Κύπρος: Προβληματισμός στη Λευκωσία για την απουσία στη μορφή λύσης του Κυπριακού από τον ΓΓ του ΟΗΕ

Κύπρος: Προβληματισμός στη Λευκωσία για την απουσία στη μορφή λύσης του Κυπριακού από τον ΓΓ του ΟΗΕ

Του Ανδρέα Πιμπίσιη

Η απουσία αναφοράς στη μορφή λύσης του Κυπριακού, την ώρα που ετοιμάζεται μια νέα προσπάθεια στο Κυπριακό και με τα τουρκικά μεγάφωνα να αναμεταδίδουν συνεχώς τη λύση δύο κρατών, είναι κάτι που προβληματίζει έντονα τη Λευκωσία. Γι’ αυτό και έχει ξεκινήσει το ψάξιμο για να εντοπίσουν τον λόγο γιατί στην έκθεσή του ο Γενικός Γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών απέφυγε να καταγράψει τη μορφή λύσης του προβλήματος.

Το γεγονός ότι η απουσία αναφοράς στη μορφή της λύσης έρχεται παραμονές της προσπάθειας σύγκλησης πενταμερούς προβληματίζει περισσότερο τη Λευκωσία. Γι’ αυτό κατά τη σημερινή συνάντηση του Προέδρου Αναστασιάδη με την Jane Holl Lute θα αναζητηθούν κάποιες απαντήσεις. Αυτό που πρωτίστως ενδιαφέρει την ελληνοκυπριακή πλευρά είναι το κατά πόσο τα Ηνωμένα Έθνη θέλουν να πάνε στην πενταμερή με ανοικτό το θέμα της μορφής της λύσης.

Λαμβανομένου υπόψη ότι –σύμφωνα με πληροφορίες– τα Ηνωμένα Έθνη θέλουν από τώρα να ξεκαθαρίσει το περιεχόμενο του κοινού ανακοινωθέντος της πενταμερούς, εγείρονται πρόσθετα ερωτηματικά ως προς την απουσία αναφοράς από τον Γενικό Γραμματέα στη μορφή της λύσης του προβλήματος. Η Jane Holl Lute ενδεχομένως να είναι σε θέση να δώσει κάποιες απαντήσεις στο συγκεκριμένο θέμα.

Η συνάντηση του Προέδρου Αναστασιάδη με την ειδική απεσταλμένη του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών έχει προγραμματιστεί για τις 10:30 σήμερα το πρωί. Στις 14:30 το απόγευμα η Jane Holl Lute θα μεταβεί στα κατεχόμενα για συνάντηση με τον Τουρκοκύπριο ηγέτη Ersin Tatar.

Η Λευκωσία σημειώνει πως οι όροι εντολής που έχει λάβει ο Γενικός Γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών για να προσφέρει τις Καλές Υπηρεσίες του για επίτευξη λύσης του Κυπριακού καθορίζουν ρητώς και το ποια θα είναι αυτή τη λύση, που δεν είναι άλλη από τη διζωνική δικοινοτική ομοσπονδία. Σύμφωνα με διπλωματικούς κύκλους, θα πρέπει να αναμένονται διορθώσεις επί του συγκεκριμένου κειμένου και μια από αυτές θα είναι η καταγραφή της μορφής λύσης του Κυπριακού.

Παρόλο ότι υπάρχει μια βεβαιότητα ως προς τη συγκεκριμένη διόρθωση, το εγχείρημα δεν θα είναι εύκολο εάν ληφθεί υπόψη ότι η τουρκική πλευρά θα πρέπει να αισθάνεται πλήρως ικανοποιημένη με την απουσία –αυτή τη χρονική στιγμή– αναφοράς στη μορφή λύσης του Κυπριακού.

Σε ολόκληρη την έκθεση οι μόνες αναφορές σε ομοσπονδία υπάρχουν στις συνημμένες ενημερωτικές αναφορές των δύο ηγετών (με τον Πρόεδρο Αναστασιάδη να τη θεωρεί βάση της λύσης και τον Ersin Tatar να θεωρεί ότι ως επιλογή έχει εξαντληθεί) και στη 10η παράγραφο όπου παραθέτει τη δήλωση του Προέδρου της Δημοκρατίας, μετά τη συνάντησή του με τον Τουρκοκύπριο ηγέτη στις 3 Νοεμβρίου, υπό την αιγίδα της Elizabeth Spehar.

