ΕΕ: «Το Μαυροβούνιο συνέχισε να ευθυγραμμίζεται πλήρως με όλες τις θέσεις και διακηρύξεις της κοινής εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφάλειας της ΕΕ»

ΕΕ: «Το Μαυροβούνιο συνέχισε να ευθυγραμμίζεται πλήρως με όλες τις θέσεις και διακηρύξεις της κοινής εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφάλειας της ΕΕ»

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσίευσε σήμερα τις εθνικές εκθέσεις για τα έξι κράτη των Δυτικών Βαλκανίων και την Τουρκία. Στην έκθεση για την κατάσταση στο Μαυροβούνιο, τονίστηκε ότι «στο μέλλον, το Μαυροβούνιο πρέπει να επικεντρωθεί ιδίως στην πολιτική ανταγωνισμού, την οικονομική και νομισματική πολιτική, τις στατιστικές και το δημοσιονομικό έλεγχο, και συγκεκριμένα στη λειτουργία του δικαστικού σώματος και της ελευθερίας λόγου. Η ενίσχυση της διοικητικής ικανότητας για τη διασφάλιση της εφαρμογής του κεκτημένου της ΕΕ παραμένει σημαντική πρόκληση για το Μαυροβούνιο. Το Μαυροβούνιο συνέχισε να ευθυγραμμίζεται πλήρως με όλες τις θέσεις και διακηρύξεις της κοινής εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφάλειας της ΕΕ».

Προστέθηκε ότι «η περίοδος αναφοράς χαρακτηρίστηκε από εντάσεις και δυσπιστία μεταξύ πολιτικών παραγόντων και χαμηλό επίπεδο εμπιστοσύνης στο εκλογικό πλαίσιο. Ως αποτέλεσμα της πανδημίας του COVID-19, το κοινοβούλιο παρέμεινε ανενεργό κατά τους πρώτους μήνες του 2020 και στη συνέχεια διαλύθηκε, λόγω των κοινοβουλευτικών εκλογών της 30ης Αυγούστου».

Η έκθεση σημειώνει ότι κανένα πολιτικό κόμμα δεν άσκησε μποϊκοτάζ στις εκλογές, οι οποίες αμφισβητήθηκαν από 11 λίστες υποψηφίων.

«Σύμφωνα με τα προκαταρκτικά συμπεράσματα του Γραφείου Δημοκρατικών Θεσμών και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του Οργανισμού για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη (ΟΑΣΕ/ODIHR), οι εκλογές ήταν ανταγωνιστικές και διεξήχθησαν με διαφάνεια και αποτελεσματικότητα, ωστόσο πραγματοποιήθηκαν σε ένα περιβάλλον εξαιρετικά πολωμένο γύρω από ζητήματα που άπτονταν της εκκλησίας και της εθνικής ταυτότητας. Η εκστρατεία ήταν ειρηνική παρά τον συχνό τόνο αντιπαράθεσης. Οι υποψήφιοι μπόρεσαν να μεταδώσουν τα μηνύματά τους, ωστόσο ο ΟΑΣΕ/ODIHR εξέφρασε ορισμένες ανησυχίες σχετικά με ένα αδικαιολόγητο πλεονέκτημα για το κυβερνόν κόμμα και την άνιση κάλυψή του από τα μέση ενημέρωσης», αναφέρει η έκθεση της ΕΕ.

Οι εκλογές οδήγησαν σε μια άνευ προηγουμένου αλλαγή της σύνθεσης της πλειοψηφίας. Το νέο κοινοβούλιο καλείται να καταβάλει προσπάθεια, ώστε να προκύψει μια ευρέως διακομματική και κοινωνική συναίνεση, και να αποδείξει εμπράκτως τη δέσμευσή του στην ατζέντα μεταρρυθμίσεων της ΕΕ του Μαυροβουνίου, η οποία είναι ζωτικής σημασίας για την πρόοδο της χώρας στην πορεία προς την ΕΕ, καθώς και να εκκινήσει ένα διαφανή, αποφασιστικό και χωρίς αποκλεισμούς διάλογο γύρω από την εφαρμογή των εκκρεμών συστάσεων του ΟΑΣΕ/ODIHR.

