Βουλγαρία: Τα δημόσια ΜΜΕ και η δημοκρατική υγεία

Βουλγαρία: Τα δημόσια ΜΜΕ και η δημοκρατική υγεία

Το νομοσχέδιο περί τροποποιήσεων του Νόμου για το ραδιόφωνο και την τηλεόραση (ΝΡΤ) έχει γίνει μήλον της έριδας στην Βουλγαρία. «Οι νόμοι που ρυθμίζουν την πραγματικότητα των ΜΜΕ δεν μπορούν και δεν πρέπει να συντάσσονται από πολιτικούς. Αυτός είναι ένας νόμος που μπορεί και πρέπει να γράφεται μόνο από άτομα που εργάζονται στα μέσα μαζικής ενημέρωσης, τα οποία κατανοούν τη σημασία τους και γνωρίζουν τα προβλήματά τους». Με τα λόγια αυτά σχολίασε ο συνταγματικός δικαστής Atanas Semov, σε συνέντευξή που παραχώρησε στην Βουλγαρική Εθνική Ραδιοφωνία (ΒΕΡ), το σκάνδαλο που ξέσπασε με το νομοσχέδιο για την τροποποίηση του Νόμου για το ραδιόφωνο και την τηλεόραση, ο οποίος ανακοινώθηκε για δημόσια συζήτηση.

Η δημοσίευση του νομοσχεδίου οδήγησε, επίσης, στην παραίτηση του γενικού διευθυντή της ΒΕΡ, Anton Baltakov. Την προσωπική του αυτή απόφαση, αιτιολόγησε ότι στο νομοσχέδιο υπάρχει «έλλειψη διοικητικής βούλησης για αλλαγή στη βουλγαρική νομοθεσία, η οποία θα εγγυάται ότι η ΒΕΡ θα είναι ένας θεσμός ανεξάρτητος και εντελώς απαλλαγμένος από πολιτικές παρεμβάσεις».

Σε συνέντευξή της στο πρόγραμμα Horizont της ΒΕΡ, η δημοσιογράφος Raina Konstantinova, πρόεδρος του Δημοσίου Συμβουλίου της ΒΕΡ και πρώην διευθύντρια του Τμήματος Ραδιοτηλεόρασης της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σχολίασε ότι το πρόβλημα είναι, σύμφωνα με τον ισχύοντα νόμο, το πρόγραμμα και οι δεσμεύσεις του νέου γενικού διευθυντή δεν μπορούν να εκπληρωθούν.

“Εάν σας δοθεί η αυτοπεποίθηση να διαχειριστείτε εκατομμύρια και, ως νευροχειρουργός, να επηρεάσετε τον εγκέφαλο και τις καρδιές των ανθρώπων, πρέπει να έχετε τα απαραίτητα εργαλεία, όπως και ομοϊδεάτες άνθρωπους και γνώσεις. Είναι πολύ σημαντικός ο συγχρονισμός των εντολών των διευθυντών και των διοικητικών συμβουλίων. Κάθε επόμενος διευθυντής μπορεί να αντιμετωπίσει το ίδιο πρόβλημα. Αυτή είναι μια λανθασμένη αντίληψη που πρέπει να διορθωθεί».

«Εδώ και 27 χρόνια, συνεχίζεται μια περίεργη συζήτηση στη Βουλγαρία, σχετικά με την «ιδιοκτησία» των δημόσιων ΜΜΕ. Υπάρχουν ακόμα πολλοί, συμπεριλαμβανομένων των πολιτικών, που πιστεύουν ότι η Βουλγαρική Εθνική Ραδιοφωνία και η Βουλγαρική Εθνική Τηλεόραση είναι κρατικά ΜΜΕ. Όμως η ΒΕΡ και η ΒΕΤ απευθύνονται σε όλους … Το ζήτημα των δημόσιων ΜΜΕ είναι εξαιρετικά σημαντικό για τη δημοκρατική υγεία μιας κοινωνίας», τόνισε η Raina Konstantinova.

Απαιτούνται τροποποιήσεις στον νόμο για το ραδιόφωνο και την τηλεόραση για την ελαχιστοποίηση της επιρροής και των προσπαθειών παρέμβασης στην ανεξαρτησία των δημόσιων ΜΜΕ, τις οποίες προσπαθεί να ασκήσει η εκάστοτε κυβέρνηση.

«Ένας καλός νόμος για τα ΜΜΕ θα πρέπει να κάνει εντελώς αδύνατες τις δυνατότητες άσκησης πίεσης», δηλώνει ο Atanas Semov.

«Η πολιτική επιρροή στα μέσα μαζικής ενημέρωσης πρέπει να ελαχιστοποιηθεί. Δεν μιλάμε για τα ιδιωτικά ΜΜΕ που είναι επίσημα πολιτικά. Οι μηχανισμοί κυβερνητικής παρέμβασης στο έργο των μέσων μαζικής ενημέρωσης, καταδικάζουν τις δραστηριότητές τους σε σοβαρή εξάρτηση, ανεξάρτητα από την καλή θέληση των δημοσιογράφων».

Ωστόσο, η χρηματοδότησή τους από τον κρατικό προϋπολογισμό εμποδίζει σε κάποιο βαθμό την ανεξαρτησία των δημόσιων ΜΜΕ.

«Η εξουσία δεν μπορεί να εγκαταλείψει κάποιες κακές πρακτικές χωρίς πίεση, αλλά νομίζω ότι αυτό το νομοσχέδιο είναι μια καλή αρχή όσον αφορά τη χρηματοδότηση των ΜΜΕ», σύμφωνα Velislava Antonova, πολιτική αναλύτρια των ΜΜΕ. Η Antonova διευκρινίζει ότι τώρα είναι η ώρα να δηλώσουμε την ενεργή μας θέση, το τι είδους δημόσια ΜΜΕ θέλουμε να έχουμε.

Οποιεσδήποτε αλλαγές κι αν γίνουν στο νομοσχέδιο μέχρι την έγκρισή του από την Βουλή, η πικρή επίγευση της έντονης αντιπαράθεσης θα παραμείνει σαν ένα κόκκινο φως στη δημόσια συνείδηση. Η Ένωση Ευρωπαίων Δημοσιογράφων – Βουλγαρίας προειδοποίησε επίσης για τα προβλήματα στο περιβάλλον των ΜΜΕ στη Βουλγαρία, δημοσιοποιώντας την θέση της με την οποία αντιτίθεται κατηγορηματικά στις απειλές εναντίον δημοσιογράφων λόγω των ερωτήσεων που θέτουν στην εκτέλεση των καθηκόντων τους. Πριν από λίγο καιρό, η τηλεοπτική δημοσιογράφος Anna Tsolova βρέθηκε στην δύσκολη θέση αυτού που έπρεπε να υποβάλει «ερωτήσεις που δεν άρεσαν». Ωστόσο, επιμένει ότι «Ο ρόλος των δημοσιογράφων θα εξακολουθήσει να εξαρτάται από έναν μόνο αφεντικό – την αλήθεια και την ανάγκη να διορθώνουν την εξουσία»./ibna