Bushati: “Μην τρέφετε ψευδαισθήσεις” – Τα εφτά βήματα προς την ΕΕ

Bushati: “Μην τρέφετε ψευδαισθήσεις” – Τα εφτά βήματα προς την ΕΕ

Ο πρώην υπουργός Εξωτερικών Ditmir Bushati θεωρεί πως η συζήτηση για τις 15 προϋποθέσεις για την πορεία της Αλβανίας προς την ΕΕ, οι οποίες καθορίστηκαν μέσω του ψηφίσματος που ενέκριναν διάφορες κοινοβουλευτικές ομάδες στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, καλλιεργεί άσκοπο ενθουσιασμό.

Σύμφωνα με τον Bushati, η Αλβανία θα διατηρεί δημοκρατικές συνθήκες καθ ‘όλη τη διάρκεια της περιόδου διαπραγμάτευσης με την Ευρωπαϊκή Ένωση, έως ότου αποτελέσει πλήρες μέλος. Ωστόσο, για την ανάπτυξη της Πρώτης Διακυβερνητικής Διάσκεψης με την ΕΕ, σύμφωνα με τον πρώην υπουργό, ορισμένες προϋποθέσεις απαιτείται να πληρούνται, όπως η Εκλογική Μεταρρύθμιση, η λειτουργία του Συνταγματικού Δικαστηρίου, του Ανώτατου Δικαστηρίου, η αναθεώρηση της νομοθεσίας για τα μέσα ενημέρωσης σύμφωνα με τις συστάσεις της Επιτροπής της Βενετίας, ο περιορισμός του φαινομένου των αιτούντων άσυλο, καθώς και η πρόοδος και λειτουργία εξειδικευμένων δομών για την καταπολέμηση της διαφθοράς και του οργανωμένου εγκλήματος. Σύμφωνα με τον ίδιο, η Αλβανία καλείται να συντάξει σχέδιο δράσης για την εκπλήρωση των παραπάνω στόχων.

«Υπάρχει ακατανόητος ενθουσιασμός για το ψήφισμα που ενέκρινε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το οποίο τονίζει την εκπλήρωση από πλευράς Αλβανίας των 15 όρων που έθεσε το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης πριν από τη Διακυβερνητική Διάσκεψη. Το ίδιο μπορεί να ειπωθεί και για τη συζήτηση για την Αλβανία στην Επιτροπή Εξωτερικών Υποθέσεων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

Πρέπει να σημειωθεί ότι κάθε βουλευτής ή πολιτική ομάδα στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει το δικαίωμα να προβεί σε πολιτική αξιολόγηση της Αλβανίας. Ωστόσο, από νομικής άποψης, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο δε διαθέτει τη δικαιοδοσία να καθορίσει και να απαριθμήσει έναν κατάλογο προϋποθέσεων ή εργασιών για την έναρξη των διαπραγματεύσεων. Κάτι τέτοιο αποτελεί αρμοδιότητα των κρατών μελών της ΕΕ, τα οποία αποφασίζουν ομόφωνα σχετικά με την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει υιοθετήσει επανειλημμένως ψηφίσματα για την υποστήριξη της διαδικασίας απελευθέρωσης των θεωρήσεων με το Κοσσυφοπέδιο, χωρίς ωστόσο τα κράτη μέλη της ΕΕ να έχουν ακόμη λάβει τελική απόφαση.

Στην περίπτωση της ένταξης της Αλβανίας, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο θα έχει λόγο κατά την αναθεώρηση της Συνθήκης Προσχώρησης, όπως στην περίπτωση της αναθεώρησης της Συμφωνίας Σταθεροποίησης και Σύνδεσης. Φυσικά, οι ανησυχίες που εγείρουν οι ευρωβουλευτές πρέπει να αποσαφηνιστούν και να αντιμετωπιστούν με κρατικό, διπλωματικό και κοινοβουλευτικό τρόπο.

