Βουλγαρία: Τα τρία σενάρια για τις οικονομικές επιπτώσεις του COVID-19

Βουλγαρία: Τα τρία σενάρια για τις οικονομικές επιπτώσεις του COVID-19

Το Ινστιτούτο Οικονομικών Ερευνών της Βουλγαρικής Ακαδημίας Επιστημών παρουσίασε τρία σενάρια για τις μακροοικονομικές συνέπειες στη Βουλγαρία από την πανδημία του COVID-19, ανέφερε η Ακαδημία. Η ταχεία ανάλυση πραγματοποιήθηκε με βάση τις πληροφορίες για την εξάπλωση της λοίμωξης και τα κυβερνητικά μέτρα που ισχύουν ως τις 12 Απριλίου του τρέχοντος έτους με τους επιστήμονες αν ενημερώσουν τις προβλέψεις τους όποτε συμβαίνουν νέες και σημαντικές αλλαγές.

Το πρώτο σενάριο εμφανίζει την κορύφωση της επιδημίας του COVID-19 στη Βουλγαρία στα μέσα Μαΐου, δεν εμφανίζεται δεύτερο κύμα κρουσμάτων, τα μέτρα καταργούνται σταδιακά και κατά το δεύτερο εξάμηνο του έτους η οικονομία λειτουργεί κανονικά. Η πιθανότητα να συμβεί αυτό το σενάριο είναι σύμφωνα με το Ινστιτούτο είναι 20% με αποτέλεσμα τη μείωση του ΑΕΠ κατά 2,4% και ελαφρά αύξηση του πληθωρισμού σε σύγκριση με το 2019. Ο όγκος του εξωτερικού εμπορίου θα μειωθεί αισθητά στις εισαγωγές, με επιδείνωση του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών, κυρίως λόγω της χαμηλής τουριστικής περιόδου καθώς προβλέπεται μείωση της τάξης του 20%.

Η αγορά εργασίας θα παρουσιάσει μέτρια αρνητική επίπτωση, με την ανεργία να αυξάνεται στο 6,9%. Αντί ενός ισορροπημένου προϋπολογισμού, θα υπάρξει έλλειμμα 1,5% του ΑΕΠ, το οποίο θα καλυφθεί με την έκδοση νέου αξιόχρου 2,5 δισεκατομμυρίων λέβα. Τα δημοσιονομικά και συναλλαγματικά αποθέματα παραμένουν περίπου στα ίδια επίπεδα, με το δημόσιο χρέος να ανέρχεται στο 21,7% του ΑΕΠ.

Το δεύτερο σενάριο προβλέπει κορύφωση στα τέλη Ιουνίου με μέσα Ιουλίου, με σταδιακή κατάργηση των μέτρων και πιθανή επανεισαγωγή ορισμένων περιορισμών. Η πιθανότητα να συμβεί αυτό είναι 60% σύμφωνα με την ανάλυση. Οι οικονομολόγοι προβλέπουν μείωση του ΑΕΠ κατά 4,3% και επιτάχυνση του πληθωρισμού στο 4,2% σε ετήσια βάση. Ο όγκος του εξωτερικού εμπορίου θα μειωθεί σημαντικά και η επιδείνωση του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών θα υπερβεί το 1 δισ. ευρώ, κυρίως λόγω της μείωσης των εξαγωγών κατά 4,6% και της μείωσης της τουριστικής περιόδου κατά περίπου 50%.

Η αγορά εργασίας θα αντιμετωπίσει αρνητικές επιπτώσεις, με την ανεργία να διπλασιάζεται από το 2019 στο 10% του εργατικού δυναμικού. Τα έσοδα του προϋπολογισμού θα είναι χαμηλότερα από τα προβλεπόμενα κατά 9%, ενώ οι δαπάνες θα παραμείνουν εντός του προϋπολογισμού που προβλέπει ο νόμος περί κρατικού προϋπολογισμού. Ωστόσο, θα υπάρξει μια στροφή προς την υγεία και την κοινωνική πρόνοια εις βάρος των κεφαλαιουχικών δαπανών. Το έλλειμμα του προϋπολογισμού θα ανέλθει στο 2,5% του ΑΕΠ και θα καλυφθεί από την έκδοση νέου αξιόχρεου ύψους 3,8 δισ. λέβα. Τα συναλλαγματικά αποθέματα μειώνονται κατά περίπου 500 εκατ. ευρώ και το δημόσιο χρέος θα αυξηθεί στο 23% του ΑΕΠ.

Το τρίτο σενάριο προβλέπει την κορύφωση της ασθένειας στα μέσα Αυγούστου με περιοδική σύσφιξη και χαλάρωση των μέτρων. Η πιθανότητα να συμβεί αυτό το σενάριο είναι 20% και η πτώση του πραγματικού ΑΕΠ θα είναι 5,7%. Ο πληθωρισμός ανεβαίνει στο 5,2% σε ετήσια βάση και οι λόγοι θα είναι τα προβλήματα με την προσφορά ορισμένων εισαγόμενων βασικών αγαθών. Ο αντισταθμιστικός παράγοντας για υψηλότερο πληθωρισμό θα μειώσει την κατανάλωση και θα μειώσει το ενεργειακό κόστος. Πρόβλεψη για σημαντική μείωση του όγκου του εξωτερικού εμπορίου και επιδείνωση του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών κατά περισσότερο από 2 δισεκατομμύρια ευρώ, κυρίως λόγω της αποτυχημένης θερινής τουριστικής περιόδου που θα έχει πτώση μεταξύ 50 και 70%.