Τον Δεκέμβριο του 2019, λόγω έλλειψης απαρτίας, το κοινοβούλιο αποφάσισε αποκλειστικά με τις ψήφους της μέχρι πρότινος κυβερνητικής πλειοψηφίας ορισμένες νομικές λύσεις που αποσκοπούσαν εν μέρει στην αντιμετώπιση των συστάσεων του ΟΑΣΕ/ODIHR. Οι εγκριθείσες αλλαγές δεν επηρέασαν σημαντικά το υπάρχον εκλογικό πλαίσιο, με εξαίρεση τη χρηματοδότηση της εκστρατείας. Συστάσεις άμεσης προτεραιότητας του OSCE/ODIHR, όπως ο επαγγελματισμός, η αμεροληψία και διαφάνεια της εκλογικής διοίκησης, η εγγραφή υποψηφίων και μηχανισμοί για τον έλεγχο ταυτότητας της αξιοπιστίας των υπογραφών των ψηφοφόρων, εποπτεία των μέσων ενημέρωσης κατά τη διάρκεια της εκλογικής εκστρατείας, ο έλεγχος του μητρώου ψηφοφόρων, μέτρα κατά της κατάχρησης των κρατικών πόρων και της ισόρροπης πολιτικής εκπροσώπησης των φύλων στις εκλογές, εξακολουθούν να αναμένουν διεκπεραίωση. Συνεπώς, η αναθεώρηση του εκλογικού πλαισίου κατά τρόπο περιεκτικό και χωρίς αποκλεισμούς παραμένει σε εκκρεμότητα.

Ο νέος πρόεδρος της Κρατικής Εκλογικής Επιτροπής (SEC) διορίστηκε τον Μάρτιο του 2020. Απαιτείται να συνεχιστούν οι προσπάθειες για τη βελτίωση της διαφάνειας και της λογοδοσίας του έργου της SEC. Παρά τη διμερή συμφωνία να διεξαχθούν τοπικές εκλογές την ίδια ημέρα, το νομικό πλαίσιο εξακολουθεί να προβλέπει τη διεξαγωγή τους σε κυλιόμενη βάση. Απομένει να αποφασιστεί πότε θα εφαρμοστεί ένα νέο σύστημα.

Η πολιτική σκηνή πριν από τις εκλογές του Αυγούστου 2020 ήταν κατακερματισμένη, πολωμένη και χαρακτηριζόταν από έλλειψη ουσιαστικού πολιτικού διαλόγου. Ορισμένα αρχικά βήματα πραγματοποιήθηκαν κατά τη διάρκεια του 2019 για την αποκατάσταση του πολιτικού διαλόγου στο Κοινοβούλιο, με τη μερική συμμετοχή των κομμάτων της αντιπολίτευσης στις εργασίες της προσωρινής κοινοβουλευτικής επιτροπής. Ωστόσο, τα μέλη της αντιπολίτευσης ανέστειλαν τη συμμετοχή τους μετά την απόφαση της κυβέρνησης να υποβάλει το σχέδιο νόμου για τις θρησκευτικές ελευθερίες ή τις πεποιθήσεις προς υιοθέτηση στην Ολομέλεια. Το τελευταίο είχε ως αποτέλεσμα μεγάλης κλίμακας θρησκευτικές διαμαρτυρίες τον Δεκέμβριο του 2019, οι οποίες τέθηκαν προσωρινά σε αναστολή την άνοιξη του 2020, λόγω της κρίσης του COVID-19».

«Το αποτέλεσμα των κοινοβουλευτικών εκλογών ανοίγει το δρόμο για την επιστροφή της πολιτικής συζήτησης στο Κοινοβούλιο. Απαιτείται ενεργή και εποικοδομητική συμμετοχή όλων των κομμάτων για την ενίσχυση της κοινοβουλευτικής λογοδοσίας, της εποπτείας της εκτελεστικής εξουσίας, του δημοκρατικού ελέγχου, της καλύτερης ποιότητας της νομοθεσίας και για την ενεργοποίηση βασικών διορισμών. Το 2019 και κατά το πρώτο εξάμηνο του 2020, το κοινοβούλιο δεν μπόρεσε να εξασφαλίσει την απαιτούμενη πλειοψηφία των 2/3 για σημαντικούς δικαστικούς διορισμούς και, επομένως, βασικές λειτουργίες του δικαστικού συστήματος πληρούνται με συμβάσεις ορισμένου χρόνου. Η εντολή του Ανώτατου Εισαγγελέα έληξε τον Οκτώβριο του 2019, με το διορισμό του διαδόχου του να εκρεμμεί», αναφέρει η EC στην έκθεσή της.

