Βόρεια Μακεδονία: Αντιδράσεις από ιστορικούς στη Σερβία για τις δηλώσεις Zaev

Βόρεια Μακεδονία: Αντιδράσεις από ιστορικούς στη Σερβία για τις δηλώσεις Zaev

«Χωρίς τη Γιουγκοσλαβία δεν θα υπήρχε Μακεδονία»

Οι δηλώσεις του Πρωθυπουργού της Βόρειας Μακεδονίας Zoran Zaev για το ρόλο της Γιουγκοσλαβίας στις σχέσεις της χώρας του με την Βουλγαρία, προκάλεσε αντιδράσεις και στην πρωτεύουσα της πάλαι ποτέ Γιουγκοσλαβίας, το Βελιγράδι.

Ο Zoran Zaev θέλοντας να καθησυχάσει τη Βουλγαρία, η οποία εμποδίζει την έναρξη των διαπραγματεύσεων της χώρας του με την ΕΕ, ο πρωθυπουργός της Βόρειας Μακεδονίας, εξέφρασε μια πρόταση που σε πολλούς στη Σερβία, αλλά και στην περιοχή, προκάλεσε ένα δέος.

«Ήταν η Γιουγκοσλαβία που χώρισε τους Βούλγαρους και τους Μακεδόνες», ισχυρίστηκε ο Zaev, και οι Σέρβοι ιστορικοί λένε ότι, αν συνέβη αυτό, τότε η Βόρεια Μακεδονία έχει λύσει τα προβλήματά της, καταργώντας απλώς την κρατική της υπόσταση και να ενταχθεί στη Βουλγαρία.

Με άλλα λόγια, ο Zaev βάναυσα παραποιεί την ιστορία και το γεγονός ότι δεν θα υπήρχαν Μακεδόνες τώρα αν δεν ήταν στην Γιουγκοσλαβία

Αυτή η δήλωση δεν ήρθε έτσι, διότι είναι σαφές ότι είναι θέμα πολιτικής τακτικής και ότι με τη δήλωση αυτή ο Zaev προσπαθεί να μαλακώσει τη σκληρή καρδιά της Βουλγαρίας, η οποία πρόσφατα άσκησε βέτο στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων της ΕΕ με τη Βόρεια Μακεδονία.

Το βέτο στην έναρξη των ενταξιακών διαπραγματεύσεων από την Βουλγαρία τέθηκε διότι όπως ισχυρίζεται η Βόρεια Μακεδονία παραβίασε τη συμφωνία του 2017 επειδή δεν αναγνώριζε την κοινή τους ιστορία και τις γλωσσικές ομοιότητες. Οι δύο χώρες συγκρούστηκαν επίσης για την «διεκδίκηση» του ήρωα της εποχής της Οθωμανικής Goce Delchev.

Προσπαθώντας να βρει μια λύση στο αδιέξοδο, ο Zaev αποφάσισε, να κάνει ότι ένας κακός μαθητής, να κωφεύσει στην Ιστορία.

«Η Βουλγαρία και η Βόρεια Μακεδονία δεν έχουν διαφορετική ιστορία, αλλά κοινή, και ότι ο Goce Delchev είναι επαναστάτης τόσο για τους Βούλγαρους όσο και για τους Μακεδόνες που πολέμησαν για μια ελεύθερη Μακεδονία και την περιοχή της Θράκης. Κληρονομήσαμε μια περίοδο που δεν ήταν υπέρ της φιλίας μας. Η Γιουγκοσλαβία μας χώρισε. Αν δεν αναγνωρίσουμε ιστορικές αδυναμίες, δεν μπορούμε να χτίσουμε το μέλλον» είπε ο Zaev και ξεκίνησε μια χιονοστιβάδα.

Αυτός ο ισχυρισμός του δεν πέρασε απαρατήρητος, και προκάλεσε ιδιαίτερη δυσαρέσκεια μεταξύ εκείνων που μελετούν και ερμηνεύουν τα ιστορικά γεγονότα και δεδομένα. Ένας από αυτούς είναι ο ιστορικός και μέλος του Progressive Club, Cedomir Antic, ο οποίος δήλωσε στην “Blic” ότι η πολιτική, κι όχι η ιστορία, δημιούργησε αυτή τη δήλωση.

