Η συνάντηση Μητσοτάκη-Ερντογάν και οι προσδοκίες

Η συνάντηση Μητσοτάκη-Ερντογάν και οι προσδοκίες

Προσφυγικό και Κυπριακό βασικά ζητήματα των συνομιλιών

Η  επικείμενη συνάντηση του Κυριάκου Μητσοτάκη με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στη Νέα Υόρκη αν και αναμένεται να μην έχει μεγάλη διάρκεια ωστόσο φαίνεται πως ενδέχεται να βοηθήσει σε ένα νέο ξεκίνημα στις σχέσεις της Ελλάδας με την  Τουρκία. Τις τελευταίες ημέρες έχουν ανοίξει οι δίαυλοι επικοινωνίας  ανάμεσα στις δυο πλευρές σε κάθε επίπεδο, με αποκορύφωμα την τηλεφωνική επικοινωνία την οποία είχε ο  Υπουργός Άμυνας της Τουρκίας Χουλουσί Ακάρ με τον Έλληνα ομόλογο του Νίκο Παναγιωτόπουλο.

Επίσημα η επικοινωνία έγινε για συγχαρεί ο Ακάρ τον Παναγιωτόπουλο για την ανάληψη των καθηκόντων του, πριν από δυο μήνες, αλλά συζητήθηκαν διμερή ζητήματα που αφορούν τα δυο υπουργεία. Και σε επίπεδο Υπουργείων Εξωτερικών των δυο χωρών έχουν γίνει διαδοχικές επαφές για την προετοιμασία της συνάντησης.

Δεν μπορεί να θεωρηθεί τυχαία η αποχώρηση του γεωτρύπανου Γιαβούζ από την περιοχή της αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης της Κυπριακής Δημοκρατίας, ούτε οι πληροφορίες που θέλουν να αποχωρεί και το γεωτρύπανο Φατίχ με κατεύθυνση τη Μαύρη Θάλασσα. Επίσης η απόφαση του τούρκου εισαγγελέα να οδηγήσει στο αρχείο την κατηγορία στρατιωτικής κατασκοπείας εναντίον των δυο Ελλήνων στρατιωτικών που είχαν συλληφθεί στην Αδριανούπολη τον Μάρτιο του 2018, ίσως δεν είναι μόνο σύμπτωση.

Δύο αναμένεται να είναι τα βασικά θέματα συζήτησης του πρωθυπουργού με τον πρόεδρο της Τουρκίας. Το πρώτο είναι το προσφυγικό καθώς η Αθήνα ανησυχεί για τις αυξημένες προσφυγικές ροές από την παράλια της Μικράς Ασίας. Επίσης υπάρχει έντονος σκεπτικισμός από τις απειλές που εκστόμισαν Τούρκοι αξιωματούχοι αλλά και ο Ερντογάν πως θα ανοίξουν τα σύνορα για να αφήσουν τους πρόσφυγες να ταξιδέψουν στην Ευρώπη. Η Άγκυρα ζητά οικονομική ενίσχυση και να υποστηριχθεί το σχέδιο της για δημιουργία ζώνης ασφαλείας εντός της Συρίας.

Στο ζήτημα αυτό ο Ερνογάν θέλει τη στήριξη της κυβέρνησης Μητσοτάκη καθώς η Ελλάδα σε ευρωπαϊκό θέμα μπορεί να ζητήσει περισσότερη ενίσχυση και της Αθήνας και της Άγκυρας για να αποφευχθεί ένα νέο προσφυγικό κύμα.

Η Τουρκία σήμερα φιλοξενεί περίπου 4 εκατομμύρια πρόσφυγες από τη Συρία και υποστηρίζει πως έχει δαπανήσει 40 δισεκατομμύρια δολάρια.  Η Ε.Ε έχει αποφασίσει να την ενισχύσει με 3+3 δισεκατομμύρια Ευρώ βάσει της «δήλωσης», του 2016 με την Άγκυρα να δέχεται της επαναπροωθήσεις, να υπόσχεται να «σφραγίσει» τα σύνορα της, με τις Βρυξέλλες να υπόσχονται οικονομική βοήθεια αλλά και την άρση της βίζας προς τους Τούρκους πολίτες. Ο πρόεδρος της Τουρκίας υποστηρίζει πως η Ε.Ε δεν εφαρμόζει τα συμφωνηθέντα.  Σε τηλεφωνική συνομιλία που είχε με την Άγκελα Μέρκελ η Γερμανίδα Καγκελάριος φέρεται να του ρωτάει «πείτε μας τι θέλετε πέρα από τα 6 δισεκατομμύρια» και τον Ερντογάν να της υπενθυμίζει τα ποσά που δαπανά η Άγκυρα. Ο Τούρκος πρόεδρος απειλεί την Ευρώπη με νέο προσφυγικό κύμα από το Ιντλίμπ που σε περίπτωση επιδείνωσης της κατάστασης στην περιοχή ενδέχεται να οδηγηθούν προς την Τουρκία άλλοι 3 εκατομμύρια πρόσφυγες.

Δεύτερο ζήτημα που έχει σημασία και αξία στη συνάντηση θα είναι το ζήτημα του Κυπριακού αλλά και τα κοιτάσματα αερίου στην ανατολική Μεσόγειο. Mητσοτάκης και Ερντογάν ενδέχεται να καταφέρουν να ωθήσουν όλες τις πλευρές για ένα νέο ξεκίνημα στις συνομιλίες χωρίς να είναι ξεκάθαρο το σημείο αφετηρίας.