Δεν υπήρξαν νέες εξελίξεις στην πολιτική και δικαστική παρακολούθηση της φερόμενης κατάχρησης δημόσιων πόρων για πολιτικούς σκοπούς κομμάτων που έλαβε χώρα το 2012 (η «υπόθεση ηχογραφήσεων»). Όσον αφορά την «υπόθεση φακέλου» τον Ιανουάριο του 2019, απαγγέλθηκαν κατηγορίες για νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες σε δύο κατηγορουμένους. Αυτές οι περιπτώσεις απαιτούν αξιόπιστη, ανεξάρτητη και αποτελεσματική θεσμική απάντηση.

Το Μαυροβούνιο παραμένει μέτρια προετοιμασμένο για την εφαρμογή του κεκτημένου της ΕΕ και των ευρωπαϊκών προτύπων στον τομέα της δικαιοσύνης, ενώ έχει σημειώσει περιορισμένη πρόοδο συνολικά, ιδίως μέσω της συνεχούς εφαρμογής της στρατηγικής ΤΠΕ για το δικαστικό σώμα. Οι προτάσεις του περασμένου έτους σχετικά με το δικαστικό σώμα εξετάστηκαν εν μέρει μόνο. Οι προκλήσεις παραμένουν, ιδίως όσον αφορά την ανεξαρτησία, τον επαγγελματισμό, την αποτελεσματικότητα και τη λογοδοσία του δικαστικού σώματος. Η απόφαση του Δικαστικού Συμβουλίου να επαναδιορίσει επτά προέδρους του δικαστηρίου, συμπεριλαμβανομένου του Προέδρου του Ανώτατου Δικαστηρίου, για τουλάχιστον τρίτη θητεία, γεννά σοβαρές ανησυχίες για την ερμηνεία της επιστολής από το Δικαστικό Συμβούλιο και το πνεύμα του Συνταγματικού και νομικού πλαισίου, το οποίο περιορίζει αυτούς τους διορισμούς σε ανώτατο όριο δύο θητειών, προκειμένου να αποφευχθεί η υπερβολική συγκέντρωση εξουσίας στο δικαστικό σώμα. Κάτι τέτοιο δε συνάδει με τις συστάσεις της GRECO σχετικά με την ανεξαρτησία του δικαστικού σώματος, με τις οποίες αναμένεται να συμμορφωθεί το Μαυροβούνιο, προκειμένου να μην αντιστραφούν προηγούμενα επιτεύγματα στη δικαστική μεταρρύθμιση.

Το Μαυροβούνιο έχει επιτύχει κάποιο επίπεδο προετοιμασίας για την καταπολέμηση της διαφθοράς. Σημείωσε περιορισμένη πρόοδο στις συστάσεις του περασμένου έτους, οι οποίες εξετάστηκαν εν μέρει μόνο όσον αφορά το ιστορικό καταστολής και πρόληψης της διαφθοράς και ένα νέο θεσμικό πλαίσιο για την Υπηρεσία ανάκτησης περιουσιακών στοιχείων.