Η αγορά εργασίας θα υποστεί ισχυρό αρνητικό κλονισμό, με την ανεργία να φθάνει σχεδόν στα 350.000 άτομα ή το 12% του εργατικού δυναμικού. Τα έσοδα του προϋπολογισμού θα είναι χαμηλότερα από τα προβλεπόμενα κατά σχεδόν 10% και οι δαπάνες για τη στήριξη διαφόρων ευάλωτων ομάδων, της υγειονομικής περίθαλψης ή των επιχειρηματικών προγραμμάτων θα αυξηθούν κατά 5,5% σε σύγκριση με τα προβλεπόμενα πριν από την επικαιροποίηση. Θα υπάρξει επίσης ανακατανομή του κόστους, με μείωση των κεφαλαίων εις βάρος των τρεχουσών. Το έλλειμμα του προϋπολογισμού θα φτάσει το 5% του ΑΕΠ και θα καλυφθεί με την έκδοση νέου χρέους ύψους 8 δισ. λέβα. Τα συναλλαγματικά αποθέματα θα μειωθούν κατά περίπου 1 δις ευρώ και το δημόσιο χρέος θα αυξηθεί στο 26,5% του ΑΕΠ.

Εκτός από τα τρία σενάρια, η ανάλυση αξιολογεί επίσης τα μέτρα που έχουν ληφθεί έως τώρα όσον αφορά την ταχύτητα, το βάθος και το πεδίο εφαρμογής τους. Σύμφωνα με τους οικονομολόγους του Ινστιτούτου, η αναδιάρθρωση του προϋπολογισμού, καθώς και άλλα οικονομικά μέτρα, ελήφθησαν εγκαίρως. Αν και τα ανακοινωθέντα οικονομικά πακέτα σε ορισμένες από τις κορυφαίες χώρες είναι 10 και περισσότερο τοις εκατό του ΑΕΠ τους, στη Βουλγαρία τα δημοσιονομικά μέτρα είναι περίπου 2%, τα οποία αντιστοιχούν πλήρως στις δυνατότητες της χώρας και σίγουρα θα υποστούν αλλαγές κατά τη διάρκεια της κρίσης, τονίζουν από το Ινστιτούτο . Επίσης, δεν αποκλείεται η πιθανότητα νέας αναδιάρθρωσης του προϋπολογισμού σε περίπτωση εφαρμογής του δεύτερου ή του τρίτου σεναρίου.

Θετικά αξιολογήθηκε η απόφαση για αύξηση του ανώτατου ποσού νέου κρατικού χρέους στα 10 δισ. λέβα, αν και είναι απίθανο το έλλειμμα του προϋπολογισμού να φθάσει σε αυτά τα επίπεδα και ο δανεισμός που θα χρειασθεί. Τα μέτρα που ελήφθησαν από τη Τράπεζα της Βουλγαρίας  είναι επίσης επαρκή, δεδομένων των περιορισμών του νομισματικού συμβουλίου και, καθώς η κρίση επιδεινώνεται, μπορούν να ληφθούν υπόψη οι μεταβολές στα ελάχιστα απαιτούμενα αποθεματικά, λένε οι οικονομολόγοι.

Όσον αφορά το πεδίο των ληφθέντων μέτρων, η αναβολή του εταιρικού φόρου θεωρείται ευρύ και καθολικό εργαλείο, διότι ισχύει για ολόκληρο τον επιχειρηματικό τομέα. Ταυτόχρονα, υπάρχουν εκείνα τα μέτρα που στοχεύουν ορισμένες ευάλωτες ομάδες κινδύνου με κατά προσέγγιση πεδίο εφαρμογής – για παράδειγμα, φροντίδα παρέμβασης με τρόφιμα και φάρμακα για ενήλικες και άτομα με αναπηρία, τρόφιμα για τους φτωχούς και κατ’ αποκοπή ποσά για τις ανύπαντρες μητέρες και άλλα.

Όσον αφορά το μέτρο 60:40 υπέρ της απασχόλησης, οι οικονομολόγοι πιστεύουν ότι το κράτος μπορεί να γίνει πιο τολμηρό, λαμβάνοντας μόνο το 60% των μισθών, χωρίς να απαιτείται η συμμετοχή των επιχειρήσεων στη διατήρηση των εισοδημάτων των εργαζομένων.

Συμπερασματικά, οι οικονομολόγοι του Ινστιτούτου Οικονομικών Ερευνών της Βουλγαρικής Ακαδημίας Επιστημών, υπογραμμίζουν ότι τα βέλτιστα μέτρα για την καταπολέμηση του COVID-19 είναι να περιορίσουν σκόπιμα την οικονομική δραστηριότητα και να μειώσουν τον αριθμό των μολυσμένων. Το πρόβλημα με αυτή την προσέγγιση είναι ότι η δημόσια ανοσία καθυστερεί με την πάροδο του χρόνου, αλλά ανάλογα με την εξέλιξη της επιδημίας μπορεί να εξεταστεί η κυκλική επιβολή ή η άρση των περιορισμών. Οι επιστήμονες λένε ότι θα χρειαστούν 6 έως 12 μήνες για να αντιμετωπιστεί μόνιμα η λοίμωξη και αυτή η περίοδος μπορεί να μειωθεί μόνο εάν υπάρχει αποδεδειγμένα φαρμακευτική αγωγή, εφόσον το εμβόλιο αναμένεται να διαρκέσει τουλάχιστον 1 χρόνο./ibna