Η επιστροφή στην αδράνεια είναι επικίνδυνη

Η επιστροφή στην αδράνεια είναι επικίνδυνη

Όταν τον Φλεβάρη του 2015, λίγες μέρες από την αναρρίχηση του ΣΥΡΙΖΑ στην εξουσία, ρωτήθηκε ο τότε Υπουργός Εξωτερικών Νίκος Κοτζιάς αν υπάρχει σχεδιασμός για την εξωτερική πολιτική της Ελλάδας, στα Βαλκάνια, απάντησε μονολεκτικά υπομονή.

Δυο μήνες μετά, τον Απρίλιο, σε συνάντηση που πραγματοποιήθηκε στη Νέα Υόρκη και διήρκησε πάνω από μια ώρα με τον τότε Υπουργό Εξωτερικών της Βουλγαρίας Daniel Mitov, ξεκινούσε μια στρατηγική σχέση συνεργασίας μεταξύ Ελλάδας και Βουλγαρίας που άλλαξε τα δεδομένα στα Βαλκάνια.

Παρόλο που η τότε κυβέρνηση του Αλέξη Τσίπρα είχε στοχοπροσήλωση στις διαπραγματεύσεις με τους θεσμούς, ο Κοτζιάς ξεκινάει την πρώτη του περιοδεία στα Βαλκάνια. Στήνει τα ΜΟΕ με την τότε πΓΔ της Μακεδονίας, ανοίγει τη συζήτηση με την Αλβανία για τη διευθέτηση των διαφορών των δυο χωρών, αναθερμαίνει τις σχέσεις με τη Σερβία, αναλαμβάνει πρωτοβουλίες συνεργασιών, όπως τις τετραμερείς συνεργασίες Ελλάδας, Αλβανίας, Βόρειας Μακεδονίας και Βουλγαρίας, Ελλάδας-Βουλγαρίας-Ρουμανίας-Κροατίας και Ελλάδας-Βουλγαρίας-Ρουμανίας και Σερβίας σε Ανώτατο επίπεδο.

Επιπροσθέτως η Ελλάδα αναλαμβάνει ενεργό και ηγετικό ρόλο στην ευρωπαϊκή πορεία των χωρών των Δυτικών Βαλκανίων, καθιστώντας την στρατηγικό εταίρο, του συνόλου των χωρών των Βαλκανίων, αντικαθιστώντας σε μεγάλο ποσοστό, με τα λιγοστά οικονομικά μέσα που διέθετε, την Τουρκία.

Να θυμίσουμε βέβαια ότι όταν εξελέγη ο Αλέξης Τσίπρας Πρωθυπουργός της Ελλάδας, εκτός από τους ηγέτες των ευρωπαϊκών χωρών Κροατίας και Σλοβενίας που ανήκαν στο άρμα της Γερμανίας και δεν είδαν με καλό μάτι τη νέα κυβέρνηση, Borissov, Vucic και Rama, έκαναν αρνητικές και υποτιμητικές δηλώσεις για το νέο Πρωθυπουργό. Κάτι βέβαια που δεν εμπόδισε την τότε κυβέρνηση και τον πρώην ΥΠΕΞ Νίκο Κοτζιά να τα ξεπεράσει και να δημιουργήσει ισχυρούς δεσμούς με τους πρώην κατήγορους της κυβέρνησης, προς όφελος της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής διαμορφώνοντας ασφαλές και σταθερό περιβάλλον για τη χώρα.

Τι συμβαίνει όμως το τελευταίο διάστημα στα Βαλκάνια και η Ελλάδα έχει χάσει τα ερείσματα της στην περιοχή;

Πρώτιστα δεν υπάρχει συγκεκριμένο σχέδιο συνεργασίας της Ελλάδας με τις χώρες των Βαλκανίων καθώς οι προσωπικές σχέσεις στελεχών του στενού πυρήνα του Κυριάκου Μητσοτάκη, καθορίζουν την εξωτερική πολιτική της κυβέρνησης.

Παρότι οι πολιτικές των κυβερνήσεων έχουν συνέχεια, οι μέχρι πρότινος πολυμερείς συνεργασίες που προαναφέρθηκαν στα Βαλκάνια μπήκαν στο ψυγείο και οι όποιες συνέργειες ατόνησαν ή σταμάτησαν.

Επιπροσθέτως, το κενό που αφήνει η ελληνική διείσδυση στα Βαλκάνια έρχεται από τη μια μεριά να την καλύψει ο Σέρβος Πρόεδρος Aleksandar Vucic, με την πρωτοβουλία της μικρής Schengen και από την άλλη ο Βούλγαρος Πρωθυπουργός Boyko Borissov, που διεκδικεί την πρωτοκαθεδρία στην περιοχή, αναπτύσσοντας τις διμερείς σχέσεις της Βουλγαρίας  με όλους τους παίχτες της περιοχής.

Οι συμμαχίες που είχαν δημιουργηθεί τα προηγούμενα χρόνια γκριζάρανε επικίνδυνα ενώ η τουρκική διείσδυση αναζωπυρώνεται επικίνδυνα για όσους γνωρίζουν τις πραγματικές  διαστάσεις των όσων συμβαίνουν στην περιοχή.

Ρωσία, Κίνα και Τουρκία είναι γνωστό ότι εποφθαλμιούν τα Βαλκάνια, ενώ η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει επιδοθεί σε μια εσωστρέφεια καταστροφική για την ίδια αλλά και για την περιοχή.

Από την άλλη η Ελλάδα αντί να ασχολείται με τα του οίκου της, τα Βαλκάνια, ακολουθεί την παλιά πεπατημένη κι αποτυχημένη εκ του αποτελέσματος πολιτική της αδράνειας και της μονοδιάστατης εξωτερικής πολιτικής.

Οι αλλαγές είναι ραγδαίες και τα μηνύματα το τελευταίο διάστημα καθόλου ενθαρρυντικά για την Ελλάδα. Μένει να αποφασίσει η κυβέρνηση τι ακριβώς θέλει και ας το πράξει. Καλή η Ευρωπαϊκή Ένωση, όμως η γειτονιά της Ελλάδας είναι τα Βαλκάνια./ibna