Το Μαυροβούνιο έχει κάποιο επίπεδο ετοιμότητας/είναι μετρίως προετοιμασμένο για την καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος. Σημειώθηκε ορισμένη πρόοδος, συμπεριλαμβανομένης της διεκπεραίωσης των συστάσεων του περασμένου έτους, ιδίως όσον αφορά τη δημιουργία κεντρικού μητρώου τραπεζικών λογαριασμών, την ισχυρότερη ικανότητα και τον επαγγελματισμό της αστυνομίας και τον αυξημένο αριθμό εν εξελίξει διαδικασιών κατάσχεσης περιουσιακών στοιχείων. Δημιουργήθηκε ένα αρχικό ιστορικό ερευνών για την εμπορία ανθρώπων και τη νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες. Η εσωτερική οργάνωση και ο συντονισμός των υπηρεσιών επιβολής του νόμου βελτιώθηκαν περαιτέρω, όπως αντικατοπτρίζεται στον αυξανόμενο αριθμό ερευνών, συλλήψεων και κατασχέσεων. Ωστόσο, το Μαυροβούνιο απαιτείται ακόμη να αντιμετωπίσει ορισμένες θεμελιώδεις και συστημικές ελλείψεις στο σύστημα ποινικής δικαιοσύνης, συμπεριλαμβανομένου του τρόπου χειρισμού των υποθέσεων οργανωμένου εγκλήματος στα δικαστήρια. Σημειώθηκε κάποια πρόοδος στην καταπολέμηση της τρομοκρατίας και στην πρόληψη/αντιμετώπιση του βίαιου εξτρεμισμού, στη βάση των στόχων που καθορίζονται στο κοινό σχέδιο δράσης για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας για τα Δυτικά Βαλκάνια και τη διμερή διευθέτηση εφαρμογής.

Όσον αφορά τα θεμελιώδη δικαιώματα, το Μαυροβούνιο σημείωσε ορισμένη πρόοδο. Το νομοθετικό και θεσμικό πλαίσιο στον τομέα των θεμελιωδών δικαιωμάτων έχει πλέον τεθεί σε μεγάλο βαθμό σε ισχύ. Τον Ιούλιο του 2020, στο Κοινοβούλιο ψηφίστηκε ο νόμος για το σύμφωνο συμβίωσης για ζευγάρια του ιδίου φύλου, καθιστώντας το Μαυροβούνιο την πρώτη χώρα στην περιοχή που ρυθμίζει το καθεστώς των ομοφυλοφίλων. Η ικανότητα των θεσμών για τα ανθρώπινα δικαιώματα και του Υπουργείου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και των Δικαιωμάτων των Μειονοτήτων έχει ενισχυθεί, ενώ η εμπιστοσύνη στο γραφείο του Διαμεσολαβητή αυξάνεται. Ωστόσο, παραμένουν σημαντικές προκλήσεις στη διασφάλιση της αποτελεσματικής εφαρμογής της εθνικής νομοθεσίας για τα ανθρώπινα δικαιώματα. Οι αναφορές για υπερβολική χρήση βίας από την αστυνομία και ισχυρισμοί βασανιστηρίων απαιτούν ταχείες και αποτελεσματικές έρευνες. Εθνοτικά και θρησκευτικά κίνητρα που υποβόσκουν σε επιθέσεις στο πλαίσιο των εκλογών του Αυγούστου του 2020 αποτελούν θέματα που εγείρουν σοβαρή ανησυχία. Απαιτούνται περαιτέρω προσπάθειες για την ενσωμάτωση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων σε όλους τους τομείς εργασίας και δημόσιων πολιτικών και τομέων. Οι μειονεκτούσες ομάδες, συμπεριλαμβανομένων των Ρομά και των Αιγυπτίων, καθώς και τα άτομα με αναπηρία συνεχίζουν να αντιμετωπίζουν πολλαπλές μορφές διακρίσεων και δυσκολίες στην επιβολή των δικαιωμάτων τους σε διοικητικές και δικαστικές διαδικασίες. Η βία που βασίζεται στο φύλο και η παιδική κακοποίηση εξακολουθούν να αποτελούν σοβαρά ζητήματα.