«Αυτή δεν είναι μια δήλωση που βασίζεται στην ιστορία, αλλά σε πολιτικούς λόγους, στην επιθυμία να δικαιολογήσει τις εθνικιστικές φαντασιώσεις της Βουλγαρίας, η οποία εμποδίζει την Βόρεια Μακεδονία να ακολουθήσει τον δρόμο της ενοποίησης με την ΕΕ. Αν συμβαίνει αυτό, τότε η Βόρεια Μακεδονία έχει λύσει τα προβλήματά της, θα πρέπει να καταργήσει την κρατική της υπόσταση και να ενταχθεί στη Βουλγαρία» σημείωσε ειρωνικά ο Antic.

Πρόσθεσε ότι η Γιουγκοσλαβία προσέφερε στη Μακεδονία μια ιδιαίτερη εθνικότητα, περιφερειακή αυτονομία, την οποία είχαν ήδη αποκτήσει με την Vardar Banovina, και στη συνέχεια της επέτρεψε τη δημιουργία μιας λαϊκής δημοκρατίας και ανεξαρτησία χωρίς να πέσει ούτε ένας πυροβολισμός.

«Η Βουλγαρία δεν προσέφερε ποτέ τίποτα περισσότερο από το καθεστώς της δυτικότερης επαρχίας της Βουλγαρικής Αυτοκρατορίας. Όταν πρόκειται για ιστορικά γεγονότα, είναι αλήθεια ότι κατά τη διάρκεια του Μεσαίωνα, οι Σλάβοι της Μακεδονίας απέτυχαν να ιδρύσουν το κράτος τους, ότι έγιναν μέρος της Βουλγαρικής Αυτοκρατορίας νωρίς, αλλά είναι επίσης αλήθεια ότι μετά από περισσότερα από εκατό χρόνια ήταν μέρος του σερβικού βασιλείου και της σερβικής αυτοκρατορίας. Και είναι επίσης αλήθεια ότι τον 19ο αιώνα υπήρχαν πολλοί περισσότεροι Σλάβοι στη Μακεδονία που ένιωθαν σαν Βούλγαροι από ότι Σέρβοι, αλλά επίσης ότι σχεδόν κανείς δεν ένιωθε σαν Μακεδόνας. Είναι μια ανακάλυψη του 20ου αιώνα, σημείωσε ο Antic.

«Δεν θα υπήρχε τίποτα από τους Μακεδόνες εάν οι Βούλγαροι δεν επιτίθονταν  στη Σερβία το 1912 και εάν είχαν το μεγαλύτερο μέρος της Μακεδονίας και οι Σέρβοι μόνο τον Βορρά και τη Δύση. Ή θα ήταν στα επίπεδα των πράσινων Krajisniks μεταξύ των Βοσνίων. Έτσι, θα υπήρχαν πολύ λίγοι από αυτούς» καταλήγει ο Antić.

Όταν συγκρίνονται όλα τα ιστορικά γεγονότα, η δήλωση του Zaev δεν είναι πλέον ζήτημα πολιτικής ή ιστορίας, αλλά ζήτημα κοινής λογικής, σημειώνει ο ιστορικός Dejan Ristic για την “Blic”.

«Αυτοί οι ισχυρισμοί βρίσκονται κυρίως στην άλλη πλευρά της κοινής λογικής, αρνούνται ιστορικά γεγονότα. Δεν πρόκειται για συσχέτιση, αλλά για βάναυση παραποίηση της ιστορίας» πιστεύει ο Ristic.

Μέχρι το τέλος του Β ‘Παγκοσμίου Πολέμου, όπως λέει, η Βουλγαρία ήταν πολύ δραστήρια στο πλευρό της ναζιστικής Γερμανίας και της φασιστικής Ιταλίας.

«Το γεγονός ότι ήταν ένα από τα κράτη από τα εδάφη του οποίου η επίθεση στο Βασίλειο της Γιουγκοσλαβίας πραγματοποιήθηκε στις 6 Απριλίου 1941, μαρτυρεί επίσης αυτή τη «δραστηριότητα». Ταυτόχρονα, η Βουλγαρία κατέλαβε ένα σημαντικό μέρος του εδάφους του Βασιλείου της Γιουγκοσλαβίας, όπου πραγματοποίησε μαζικά και συστηματικά αντίποινα εναντίον αμάχων, όπως αποδεικνύεται από τους πολλούς τόπους εκτέλεσης» είπε ο Ristic.

