθρώπινων ζωών, μείωση των παράτυπων διαβάσεων και βελτίωση της κατάστασης των προσφύγων και των μεταναστών στην Τουρκία», επεσήμανε ο Borrell.

Ο επικεφαλής της εξωτερικής πολιτικής της ΕΕ τόνισε επίσης ότι οι πρόσφυγες είναι ακόμη στην Τουρκία και «συνεχίζουν να χρειάζονται την υποστήριξή μας».

Η μελλοντική σχέση της Ένωσης με την Τουρκία θα βασιστεί εν μέρει στην ανανεωμένη συμφωνία, σημείωσε, προσθέτοντας ότι «είναι κοινό μας συμφέρον» να «αποτρέψουμε την παράνομη μετανάστευση, να αποφύγουμε απώλειες ζωών» και να «βοηθήσουμε την Τουρκία να υποστηρίξει το βάρος της φιλοξενίας τόσο μεγάλου αριθμού ανθρώπων στην επικράτειά της».

Επιτυχημένη θεωρεί το Βερολίνο την συμφωνία ΕΕ-Τουρκίας

Η συμφωνία ΕΕ-Τουρκίας που υπεγράφη πριν από πέντε χρόνια συνιστά επιτυχία, σύμφωνα με την άποψη της ομοσπονδιακής κυβέρνησης της Γερμανίας. «Η εν λόγω συμφωνία αποσκοπεί στον περιορισμό της μετανάστευσης στην Ελλάδα, μέσω της Τουρκίας. Και οι δύο πλευρές τήρησαν τη συμφωνία και την εφάρμοσαν από κοινού», δήλωσε η αναπληρώτρια κυβερνητική εκπρόσωπος Ulrike Demmer την Τετάρτη στο Βερολίνο.

Η Demmer ανέφερε ακόμη ότι επετεύχθη η αποτελεσματική καταπολέμηση του «θανατηφόρου επιχειρηματικό μοντέλου» των παράνομων διακινητών στο Αιγαίο. Ο αριθμός των ατόμων που εισέρχονται παράνομα στην Ελλάδα έχει μειωθεί σημαντικά, όπως και ο αριθμός των θανάτων στο Αιγαίο.

Η Demmer υπενθύμισε ότι η Τουρκία έχει δεχθεί 3,6 εκατομμύρια πρόσφυγες από τη Συρία, τους οποίους φροντίζει με την υποστήριξη της ΕΕ. «Η Τουρκία αξίζει μεγάλη αναγνώριση για αυτό», όπως είπε. Σε αυτήν την περίπτωση, η χώρα αποδείχθηκε «πολύ αξιόπιστος εταίρος». Χάρη στην οικονομική στήριξη της ΕΕ, η κατάσταση των μεταναστών που έχει υποδεχθεί η χώρα, βελτιώθηκε αισθητά.

Πάνω από 1,8 εκατομμύρια άνθρωποι έλαβαν στήριξη για την καθημερινή διαβίωση τους, 660.000 παιδιά μπόρεσαν να παρακολουθήσουν μαθήματα σε σχολεία, ενώ έχουν ήδη πραγματοποιηθεί περισσότερες από 14 εκατομμύρια ιατρικές επισκέψεις. «Συνεπώς,  πρόκειται για μια πολύ καλή επένδυση των κονδυλίων», δήλωσε η Demmer.

Η ΕΕ και η Τουρκία, μια σημαντική χώρα διέλευσης, υπέγραψαν τη συμφωνία στις 18 Μαρτίου 2016, υπό την πίεση του μεγάλου προσφυγικού ρεύματος.

Η συμφωνία προβλέπει, μεταξύ άλλων, ότι η Τουρκία αναλαμβάνει δράση κατά της παράνομης μετανάστευσης προς την ΕΕ και η Ελλάδα μπορεί να επιστρέφει μετανάστες που έχουν εισέλθει παράνομα στα νησιά του Αιγαίου.

Σε αντάλλαγμα, η ΕΕ αναλαμβάνει έναν σύρο πρόσφυγα από την Τουρκία για κάθε Σύρο που επιστρέφεται και υποστηρίζει τη χώρα οικονομικά όσον αφορά στη φροντίδα των προσφύγων.

Οι επικριτές επισημαίνουν ότι η Ελλάδα είναι υπερφορτωμένη με τη φροντίδα των ανθρώπων που φτάνουν στα νησιά του Αιγαίου. Εκεί υπάρχουν καταυλισμοί,  όπου οι μετανάστες μέχρι σήμερα ζουν εν μέρει υπό άθλιες συνθήκες. Ο περιβόητος καταυλισμός της Μόριας στη Λέσβο καταστράφηκε από πυρκαγιά τον Σεπτέμβριο του 2020.

Επιπλέον, διατυπώνονται επανειλημμένα κατηγορίες, σύμφωνα με τις οποίες μετανάστες στη θάλασσα αναγκάζονται παράνομα να επιστρέψουν στην Τουρκία από την Ελλάδα με την συνενοχή της Frontex./ibna