Στην ανακοίνωση του ΟΗΕ αναφέρεται ότι οι δύο ηγέτες εξέφρασαν την αποφασιστικότητά τους να ανταποκριθούν θετικά στη δηλωμένη δέσμευση του ΓΓ να διερευνήσει τη δυνατότητα σύγκλησης μιας άτυπης συνάντησης πέντε-συν-ένα, σε ένα ευνοϊκό κλίμα, στο κατάλληλο στάδιο. Καταγράφει τη δήλωση του Προέδρου Αναστασιάδη, ο οποίος είπε πως μετέφερε την αποφασιστικότητά του να συμμετάσχει σε μια άτυπη συνάντηση 5+1 «βάσει των σχετικών ψηφισμάτων του Συμβουλίου Ασφαλείας και μιας διζωνικής, δικοινοτικής ομοσπονδίας». Ο Ersin Tatar, αναφέρει ο ΓΓ, σημείωσε ότι πιστεύει ακράδαντα πως ήρθε η ώρα να διερευνηθούν νέες προσεγγίσεις όπως η χρήση της έννοιας της «κυριαρχικής ισότητας» και ότι η άτυπη συνάντηση πέντε-συν-ένα θα ήταν μια σημαντική ευκαιρία για την τουρκοκυπριακή πλευρά να φέρει στο «τραπέζι» νέες ιδέες.

Εισήγηση για παράλληλο άνοιγμα των λιμένων

Στην επιστολή του προς τον Γενικό Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών ο Πρόεδρος Αναστασιάδης καταθέτει συγκεκριμένη πρόταση ως προς το άνοιγμα του λιμανιού Αμμοχώστου με παράλληλη εφαρμογή της συμφωνίας της Άγκυρας. Η πρόταση Αναστασιάδη κινείται στη λογική του παράλληλου ανοίγματος του λιμένος Αμμοχώστου με άνοιγμα των τουρκικών λιμανιών για τα υπό κυπριακή σημαία πλοία.

Εκτιμάται πως το άνοιγμα των λιμανιών είναι ένα από τα μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης που μπορεί να υλοποιηθούν χωρίς ιδιαίτερα προβλήματα. Κι αυτό γιατί μέσω αυτής της οδού δεν δημιουργείται ζήτημα αναγνώρισης κυριαρχίας και ύπαρξης χωριστής κρατικής οντότητας.

Ενώ στην περίπτωση των αεροδρομίων, όπως είναι αυτό της Τύμπου, τα πράγματα δεν είναι το ίδιο απλά. Γι’ αυτό και στην επιστολή του ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας φρόντισε να ξεκαθαρίσει ότι άνοιγμα του «αεροδρομίου» Τύμπου θα γίνει αποδεκτό δεδομένου ότι αυτό θα περιέλθει υπό τον έλεγχο των Ηνωμένων Εθνών και δεν θα μπαίνει θέμα χωριστής περιοχής ελέγχου πτήσεων.

Στην έκθεσή του, η οποία έχει σταλεί στα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας, ο Γενικός Γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών αναφέρεται και στο θέμα των ΜΟΕ. Σημειώνει την απουσία προόδου από μέρους των δύο ηγετών για κατάθεση καινούργιων μέτρων. Ο Antonio Guterres αναφέρει ότι «μετά την ανάδειξη ηγεσίας στον βορρά, ο ΟΗΕ ενθάρρυνε και τις δύο πλευρές να ανανεώσουν τις προσπάθειές τους να συμφωνήσουν σε μέτρα που θα φέρουν τις κοινότητες πιο κοντά». Ο ΓΓ του ΟΗΕ συνεχίζει να θεωρεί τα μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης σημαντικά για την Κύπρο και ενθαρρύνει τις πλευρές να υποβάλουν προτάσεις και ιδέες ή να αναθεωρήσουν προηγούμενες προτάσεις, ώστε να μπορέσουν να συνεχιστούν οι συζητήσεις και η πρόοδος.

Η επιστολή Αναστασιάδη προς Guterres με συγκεκριμένα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης (ΜΟΕ) αποτελεί ουσιαστικά ανταπόκριση στις επαναλαμβανόμενες εκκλήσεις του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών./ibna

Πηγή: Φιλελεύθερος