Δηλώνει επίσης ότι στον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, δεν υπήρχε μακεδονικός στρατός, αλλά ο Λαϊκός Απελευθερωτικός Στρατός της Γιουγκοσλαβίας, του οποίου τα μέλη απελευθέρωσαν ολόκληρη την επικράτεια της χώρας, συμπεριλαμβανομένης της περιοχής της σημερινής Βόρειας Μακεδονίας.

«Επομένως, η δήλωση δεν είναι μόνο αβάσιμη, αλλά και πολύ επιβλαβής επειδή προέρχεται από έναν ανώτατο κρατικό λειτουργό εκτιμά ο Ristic.

Σε αντίθεση με αυτήν την ανεύθυνη δήλωση, ο Ristic πιστεύει, ότι το περιβάλλον της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γιουγκοσλαβίας ενεργοποίησε και υποστήριξε συστηματικά την επιβεβαίωση της εθνικής ταυτότητας της Μακεδονίας.

«Επομένως, οι σημερινοί Μακεδόνες, πάνω απ’ όλα, θα πρέπει να είναι ευγνώμονες στη Γιουγκοσλαβία, και σε καμία περίπτωση προς τη Βουλγαρία, η οποία για μεγάλο χρονικό διάστημα κατέβαλλε προσπάθειες με στόχο την άρνηση όλων των Μακεδόνων. Από την άποψη της ιστορικής επιστήμης, η δήλωση αντιτίθεται πλήρως με τα ιστορικά γεγονότα, και από ανθρώπινη άποψη, είναι εξαιρετικά επιβλαβής και επαίσχυντη» καταλήγει ο Ristic.

Ο πολιτικός αναλυτής και πρώην βουλευτής Djordje Vukadinovic λέει ότι αυτή η δήλωση του Zaev τον εξέπληξε, αλλά πιστεύει επίσης ότι δεν θα έχει το επιθυμητό αποτέλεσμα. Έχει ήδη σχολιάσει αυτήν την παραποίηση της ιστορίας στο Twitter, με τις λέξεις “Ο δικός μου Zoran”.

Χωρίς αυτή την κακή Γιουγκοσλαβία, η οποία, όπως ακούμε τώρα, σε «χωρίζει» από τη Βουλγαρία, δεν θα υπήρχε («βόρεια») Μακεδονία, ούτε μακεδονικός λαός, ούτε μακεδονική γλώσσα (με ή χωρίς εισαγωγικά), έγραψε ο Vukadinović.

Είπε στην “Blic” ότι η δήλωση του Zaev δεν είναι μόνο ιστορικά χωρίς νόημα, αλλά και πολιτικά επιβλαβής και ότι δεν θα έχει το αποτέλεσμα στο οποίο στόχευε ο Zaev.

«Η πολιτική του βρέθηκε σε μια αδιέξοδη θέση αφού χάθηκαν τα οφέλη μετά τη συμφωνία με την Ελλάδα και τις οδυνηρές παραχωρήσεις. Αυτό δεν αξιολογήθηκε επαρκώς από τις Βρυξέλλες και τον εταίρο της ΕΕ, έλαβε μόνο ένα χτύπημα στον ώμο. Άλλαξε το όνομα της χώρας, αφαίρεσε την πινακίδα από τον αυτοκινητόδρομο και το αεροδρόμιο και έφαγε ένα νέο χαστούκι με τη μορφή εκβιασμού από τη  Βουλγαρία. Τώρα, δεδομένου ότι κατάπιε έναν βάτραχο που αφορούσε την Ελλάδα, πρέπει να καταπιεί έναν άλλο, που αφορά τη Βουλγαρία, ώστε να μην αποδειχθεί ότι κατάπιε τον πρώτο δωρεάν» λέει ο Vukadinović.

Όπως τονίζει, «κατά τη διάρκεια της μαύρης και μαυρισμένης Γιουγκοσλαβίας και εντός των συνόρων της, οι Μακεδόνες πήραν το όνομα, τη γλώσσα και το κράτος τους, και έξω από τα σύνορα αυτής της Γιουγκοσλαβίας, δεν υπάρχει καμία αναφορά για τη Μακεδονία σήμερα»./ibna