Ο πρωθυπουργός την Παρασκευή είχε τηλεφωνική συνομιλία με τον πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκο Αναστασιάδη και μίλησαν για τις τελευταίες εξελίξεις πριν το ταξίδι τους στη Νέα Υόρκη. Σύμφωνα με πληροφορίες κατά τη συνομιλία υπήρξε αμοιβαία ενημέρωση για τις εξελίξεις σχετικά με το Κυπριακό και τα ενεργειακά ζητήματα, καθώς και για τις τουρκικές ενέργειες στην περιοχή.

Οι δύο πλευρές συζήτησαν και για τις επικείμενες συναντήσεις που θα έχουν στο περιθώριο της γενικής συνέλευσης του ΟΗΕ, ενώ συμφώνησαν να συναντηθούν στη Νέα Υόρκη μετά τη συνάντηση που θα έχει ο πρωθυπουργός με τον πρόεδρο της Τουρκίας, ώστε να υπάρξει εκ νέου συντονισμός.

Ο Νίκος Αναστασιάδης θα μεταβεί στη Νέα Υόρκη έχοντας θέσει συγκεκριμένους στόχους, όπως να προβεί σε αυστηρές αναφορές ενώπιον της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών. Σε όλες του τις επαφές θα θέσει ενώπιον του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ τις ενέργειες της Τουρκίας και του Τούρκου υπουργού Μεβλούτ Τσαβούσογλου, στο θέμα της Αμμοχώστου θα αποφασίσει τις ενέργειές του λαμβάνοντας υπόψη και την έκθεση που θα τεθεί σήμερα ενώπιόν του, και θα επιδιώξει να πετύχει κοινή συνάντηση με τον Μουσταφά Ακιντζί και τον Αντόνιο Γκουτέρες εντός Οκτωβρίου, όπως ήταν και οι αρχικές συνεννοήσεις.

Ο Τουρκοκύπριος ηγέτης που φαίνεται να έχει πολλές διαφωνίες με την Άγκυρα θα ταξιδέψει τη Δευτέρα στη Νέα Υόρκη.

Πάντως η Άγκυρα πριν συζητήσει για το Κυπριακό έχει βάλει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων και την Αμμόχωστο με τον υπουργό Εξωτερικών της Τουρκίας να αναφέρει πως «κάνουμε προετοιμασίες για να ανοίξουμε την Αμμόχωστο. Στην ανατολική Μεσόγειο κανένας δεν μπορεί να μας κάνει υποδείξεις ούτε μπορεί να μας εμποδίσει. Εμείς θα υποστηρίξουμε τα δικαιώματα μας όπως και των Τουρκοκυπρίων», είπε χαρακτηριστικά.

Ήδη οι Τουρκοκύπριοι έχουν αρχίσει την καταγραφή περιουσιών στην Αμμόχωστο, από τα τέλη Ιουλίου. Τότε, είχε επισκεφτεί την πόλη ο «υπουργός Εξωτερικών» του ψευδοκράτους, Κουντρέτ Οζερσάι και είχε αναφέρει πως μετά από 45 χρόνια, για πρώτη φορά, μια τόσο μεγάλη αντιπροσωπεία άρχισε τη διερεύνηση στην περιοχή.

Τούρκος αντιπρόεδρος: «Θα ανοίξουμε την Αμμόχωστο! Τα περισσότερα οικόπεδα είναι τουρκικά!»

Σε παρόμοιο ύφος ήταν και οι δηλώσεις του αντιπροέδρου της Τουρκίας Φουάτ Οκτάϊ όπου την Παρασκευή  σε εκδήλωση στην Άγκυρα, είπε ότι «η Αμμόχωστος θα ανοίξει, αφού επιστραφούν οι περιουσίες με δίκαιο τρόπο βάσει ιστορικών στοιχείων».

Αυτή η αναφορά σε «ιστορικά στοιχεία» είναι σημαντική λεπτομέρεια καθώς ισχυρίστηκε πως  ιστορική έρευνα υποστηριζόμενη από την Τουρκία διαπίστωσε ότι το μεγαλύτερο μέρος των εκτάσεων στα Βαρώσια ανήκει σε τουρκικούς οργανισμούς!

Έκανε, δε, λόγο για εκτάσεις και ακίνητα που ᾽»παραδόθηκαν παράνομα σε άτομα από τη βρετανική αποικιακή διοίκηση τη δεκαετία του 1950» και πρόσθεσε ότι υπάρχουν έγγραφα τα οποία «δείχνουν αυτήν την παρανομία». Ουσιαστικά ο αντιπρόεδρος της Τουρκίας αμφισβητεί τους τίτλους ιδιοκτησίας και τα νόμιμα δικαιώματα των πολιτών της Κύπρου αφού κατηγορεί και την διοίκηση των Βρετανών πριν την ίδρυση της Κυπριακής Δημοκρατίας!

Ο Οκτάϊ κατηγόρησε την ελληνοκυπριακή πλευρά ότι συμπεριφέρεται σαν μοναδικός ιδιοκτήτης του νησιού. Όπως είπε, η Άγκυρα δεν θα εγκρίνει τις πρωτοβουλίες της ελληνοκυπριακής πλευράς, την οποία κατηγόρησε ότι «πιστεύει πως είναι ο μόνος ιδιοκτήτης των φυσικών πόρων στην ανατολική Μεσόγειο»./ibna