Κατά την περίοδο αναφοράς, το Μαυροβούνιο δεν σημείωσε πρόοδο στην ελευθερία της έκφρασης. Παρά το γεγονός πως σημειώθηκε πρόοδος στη νομοθεσία για τα μέσα ενημέρωσης, αυτή επισκιάστηκε από συλλήψεις και διαδικασίες εναντίον εκδοτών διαδικτυακών πυλών και πολιτών για περιεχόμενο που δημοσίευσαν ή κοινοποίησαν διαδικτυακά κατά τη διάρκεια του 2020. Σημαντικές παλιές περιπτώσεις επιθέσεων παραμένουν άλυτες, συμπεριλαμβανομένης της δολοφονίας του αρχισυντάκτη της καθημερινής εφημερίδας Dan το 2004, και του πυροβολισμού ενός ερευνητή δημοσιογράφου το 2018. Ανησυχία προκύπτει επίσης για την ανεξαρτησία και τα επαγγελματικά πρότυπα του εθνικού δημόσιου ραδιοτηλεοπτικού φορέα RTCG. Το κλίμα στα ΜΜΕ παραμένει αρκετά πολωμένο, ενώ οι μηχανισμοί αυτορρύθμισης παραμένουν αδύναμοι. Ο αυξανόμενος όγκος της παραπληροφόρησης σε ολόκληρη την περιοχή καλλιέργησε περαιτέρω διχασμούς στο κοινωνικό σώμα, μετά την έγκριση του νόμου για τη θρησκευτική ελευθερία και κατά τη διάρκεια της εκλογικής εκστρατείας.

Στον τομέα της μετανάστευσης, η ανοδική τάση του 2018 στον αριθμό των εισερχόμενων παράτυπων μεταναστών επιβεβαιώθηκε και το 2019. 7.978 παράτυποι μετανάστες συνελήφθησαν το 2019, με τον αριθμό να αυξάνεται κατά 60% από το 2018. Όλοι οι συλληφθέντες μετανάστες εξέφρασαν την πρόθεσή τους να αιτηθούν άσυλο, γεγονός το οποίο ενέτεινε την πίεση που ασκούνταν στις εγκαταστάσεις υποδοχής της χώρας. Οι αρχές του Μαυροβουνίου απέτρεψαν 516 παράνομες εισόδους στη χώρα και 1514 παράνομες εξόδους από τη χώρα. Η Ειδική Εισαγγελία διενήργησε τρεις έρευνες για λαθρεμπόριο μεταναστών, με τη συμμετοχή περισσότερων από 40 ατόμων. Η ευρωπαϊκή συμφωνία για την κατάσταση των συνόρων και της ακτοφυλακής με την ΕΕ, που υπογράφηκε τον Οκτώβριο του 2019, τέθηκε σε ισχύ την 1η Ιουλίου 2020. Η εφαρμογή της πρώτης κοινής επιχείρησης στη βάση της συμφωνίας ξεκίνησε στις 15 Ιουλίου. Το Μαυροβούνιο καλείται να συνεχίσει τις προσπάθειές του για να αντιμετωπίσει τις μεταναστευτικές πιέσεις, αναπτύσσοντας περαιτέρω τη διεθνή του συνεργασία για την επανεισδοχή, αυξάνοντας την ικανότητά του να διώκει κυκλώματα λαθρεμπορίου μεταναστών, αυξάνοντας την ικανότητα υποδοχής του και ενισχύοντας το σύστημα συλλογής δεδομένων των μεταναστών.

Όσον αφορά τα οικονομικά κριτήρια, το Μαυροβούνιο σημείωσε κάποια πρόοδο και είναι αρκετά προετοιμασμένο για την ανάπτυξη μιας λειτουργικής οικονομίας της αγοράς. Λόγω της χαμηλότερης αύξησης των επενδύσεων, η οικονομία επιβραδύνθηκε σε πιο βιώσιμο ρυθμό το 2019. Οι εξαγωγές, ιδίως στον τομέα των υπηρεσιών, αυξήθηκαν αλλά δεν ήταν αρκετές για να περιορίσουν το μεγάλο έλλειμμα των τρέχουσων συναλλαγών. Η σταθερότητα του χρηματοπιστωτικού τομέα ενισχύθηκε μετά την πτώχευση και την εξυγίανση δύο τοπικών τραπεζών και την ενίσχυση του πλαισίου εποπτείας των τραπεζών. Οι συνθήκες της αγοράς εργασίας βελτιώθηκαν, ωστόσο το ποσοστό ανεργίας παραμένει υψηλό, ιδίως μεταξύ των γυναικών, των νέων, των Ρομά και των ατόμων με χαμηλή ειδίκευση. Τα μέτρα ενεργοποίησης της εργασίας και ο συντονισμός μεταξύ απασχόλησης και κοινωνικών υπηρεσιών κατέγραψαν περιορισμένη πρόοδο. Οι οικονομικές προοπτικές του Μαυροβουνίου επιδεινώθηκαν σημαντικά από το δεύτερο τρίμηνο του 2020, καθώς τα μέτρα απαγόρευσης κυκλοφορίας για την καταπολέμηση του COVID-19 που εισήχθησαν τον Απρίλιο αποτέλεσαν τροχοπέδη για μεγάλα τμήματα της οικονομίας.

