Η “κληρονομιά” των Πρεσπών και οι πολλαπλές προκλήσεις για τον ΣΥΡΙΖΑ το 2020

Η “κληρονομιά” των Πρεσπών και οι πολλαπλές προκλήσεις για τον ΣΥΡΙΖΑ το 2020

Το 2019 ήταν ένα έτος τομή για τον ΣΥΡΙΖΑ. Έπειτα από τέσσερα χρόνια δύσκολης διακυβέρνησης, με συνεχείς διαπραγματεύσεις, σκληρούς συμβιβασμούς αλλά και σημαντικές παρεμβάσεις για την στήριξη των αδύναμων και της εργασίας, η χρονιά που αποχαιρετούμε ήταν η πρώτη με την Ελλάδα να βρίσκεται εκτός των μνημονιακών προγραμμάτων, από το 2010 και μετά.

Ωστόσο το 2019 σημαδεύτηκε από την επικύρωση της ιστορικής Συμφωνίας των Πρεσπών. Στις 25 Ιανουαρίου η κυβέρνηση του Αλέξη Τσίπρα έφερε και πέρασε από το κοινοβούλιο την Συμφωνία. Η απόφαση αυτή όμως έφερε σημαντικές πολιτικές εξελίξεις στην Ελλάδα.

Αφενός σφράγισε το πολιτικό διαζύγιο του ΣΥΡΙΖΑ με το δεξιό κόμμα των ΑΝΕΛ του Πάνου Καμμένου. Μια συγκυβέρνηση που δομήθηκε πάνω στην ανάγκη εξόδου από τα μνημόνια, χωρίς περαιτέρω ιδεολογική και πολιτική συμφωνία που μετά την ολοκλήρωση των προγραμμάτων, περισσότερα προβλήματα παρά λύσεις δημιουργούσε για τον Αλ. Τσίπρα.

Την ίδια στιγμή, το τέλος αυτής της συνεργασίας σε συνδυασμό με την πρωτοβουλία για την Συμφωνία των Πρεσπών πυροδότησε έντονη κινητικότητα στον ευρύτερο προοδευτικό χώρο και την κεντροαριστερά. Αυτό οδήγησε στην συγκρότηση της Προοδευτικής Συμμαχίας, της συνεργασίας δηλαδή του ΣΥΡΙΖΑ με προσωπικότητες και κινήσεις προερχόμενες από το ΠΑΣΟΚ και τον χώρο της σοσιαλδημοκρατίας. Οι εξελίξεις αυτές ενέτειναν τις διεργασίες για την συγκρότηση ενός προοδευτικού μετώπου με πρόγραμμα εναλλακτικής διακυβέρνησης, χωρίς τα στοιχεία της μνημονιακής αναγκαστικότητας.

Ωστόσο τα τέσσερα χρόνια εφαρμογής μνημονιακών πολιτικών, παρά τα προοδευτικά “αντίβαρα” αλλά και η διαφωνία μεγάλης μερίδας κόσμου με τη Συμφωνία των Πρεσπών-που ενισχύθηκε από έναν λαϊκιστικό λόγο της Νέας Δημοκρατίας- οδήγησαν σε ήττα τον ΣΥΡΙΖΑ στις εκλογές που ακολούθησαν. Πιο βαριά ήταν η ήττα στις ευρωεκλογές και στην αυτοδιοίκηση.

Αν και ο Κυριάκος Μητσοτάκης κατάφερε να κερδίσει τις εθνικές εκλογές του Ιουλίου, και μάλιστα με αυτοδυναμία, ο ΣΥΡΙΖΑ απέφυγε την συντριβή, την “στρατηγική ήττα” που επεδίωκε η Νέα Δημοκρατία. Συγκεντρώνοντας 32% κατόρθωσε να αναδειχθεί στον αδιαμφισβήτητο πόλο της προοδευτικής παράταξης στην Ελλάδα.

Έτσι, ο Αλέξης Τσίπρας το βράδυ των εκλογών έκανε λόγο για “εντολή μετασχηματισμού” του ΣΥΡΙΖΑ και της Προοδευτικής Συμμαχίας αλλά και για θεσμική και δυναμική αντιπολίτευση σε μια σκληρά δεξιά κυβέρνηση. Σε αυτό το πλαίσιο, οι διεργασίες στον ΣΥΡΙΖΑ πύκνωσαν με στόχο την δημιουργία ενός ενιαίου κόμματος που θα συμπεριλαμβάνει και τους έως σήμερα συμμάχους από τον χώρο της σοσιαλδημοκρατίας και της οικολογίας.

Το 2020 θα είναι ορόσημο για τον ΣΥΡΙΖΑ. Τον Μάιο έχει προγραμματιστεί το συνέδριο του κόμματος που θα σφραγίσει την μετάβαση στη νέα εποχή. Σε κάθε περίπτωση, η γέννα του νέου κόμματος δεν θα γίνει χωρίς οδύνες, με τους προβληματισμούς να έχουν ήδη εκφραστεί, με λιγότερη ή περισσότερη ένταση.

Δεν είναι λίγες οι φωνές στο εσωτερικό του ΣΥΡΙΖΑ και της Νεολαίας του κόμματος που κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου ο ΣΥΡΙΖΑ να μετατραπεί σε ένα κόμμα του κέντρου, αντί της αριστεράς ενώ ενστάσεις υπάρχουν και για την συμμετοχή προσώπων που προέρχονται από το ΠΑΣΟΚ και το ΚΙΝΑΛ.

Εντούτοις ο Αλέξης Τσίπρας καλείται να απαντήσει σε πολλά και κρίσιμα ερωτήματα ταυτόχρονα. Ποια θα είναι η ταυτότητα του ΣΥΡΙΖΑ της “νέας εποχής”; Θα παραμείνει στις αριστερές του θέσεις και παραδόσεις ή θα κινηθεί προς το κέντρο, ερχόμενο σε σύγκρουση τόσο με ιστορικά στελέχη του όσο και με μέρος της παραδοσιακής εκλογικής του βάσης;

Ταυτόχρονα, θα καταφέρει ως αξιωματική αντιπολίτευση να εμποδίσει την εφαρμογή σκληρών δεξιών πολιτικών και να υπερασπιστεί τις κατακτήσεις της δικής του διακυβέρνησης; Και φυσικά, αν και ουδείς το διατυπώνει ανοιχτά, εκ των πραγμάτων ο ΣΥΡΙΖΑ θα κληθεί να είναι προετοιμασμένος μπροστά στο ενδεχόμενο πρόωρων εκλογών, τόσο ως προς το πρόγραμμα του όσο και ως προς την οργανωτική του ετοιμότητα./ibna