Εγχώριο σημείο τριβής η ένταξη της Β-Ε στο ΝΑΤΟ

Εγχώριο σημείο τριβής η ένταξη της Β-Ε στο ΝΑΤΟ

Εννέα μήνες μετά τις εκλογές, η Βοσνία – Ερζεγοβίνη εξακολουθεί να μην διαθέτει εκτελεστική εξουσία. Το Συμβούλιο Υπουργών, ένα είδος κυβέρνησης, εξακολουθεί να λειτουργεί με την παλιά σύνθεση, με τη συζήτηση για τη νέα σύνθεση να συνεχίζεται και να απέχει ακόμα από την πραγματικότητα.

Κατά τη διάρκεια της ταραχώδους μεταπολεμικής ιστορίας, η Β-Ε είχε περιόδους παρόμοιας κατάστασης με μεγαλύτερη διάρκεια αλλά ποτέ δεν υπήρξε μεγαλύτερη αβεβαιότητα. Κατά τη διάρκεια της προεδρίας του μέλους της Σερβικής Προεδρίας της Β-Ε, Milorad Dodik, ο πρόεδρος του νέου Συμβουλίου Υπουργών ήταν συνεργάτης και ανώτερος αξιωματούχος της Συμμαχίας των Ανεξάρτητων Σοσιαλδημοκρατών Zoran Tegeltija. Ωστόσο, το μέλος της Βοσνίας, Šefik Džaferović, ακολουθώντας τις κατευθυντήριες γραμμές του αρχηγού του κόμματός του, Bakir Izetbegović (Κόμμα Δημοκρατικής Δράσης), όρισε αρκετές προϋποθέσεις για τη συνέχιση της διαδικασίας υποψηφιότητας. Ένας από αυτούς ήταν η υπογραφή του Σχεδίου Δράσης για τη Σύνθεση (MAP) με το ΝΑΤΟ. Η κατάσταση αυτή, σύμφωνα με τη Σερβική πλευρά, είναι το μεγαλύτερο εμπόδιο για τον ορισμό του νέου Συμβουλίου Υπουργών.

Οι θέσεις που έχουν είναι τόσο διαφορετικές, με τον Dodik και ανώτατους αξιωματούχους της Δημοκρατίας Σέρπσκα, μαζί με τους βουλευτές της Ομάδας του Κοινοβουλίου, ψήφισαν πριν από μήνες για «στρατιωτική ουδετερότητα». Εγκρίθηκε ένα ψήφισμα και όλοι οι εκπρόσωποι της RS στα κοινά θεσμικά όργανα της Β-Ε καλούνται να το σεβαστούν, ανεξάρτητα από το γεγονός ότι το Συνταγματικό Δικαστήριο της RS αποφάσισε ότι το ψήφισμα είναι πολιτικό και όχι νομικό έγγραφο και δεν συνεπάγεται καμία υποχρέωση.

Παρόλο που τα μέρη δηλώνουν πολιτικούς λόγους για να δικαιολογήσουν τις θέσεις και απόψεις τους, φαίνεται ότι ο μόνος πραγματικός λόγος είναι λιγότερο ποιητικός. Φαίνεται ότι πρόκειται για τα χρήματα.

Σύμφωνα με το Επιμελητήριο Εξωτερικού Εμπορίου της Β-Ε, το 2018 η Β-Ε εξήγαγε όπλα, πυρομαχικά και ανταλλακτικά για όπλα αξίας 205.070.665 BAM (περίπου 102,5 εκατ. ευρώ). Κατά τους πρώτους έξι μήνες του 2019, το ποσό ήταν 88.048.683 BAM (ή περίπου 44 εκατ. ευρώ). Η «πίτα» είναι πολύ μεγάλη, αλλά οι οντότητες της Β-Ε, η Δημοκρατία Σέρπσκα και η Ομοσπονδία της Β-Ε, προφανώς δεν είναι έτοιμες να την μοιραστούν.

Είναι γεγονός ότι το μεγαλύτερο μέρος της στρατιωτικής βιομηχανίας βρίσκεται στην Ομοσπονδία της Β-Ε και ότι οι περισσότεροι διευθυντές είναι μέλη του Κόμματος Δημοκρατικής Δράσης. Όμως, τα εργοστάσια, αν και τα προϊόντα τους πληρούν τα πρότυπα του ΝΑΤΟ, δεν είναι σε θέση να τα πουλήσουν στις χώρες της Συμμαχίας. Αναγκάζονται να πωλούν τα προϊόντα τους σε διαμεσολαβητές που παίρνουν μέρος της «πίτας» για τον εαυτό τους. Χωρίς τους διαμεσολαβητές, θεωρητικά, τα εργοστάσια αυτά θα μπορούσαν να αυξήσουν τα εισοδήματα και συνεπώς είναι αυτά που θα κερδίσουν τα μέγιστα από τη συμμετοχή της χώρας στο ΝΑΤΟ.

Η κατάσταση στη Δημοκρατία Σέρπσκα είναι ελαφρώς διαφορετική. Η στρατιωτική βιομηχανία αυτής της οντότητας δεν είναι τόσο ανεπτυγμένη και ως εκ τούτου δεν έχει κανένα κίνητρο να ενταχθεί στο ΝΑΤΟ. Από την άλλη πλευρά, ένας ισχυρός πολιτικός, ο Milorad Dodik, είναι υπό αμερικανικές κυρώσεις ως «άνθρωπος των Ρώσων» στα Βαλκάνια. Οι συναντήσεις του με τον Ρώσο Πρόεδρο, Vladimir Putin, αντιμετώπιζαν πάντα κριτική από την Ομοσπονδία της Β-Ε. Ωστόσο, είναι προφανές ότι η Ρωσία δεν θέλει να δει τη Β-Ε να γίνει μέλος του ΝΑΤΟ.

Η Ρωσία στο παρελθόν υποσχέθηκε να δώσει πολύ προσιτά δάνεια στη Δημοκρατία Σέρπσκα, να επενδύσει στη βιομηχανία και να βοηθήσει οικονομικά την οικονομία της RS. Ωστόσο, τίποτα από αυτά δεν συνέβη πραγματικά.

Η υπερηφάνεια της στρατιωτικής βιομηχανίας της RS, του τεθωρακισμένου οχήματος «Despot», έγινε σύμφωνα με τα πρότυπα του ΝΑΤΟ, αλλά μπορεί επίσης να αντέξει σε πολλά χτυπήματα από τις Νατοϊκές σφαίρες.

Με την αλλαγή του Προέδρου της Β-Ε πριν από λίγες ημέρες, όταν ο Dodik ανέθεσε την Προεδρία στον Κροάτη Željko Komšić, η ιστορία ακολουθεί μια πολύ διαφορετική κατεύθυνση. Ο νέος πρόεδρος του Σερβικού Δημοκρατικού Κόμματος (αντιπολίτευση) Mirko Šarović υπαινίχθηκε πρόσφατα ότι θα ήταν διατεθειμένος να πάρει τη θέση του Προέδρου του Συμβουλίου Υπουργών και να αποδεχθεί το MAP, επιτρέποντας στη Βοσνία και Ερζεγοβίνη να συνεχίσει την πορεία της προς την ένταξη στο ΝΑΤΟ και ως εκ τούτου μερικοί να έχουν ένα μεγάλο οικονομικό όφελος./ibna