Βουλγαρία: Μειώθηκε η παραοικονομία και η αδήλωτη εργασία, σύμφωνα με τη BICA

Βουλγαρία: Μειώθηκε η παραοικονομία και η αδήλωτη εργασία, σύμφωνα με τη BICA

Η Βουλγαρική Ένωση Βιομηχανικού Κεφαλαίου (BICA) παρουσίασε τη Δευτέρα σε διαδικτυακή εκδήλωση τον Εθνικό Χάρτη της Αδήλωτης Απασχόλησης που εκπόνησε. Την εκδήλωση παρακολούθησαν περισσότεροι από 60 εκπρόσωποι των εκτελεστικών και νομοθετικών κλάδων, εργοδότες, συνδικάτα, επιστημονικές και μη κυβερνητικές οργανώσεις και τα μέσα ενημέρωσης.

Η αδήλωτη απασχόληση στη βουλγαρική οικονομία σύμφωνα με τους εργοδότες είναι 25,3%, και σύμφωνα με τους εργαζομένους περίπου 33%, όπως έγινε σαφές κατά τη διάρκεια της διαδικτυακής στρογγυλής τράπεζας.

«Για περισσότερα από 10 χρόνια, η BICA ακολουθεί με συνέχεια και συνέπεια πολιτικές και εκκινεί δράσεις ενώπιον του εκτελεστικού κλάδου για τον περιορισμό της γκρίζας οικονομίας. Η τελευταία καταγραφή του δείκτη της γκρίζας οικονομίας στη Βουλγαρία, η οποία αναφέρετε στο Composite Index είναι 21,48% ενώ το 2010, όταν ξεκινήσαμε τη μέτρησή του, ήταν 36,65%. Παρά τη σοβαρή πτώση, οι τιμές του είναι σημαντικά υψηλότερες από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Από το 2019, ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην προσπάθεια μας ήταν ο περιορισμός και η πρόληψη της αδήλωτης απασχόλησης. Σκοπός του Εθνικού Χάρτη της Αδήλωτης Απασχόλησης, τον οποίο παρουσιάζουμε σήμερα, είναι να διατυπώσουμε συγκεκριμένες συστάσεις για την εφαρμογή μέτρων και πολιτικών μέσω των οποίων στη βουλγαρική κοινωνία θα πραγματοποιούνται διαρκείς και βιώσιμες αλλαγές όσον αφορά τη στάση απέναντι στις γκρίζες πρακτικές, έτσι ώστε η ανοχή στην αδήλωτη απασχόληση να μειωθεί στο ελάχιστο», είπε κατά την έναρξη της διαδικτυακής εκδήλωσης ο Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου της BICA Vasil Velev .

«Το θέμα της αδήλωτης απασχόλησης είναι εξαιρετικά σημαντικό για όλους τους συμμετέχοντες στην αγορά εργασίας. Βλέπουμε μια πτωτική τάση, την οποία μπορούμε να αποδώσουμε σε μια σειρά νομοθετικών και εκτελεστικών μέτρων που έχει λάβει η κυβέρνηση τα τελευταία χρόνια. Πιστεύω ότι με τη συνέχιση των κοινών μας προσπαθειών θα συμβάλλουμε σε ακόμη μεγαλύτερη μείωση της γκρίζας οικονομίας στη Βουλγαρία, είπε ο Υφυπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Πολιτικής Lazar Lazarov, ο οποίος είναι επίσης Πρόεδρος του Δημόσιου Συμβουλίου Περιορισμού και Πρόληψης της άτυπης οικονομίας και της αδήλωτης απασχόλησης. Η δήλωσή του υποστηρίχθηκε επίσης από την Marinela Petrova, Υφυπουργό Οικονομικών, η οποία είπε ότι «η κρίση που προκλήθηκε από την πανδημία του COVID-19 συνέβαλε στην αλλαγή της στάσης απέναντι στη δήλωση απασχόλησης, επειδή μόνο με αυτόν τον τρόπο οι επιχειρήσεις και οι πολίτες μπορούν να επωφεληθούν από τα μέτρα ενίσχυσης της κυβέρνησης κατά της κρίσης. Οι άνθρωποι πρέπει να καταλάβουν ότι η δήλωση εργασίας οδηγεί σε βελτίωση των εσόδων, η οποία με τη σειρά της δίνει στο κράτος την ευκαιρία να χρησιμοποιήσει περισσότερα επενδυτικά κεφάλαια.»

Η πρόεδρος της Οικονομικής και Κοινωνικής Ένωσης, Zornitsa Rusinova, μοιράστηκε με τους συμμετέχοντες στη στρογγυλή τράπεζα ότι «το Συμβούλιο είναι μια εξαιρετικά κατάλληλη πλατφόρμα για την συνέχιση των επόμενων συζητήσεων για τη μείωση της αδήλωτης απασχόλησης. Μπορώ σίγουρα να δηλώσω την ετοιμότητα της ομάδας της ΟΚΕ να συνεργαστεί με την κυβέρνηση και τους κοινωνικούς εταίρους για να μελετήσουν τη σχέση μεταξύ των υφιστάμενων γκρίζων πρακτικών και των νέων μορφών απασχόλησης.»

Ο Εθνικός Χάρτης είναι το πρώτο τέτοιο έγγραφο του είδους του όχι μόνο στη Βουλγαρία αλλά και σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Είναι το αποτέλεσμα ενός έτους εργασίας περισσότερων από 50 εμπειρογνωμόνων που ανέλυσαν τα αποτελέσματα δύο εθνικών αντιπροσωπευτικών ερευνών, σε εστιασμένες ομάδες, σε έρευνες γραφείων, με συνεντεύξεις σε βάθος και άλλων.