Εάν οι πολιτικές μας ομάδες δεν «εξάγουν» την τρέχουσα πολιτική στις αντίστοιχες πολιτικές ομάδες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, ένα σημαντικό μέρος αυτών των ανησυχιών αντιμετωπίζεται εύκολα. Αυτό το μάθημα, σε αντίθεση με εμάς, ορισμένες χώρες της περιοχής το έχουν εμπεδώσει με την πάροδο του χρόνου. Διότι, σε αντίθεση με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τα κράτη μέλη, οι ευρωβουλευτές δεν διαθέτουν ομάδες εμπειρογνωμόνων για την επαλήθευση των μεταρρυθμίσεων επί εδάφους. Λοιπόν, το θέμα έγκειται αλλού. Επομένως, δεν πρέπει να συγχέουμε τη σειρά και το ρόλο οποιουδήποτε ευρωπαϊκού θεσμικού οργάνου στη διαδικασία ένταξης της Αλβανίας στην ΕΕ, με τη συνέχιση της εκπλήρωσης των καθηκόντων.

ΒΗΜΑ Ι

Η έναρξη των διαπραγματεύσεων προηγείται της προετοιμασίας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και της έγκρισης από τα κράτη μέλη της ΕΕ του «διαπραγματευτικού πλαισίου». Αυτό το έγγραφο καθορίζει τις αρχές, την ουσία και τις διαδικασίες επί των οποίων θα δομηθεί ολόκληρη η διαδικασία. Τα κράτη μέλη έχουν ορίσει έναν κατάλογο με πληθώρα καθηκόντων, των οποίων ο τρόπος αντιμετώπισης από την Αλβανία θα πρέπει να αντικατοπτρίζεται στο έγγραφο του «διαπραγματευτικού πλαισίου». Ενώ η Επιτροπή θα βρίσκεται σε επικοινωνία με τα κράτη μέλη για να εγκρίνει αυτό το σημαντικό έγγραφο, δεν πρέπει να περιμένουμε. Αντιθέτως, πρέπει παράλληλα να προετοιμάσουμε το διαπραγματευτικό μας πλαίσιο, το οποίο θα χρησιμεύσει ως κατευθυντήρια πλατφόρμα σε αυτήν τη διαδικασία, συνοδευόμενη από την ενίσχυση των διοικητικών και οικονομικών ικανοτήτων. Σε αυτό το έγγραφο, πρέπει να αντιμετωπίσουμε τόσο τις κύριες ανησυχίες όσο και τα καθήκοντα που επιβάλλουν τα κράτη μέλη της ΕΕ, αποδεικνύοντας υπευθυνότητα, πολιτική βούληση και σαφήνεια στον δύσκολο δρόμο των μεταρρυθμίσεων που πρέπει να αναλάβουμε. Αυτό το έγγραφο απαιτείται να υποβληθεί σε πραγματική πολιτική και λαϊκή διαβούλευση και συζήτηση.

ΒΗΜΑ II

Η πρώτη διακυβερνητική διάσκεψη, η οποία θα σηματοδοτήσει και την έναρξη της διαδικασίας, θα αποτελέσει βήμα αντιπαράθεσης μεταξύ των δύο «διαπραγματευτικών πλαισίων», της ΕΕ και της Αλβανίας. Η πρώτη διακυβερνητική διάσκεψη σχετίζεται με την εκπλήρωση ορισμένων καθηκόντων που επιβάλλονται από τα κράτη μέλη της ΕΕ στην Αλβανία. Καθήκοντα σχετικά με την Εκλογική Μεταρρύθμιση, τη λειτουργία του Συνταγματικού Δικαστηρίου, του Ανώτατου Δικαστηρίου, την αναθεώρηση της νομοθεσίας για τα μέσα ενημέρωσης σύμφωνα με τις συστάσεις της Επιτροπής της Βενετίας, τη μείωση του φαινομένου των αιτήσεων για άσυλο, την πρόοδο και τη λειτουργία εξειδικευμένων δομών για την καταπολέμηση της διαφθοράς και του οργανωμένου εγκλήματος. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα υποβάλει εκ νέου έκθεση στα κράτη μέλη σχετικά με την εκπλήρωση αυτών των καθηκόντων. Χρειαζόμαστε ένα σχέδιο δράσης για την εκπλήρωση των παραπάνω καθηκόντων. Το σχέδιο πρέπει να είναι δημόσιο, να ρυθμίζει το ζήτημα της θεσμικής ευθύνης των παραγόντων που συμμετέχουν στη διαδικασία, και να είναι έγκαιρο.