Το Μαυροβούνιο σημείωσε ορισμένη πρόοδο και παραμένει μετρίως προετοιμασμένο όσον αφορά την ικανότητά του να αντιμετωπίσει την ανταγωνιστική πίεση και δυνάμεις της αγοράς εντός της ΕΕ. Οι επενδύσεις στη γνώση και το ανθρώπινο κεφάλαιο χαρακτηρίζονται απολύτως μέτριες, με αποτέλεσμα χαμηλά επίπεδα καινοτομίας και παραγωγικότητας των τοπικών εταιρειών. Τα εκπαιδευτικά αποτελέσματα απαιτούν γενικής βελτίωσης, καθώς και η παροχή μέτρων αναβάθμισης και επαναπροσδιορισμού. Πολλά σημαντικά έργα υποδομής υλοποιούνται, μετατρέποντας σταδιακά το Μαυροβούνιο σε καθαρό εξαγωγέα ηλεκτρικής ενέργειας και αναπτύσσοντας δίκτυα μεταφορών. Τα φυσικά ευρυζωνικά δίκτυα αναπτύσσονται από τον ιδιωτικό τομέα, ενώ οι αρχές ενίσχυσαν το νομοθετικό πλαίσιο. Ωστόσο, η οικονομία παρουσιάζει μια αδύναμη βιομηχανική βάση που χαρακτηρίζεται από δραστηριότητες χαμηλής προστιθέμενης αξίας, οι οποίες περιορίζονται από το μικρό μέγεθος της αγοράς και τη χαμηλή τεχνογνωσία των περισσότερων τοπικών εταιρειών.

Όσον αφορά τις σχέσεις καλής γειτονίας και την περιφερειακή συνεργασία, το Μαυροβούνιο παρέμεινε εποικοδομητικά δεσμευμένο στις διμερείς σχέσεις με άλλες χώρες διεύρυνσης και στα γειτονικά κράτη μέλη της ΕΕ, αν και οι διμερείς σχέσεις με τη Σερβία χαρακτηρίστηκαν από εντάσεις. Το Μαυροβούνιο συμμετέχει γενικά στην περιφερειακή συνεργασία.

Όσον αφορά την ικανότητα του Μαυροβουνίου να αναλάβει τις υποχρεώσεις ένταξης, έχουν πραγματοποιηθεί σημαντικές εργασίες για την ευθυγράμμιση και την προετοιμασία για την εφαρμογή του κεκτημένου της ΕΕ στους περισσότερους τομείς. Η χώρα έχει φτάσει σε ένα καλό επίπεδο προετοιμασίας σε τομείς όπως το εταιρικό δίκαιο, το δίκαιο πνευματικής ιδιοκτησίας, η ενέργεια και η εξωτερική πολιτική, η πολιτική ασφάλειας και άμυνας. Χαρακτηρίζεται μετρίως προετοιμασμένη σε πολλά κεφάλαια, όπως η ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων, η γεωργία και η αγροτική ανάπτυξη, καθώς και η ασφάλεια των τροφίμων, η κτηνιατρική και φυτοϋγειονομική πολιτική. Το Μαυροβούνιο βρίσκεται σε κάποιο επίπεδο προετοιμασίας σε τομείς όπως το περιβάλλον και η κλιματική αλλαγή, καθώς και η κοινωνική πολιτική και η απασχόληση. Έχει σημειωθεί ικανοποιητική πρόοδος στους τομείς της κοινωνικής πολιτικής και της απασχόλησης, των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών, της γεωργίας και της αγροτικής ανάπτυξης, της ασφάλειας των τροφίμων, της κτηνιατρικής και φυτοϋγειονομικής πολιτικής και της επιστήμης και της έρευνας. /ibna