Σύμφωνα με την έρευνα, πέντε είναι οι πιο κοινές μορφές αδήλωτης απασχόλησης. εργασία χωρίς σύμβαση, εργασία με σύμβαση αλλά με πλασματικές ρήτρες και πρόσθετη πληρωμή μη φορολογητέου ποσού σε μετρητά, συγκεκαλυμμένες συμβάσεις εργασίας, ψευδή αυτοαπασχόληση και υπερωρίες χωρίς αμοιβή .

Σύμφωνα με τη Δρ Milena Angelova, η οποία είναι γενική γραμματέας του συλλόγου και διευθυντής έργου, τόσο οι εργοδότες όσο και οι εργαζόμενοι έχουν επισημάνει ότι η πιο συνηθισμένη πρακτική είναι η σύναψη σύμβασης με πλασματικές ρήτρες και πρόσθετη πληρωμή μη φορολογητέων μετρητών. «Το εύρος κυμαίνεται μεταξύ 25% και 30%. Στη δεύτερη και τρίτη θέση, και οι δύο ομάδες βάζουν την απόδοση της μη αμειβόμενης υπερωριακής εργασίας και των μεταμφιεσμένων συμβάσεων εργασίας, αντίστοιχα. Τα αποτελέσματα μας έδειξαν ότι οι πιο ευάλωτοι τομείς είναι το εμπόριο, η επισκευή μηχανοκίνητων οχημάτων και μοτοσικλετών, οι κατασκευές, ξενοδοχεία και εστιατόρια, μεταφορές, τα logistic και οι ταχυμεταφορές καθώς και η γεωργία, η δασοκομία και η αλιεία».

Τα υψηλότερα ποσοστά αδήλωτης απασχόλησης αναφέρονται στις περιοχές Vidin (33,5%), Yambol (32,6%) και Sofia (32,5%). Ενώ τα χαμηλότερα βρίσκονται στις περιοχές Kyustendil (24,1%), Smolyan (23,6%) και Targovishte (21,1%). Οι πιο ευάλωτοι είναι οι νέοι που εισέρχονται στην αγορά εργασίας, καθώς και οι συνταξιούχοι, άτομα δηλαδή που έχουν ήδη φτάσει στο τέλος της εργασιακής τους ηλικίας και αναζητούν τρόπους για να αυξήσουν το εισόδημά τους.

Η διεξαγόμενη έρευνα επιβεβαίωσε τις αρχικές υποθέσεις της BICA για την ύπαρξη εξάρτησης μεταξύ των χαρακτηριστικών εκπαίδευσης και των προσόντων των υπαλλήλων και τις πιθανότητες να συμπεριληφθούν σε γκρίζες πρακτικές στο χώρο εργασίας. Αυτό είναι πιθανό να συμβεί στους λιγότερο μορφωμένους και ανειδίκευτους υπαλλήλους.

Προκειμένου να περιοριστεί η μορφή της αδήλωτης απασχόλησης, επισημάνθηκε η ανάγκη μείωσης των δυνατοτήτων δημιουργίας πληρωμών σε μετρητά, οι οποίες αποτελούν πηγή γκρίζων πρακτικών.

Μεταξύ των κύριων συστάσεων των ερωτηθέντων εργοδοτών είναι να αλλάξει το τρέχον μοντέλο σε 57% μέσο ποσό ασφάλισης για όλα τα ασφαλιστικά ταμεία σε βάρος του εργοδότη και 43% μέσο ποσό ασφάλισης σε βάρος του εργαζομένου. Προτείνεται να αυξηθεί το μερίδιο των εισφορών κοινωνικής ασφάλισης εις βάρος του υπαλλήλου διατηρώντας παράλληλα το ποσό των καθαρών αποδοχών. Αυτό θα μειώσει σημαντικά το οικονομικό συμφέρον του εργοδότη από την αδήλωτη απασχόληση και ταυτόχρονα θα αυξήσει το οικονομικό συμφέρον του εργαζομένου όχι μόνο να εργάζεται βάσει σύμβασης εργασίας, αλλά και να ασφαλιστεί για το πλήρες ποσό των ακαθάριστων μισθών.

«Τα τελευταία χρόνια, η αδήλωτη εργασία ήταν πάντα το επίκεντρο της εργασίας της Γενικής Επιθεώρησης Εργασίας. Και το 2021, οι ομάδες μας θα επιθεωρήσουν 2.000 εταιρείες που πιστεύουμε ότι έχουν προφίλ υψηλού κινδύνου όσον αφορά τη συνεργασία με μια σύμβαση με πλασματικές ρήτρες. Υποστηρίζω πλήρως τις προτάσεις που έγιναν, πιστεύοντας ότι πρέπει να αποτελούν μέρος μιας ενοποιημένης εθνικής στρατηγικής για τη μείωση της αδήλωτης απασχόλησης, στην οποία πρέπει επίσης να λάβουν μέρος και οι κοινωνικοί εταίροι», δήλωσε η Rumyana Mihaylova, Εκτελεστική Διευθύντρια της Γενικής Επιθεώρησης Εργασίας.

Τα αποτελέσματα διαφόρων αναλύσεων δείχνουν ότι απαιτούνται ευρύτερες δημόσιες εκστρατείες μεταξύ των εργοδοτών και των εργαζομένων για τα οφέλη της δηλωμένης εργασίας, καθώς και η αναζήτηση μηχανισμών για την εισαγωγή συστημάτων μπόνους και κινήτρων στους σωστούς εργοδότες που συμμορφώνονται με την εργατική νομοθεσία./ibna