ΒΗΜΑ III

Το επόμενο στάδιο είναι η επισκόπηση της συμμόρφωσης της νομοθεσίας και του θεσμικού πλαισίου, όπου η Αλβανία θα παρουσιάσει σχέδια για την προοδευτική επίτευξη ευθυγράμμισης. Μόλις πραγματοποιηθεί αυτή η επανεξέταση («διμερής έλεγχος»), η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα εκπονήσει έκθεση αξιολόγησης για κάθε δέσμη μεταρρυθμίσεων, η οποία θα αξιολογεί την κατάσταση της έννομης τάξης σε αντιδιαστολή με εκείνη της ΕΕ, το επίπεδο και τα σχέδια για πλήρη συμμόρφωση, συμπεριλαμβανομένης της διοικητικής ικανότητας και του θεσμικού πλαισίου. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσιάζει στα κράτη μέλη της ΕΕ τη λεγόμενη «έκθεση ελέγχου». Εάν τα κράτη μέλη θεωρήσουν ότι η Αλβανία δεν είναι έτοιμη να αναλάβει τις δεσμεύσεις που απορρέουν από το κεφάλαιο διαπραγματεύσεων, θέτουν ορισμένους όρους οι οποίοι πρέπει να πληρούνται για το άνοιγμα του κεφαλαίου. Σε αυτήν την περίπτωση, η Επιτροπή πρέπει να υποβάλει εκ νέου στα κράτη μέλη της ΕΕ έκθεση σχετικά με την εκπλήρωση των προϋποθέσεων για την έναρξη διαπραγματεύσεων για το κεφάλαιο. Αφού εξετάσει και εγκρίνει την έκθεση από τα κράτη μέλη, η Αλβανία καλείται να παρουσιάσει τη διαπραγματευτική της θέση για το κεφάλαιο. Παράλληλα, τα κράτη μέλη εγκρίνουν τη διαπραγματευτική θέση της ΕΕ για το κεφάλαιο.

ΒΗΜΑ IV

Μόνο μετά τη διεκπεραίωση των παραπάνω βημάτων πραγματοποιείται η Διακυβερνητική Διάσκεψη για το άνοιγμα του κεφαλαίου, όπου οι εμπλεκόμενες πλευρές εκθέτουν τις διαπραγματευτικές τους θέσεις. Εάν στη διαπραγματευτική θέση της ΕΕ για το κεφάλαιο προσδιορίζεται ότι το επίπεδο συμμόρφωσης της Αλβανίας με το ευρωπαϊκό πρότυπο («acquis») είναι ικανοποιητικό και δεν είναι απαραίτητο να διεξαχθούν περαιτέρω διαπραγματεύσεις, τότε οι διαπραγματεύσεις για το κεφάλαιο κλείνουν προσωρινά. Στην πράξη, στις περισσότερες περιπτώσεις, η ΕΕ καθορίζει ορισμένους όρους που πρέπει να πληροί η υποψήφια χώρα για να θεωρηθεί ότι οι διαπραγματεύσεις έκλεισαν. Σε αυτήν την περίπτωση, επαναλαμβάνεται η ίδια διαδικασία και το ίδιο σχήμα συνεργασίας, όπως στις προϋποθέσεις για το άνοιγμα του κεφαλαίου μεταξύ της Αλβανίας, αφενός, και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των κρατών μελών, αφετέρου. Επίσης, το κλείσιμο κάθε κεφαλαίου πραγματοποιείται μέσω της διοργάνωσης Διακυβερνητικής Διάσκεψης.

