OP/ED: Ο δρόμος προς την Χάγη οδηγεί την Αλβανία στην… Ευρώπη

OP/ED: Ο δρόμος προς την Χάγη οδηγεί την Αλβανία στην… Ευρώπη

Του Ρενάτο Λέκκα*

Η απόφαση Ελλάδας και Αλβανίας να οδηγηθούν στην Χάγη για μία διεθνή διαφορά δείχνει τον δρόμο για το πως μπορούν να λύνονται τα διακρατικά προβλήματα. Ένας δρόμος σεβασμού και αλληλοκατανόησης, ένας δρόμος αλληλεγγύης. Η κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη με την κυβέρνηση του Edi Rama ήρθαν σε συμφωνία για να οδηγηθούν στη Χάγη.

H συμφωνία Ελλάδας και Αλβανίας, για προσφυγή στο Δικαστήριο της Χάγης για τον καθορισμό των θαλασσίων ζωνών, είναι μια θετική εξέλιξη στις διμερείς σχέσεις. Και δε θα ήταν υπερβολή να πω ότι είναι η σημαντικότερη μετά από την υπογραφή του Συμφώνου Φιλίας, από τον τότε Πρόεδρο Κωστή Στεφανόπουλο, το 1996 στα Τίρανα. Όπως γνωρίζει τόσο η πολιτική τάξη όσο και ο δημοσιογραφικός κόσμος η υπογραφείσα το 2009 συμφωνία για την ΑΟΖ ήταν ούτως ή άλλως νεκρή μετά την απόρριψή της από το Συνταγματικό Δικαστήριο της Αλβανίας, και επ’ ουδενί δεν ετίθετο θέμα επαναφοράς της στη διαδικασία διευθέτησης της εκκρεμότητας.

Στο σημείο αυτό δε θα ήταν αρνητικό να τονίσουμε ότι και η ελληνική πλευρά βελτιώνει την εικόνα της διεθνώς, ως χώρα που επιδιώκει και μπορεί να διευθετεί εκκρεμότητες με τους γείτονές της στη βάση της διεθνούς νομιμότητας. Περισσότερο κερδισμένη βέβαια είναι η Αλβανία καθώς πήρε τα εύσημα από τους εταίρους εν αναμονή καθορισμού ημερομηνίας έναρξης των διαπραγματεύσεων για την ένταξή της στην Ε.Ε.

Άγνωστος Χ παραμένει η Τουρκία γιατί αυτό που δεν έχει γίνει σαφές είναι εάν ο Πρωθυπουργός Rama έλαβε το ΟΚ του Erdogan για να συμφωνήσει ή πρόταξε το συμφέρον της χώρας που δεν είναι άλλο από την ευρωπαϊκή της προοπτική, είναι ένα θέμα που θα φανεί στην πορεία και θα κριθεί για αυτό. Η Αλβανία και ο αλβανικός λαός κοιτούν πάντα προς την Ευρωπαϊκή τους ένταξη. Είναι μεγάλη επιθυμία και χρόνια διπλωματική στρατηγική. Λογικό να υπάρξουν γκρίνιες όταν πας σε μια διαπραγμάτευση –μέρος της οποίας είναι και η Χάγη– ποτέ δεν τα παίρνεις ή τα δίνεις όλα.

Οι νομικοί, διεθνολόγοι, διπλωμάτες, ειδικοί στα του Δίκαιου της Θάλασσας, θα κληθούν να υπερασπιστούν τις θέσεις των χωρών τους επιδιώκοντας το καλύτερο. Υπάρχει κάτι εξίσου σημαντικό στη συμφωνία για την ΑΟΖ: η προσέγγιση σε ένα τόσο καθοριστικό θέμα μπορεί και πρέπει να «ξεκλειδώσει» τις ελληνοαλβανικές σχέσεις δημιουργώντας ευνοϊκό κλίμα και για τη διευθέτηση των άλλων εκκρεμών ζητημάτων, που παραμένουν καθηλωμένα.

Θα ήθελα να δω Τίρανα και Αθήνα να ξεκινούν την επανεκκίνηση των σχέσεων προς το συμφέρον και των δύο λαών. Η ευκαιρία δεν πρέπει να πάει χαμένη. Την ίδια ώρα η παρούσα καθυστέρηση στις ενταξιακές συνομιλίες με την Αλβανία θέτει σε κίνδυνο την αξιοπιστία της Ευρωπαϊκής Ένωσης στα Δυτικά Βαλκάνια. Η Αλβανία αξίζει να προχωρήσει στο δρόμο της προς την ένταξη στην ΕΕ. Πρέπει να σεβαστούν οι συνολικές μεταρρυθμιστικές της προσπάθειες τα τελευταία χρόνια, ιδίως στον τομέα της δικαιοσύνης, καθώς και τη θετική αξιολόγηση της Επιτροπής. Είναι μεγάλος ο δρόμος που πρέπει να διαβεί η χώρα αλλά έχει κάνει τρομερά βήματα όλα αυτά τα χρόνια. Από την άλλη πρέπει να προσθέσουμε ότι η Αλβανία πρέπει να καταβάλει προσπάθειες σε διάφορους τομείς, προκειμένου να εκπληρώσει όλες τις προϋποθέσεις που ορίζονται στα συμπεράσματα του Συμβουλίου./ibna

* Ο Ρενάτο Λέκκα είναι Αρχισυντάκτης στον τηλεοπτικό σταθμό Action24, δημοσιογράφος στην εφημερίδα “Το Ποντίκι” και μέλος της ΕΣΗΕΑ