ΒΗΜΑ V

Οι διαπραγματεύσεις ολοκληρώνονται με συμφωνία μεταξύ της Αλβανίας και της ΕΕ για όλα τα κεφάλαια. Μέχρι να δηλωθεί επίσημα κάτι τέτοιο από τους ηγέτες των κρατών μελών της ΕΕ, το εκ νέου άνοιγμα κεφαλαίων σε περιπτώσεις που δεν τηρούνται οι αναληφθείσες δεσμεύσεις καθίσταται εφιτκό, καθώς η όλη διαδικασία διαπραγμάτευσης πραγματοποιείται βάσει της αρχής «Τίποτα δεν συμφωνείται έως ότου συμφωνηθούν όλα». Με το κλείσιμο των διαπραγματεύσεων, ορίζεται η πιθανή ημερομηνία ένταξης στην ΕΕ.

ΒΗΜΑ VI.

Μετά το πέρας των διαπραγματεύσεων, τα μέρη υπογράφουν τη Συνθήκη Προσχώρησης. Η Συνθήκη Προσχώρησης θα πρέπει να επικυρωθεί από το Αλβανικό Κοινοβούλιο, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και όλα τα εθνικά κοινοβούλια των κρατών μελών της ΕΕ. Καθώς υπάρχουν χώρες που υποβάλλουν τη Συνθήκη Προσχώρησης σε λαϊκό δημοψήφισμα, η μέχρι στιγμής προϊστορία δείχνει ότι η υποψήφια χώρα ακολουθεί την ίδια πρακτική.

ΒΗΜΑ VII.

Μετά την ολοκλήρωση των διαδικασιών επικύρωσης, η χώρα αναγνωρίζεται επίσημα ως μέλος της ΕΕ.

Ελπίζω ότι η παραπάνω εξήγηση θα βοηθήσει σε κάποιο βαθμό να κατανοήσουμε ότι η δημοκρατική ρύθμιση θα μας συνοδεύει σε κάθε βήμα της διαδικασίας ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης. Για παράδειγμα, το Μαυροβούνιο ξεκίνησε διαπραγματεύσεις με την ΕΕ το 2012 και έκλεισε προσωρινά μόνο 3 κεφάλαια σε 8 χρόνια. Η Σερβία ξεκίνησε διαπραγματεύσεις με την ΕΕ το 2014 και έκλεισε προσωρινά μόνο 2 κεφάλαια σε 6 χρόνια. Η περιορισμένη πρόοδος όσον αφορά τις μεταρρυθμίσεις, αφενός, σε συνδυασμό με την έλλειψη αισιοδοξίας σχετικά με τη διαδικασία διεύρυνσης, αφετέρου, μιλούν ξεκάθαρα.

Με την πρόσφατα εγκεκριμένη μεθοδολογία, σε περίπτωση μη συμμόρφωσης με τα πρότυπα, η διαδικασία ενδέχεται να παγώσει, να ξεκινήσει από την αρχή, ενώ η χρηματοδότηση που διατίθεται από την ΕΕ μπορεί να διακοπεί. Δεν πρέπει να τρέφουμε ψευδαισθήσεις ότι η διαδικασία ένταξης στην ΕΕ θα είναι εύκολη. Κάθε βήμα που κάνουμε απαιτεί συναίνεση από τα κράτη μέλη της ΕΕ. Επομένως, δεν μπορούμε να διεκδικήσουμε ποιότητα και ρυθμό μεταρρυθμίσεων χωρίς πολιτική συνεργασία και θεσμική κατανόηση.

Πρέπει να δραπετεύσουμε από το λαβύρινθο της αυταπάτης, ο οποίος δεν παράγει απτά αποτελέσματα, και ο καθένας από εμάς να συνεισφέρει σύμφωνα με την ευθύνη που του αναλογεί, για ένα Σύμφωνο για την Ευρώπη, όπου θα ορίζουμε μια και καλή τους πυλώνες και τους κανόνες της πολιτικής συμπεριφοράς σε αυτήν τη ζωτική διαδικασία για το μέλλον της χώρας. Απαιτείται η ανάληψη ευθύνης για μεταρρυθμίσεις! /ibna

Πηγή: Albaniandailynews