Αλλάζει, παρά τις αντιδράσεις, ο νόμος για τις εκποιήσεις στην Κύπρο

Αλλάζει, παρά τις αντιδράσεις, ο νόμος για τις εκποιήσεις στην Κύπρο

Οι δύο νόμοι εγκρίθηκαν κατά πλειοψηφία, με τους βουλευτές του ΔΗΣΥ να ψηφίζουν εναντίον.

Του Μιχάλη Μιχαήλ

Η Βουλή των Αντιπροσώπων στην Κύπρο ψήφισε την Παρασκευή τις προτάσεις νόμων που κατέθεσαν κόμματα για προσωρινή αναστολή των εκποιήσεων μέχρι την έναρξη των αιτήσεων για το σχέδιο «ΕΣΤΙΑ» αλλά και την ολοκλήρωση της συζήτησης για βελτίωση της νομοθεσίας για τις εκποιήσεις και το πλαίσιο αφερεγγυότητας. Για τις εν λόγω προτάσεις νόμων είχαν υπάρξει αντιδράσεις τόσο από τραπεζίτες στην Κύπρο αλλά και στο εξωτερικό, οι οποίοι θεωρούν πως η όποια αλλαγή στη νομοθεσία ελλοχεύει κινδύνους για την κυπριακή οικονομία. Είναι ενδεικτικό ότι κατά την έναρξη της συζήτησης του θέματος ο Πρόεδρος της Βουλής Δημήτρης Συλλούρης είχε καταθέσει πρόταση για αναβολή της ψήφισης των προτάσεων, η οποία ωστόσο απορρίφθηκε από την πλειοψηφία.

Οι προτάσεις νόμου

Η πρώτη πρόταση νόμου κατατέθηκε στη Βουλή από τους Νικόλα Παπαδόπουλο, Άγγελο Βότση και Μαρίνο Μουσιούττα εκ μέρους της κοινοβουλευτικής ομάδας του Δημοκρατικού Κόμματος, Γιώργο Λιλλήκα εκ μέρους της Συμμαχίας Πολιτών, Μιχάλη Γιωργάλλα εκ μέρους της Αλληλεγγύης και Γιώργο Περδίκη εκ μέρους του Κινήματος Οικολόγων-Συνεργασία Πολιτών και η δεύτερη από τον Μαρίνο Σιζόπουλο εκ μέρους του Κινήματος Σοσιαλδημοκρατών ΕΔΕΚ. Παράλληλα το ΔΗΚΟ κατέθεσε τροπολογία στην πρόταση νόμου που είχε αρχικά καταθέσει με στόχο την προσωρινή αναστολή των εκποιήσεων. Η πρόταση νόμου των τεσσάρων κομμάτων εγκρίθηκε με 34 ψήφους υπέρ και 16 εναντίον από 50 παρόντες βουλευτές, και η σχετική τροπολογία του ΔΗΚΟ με 29 υπέρ και 21 εναντίον. Η πρόταση νόμου της ΕΔΕΚ εγκρίθηκε με 25 ψήφους υπέρ και 17 εναντίον από 42 παρόντες βουλευτές.

Σκοπός της πρώτης πρότασης νόμου είναι η τροποποίηση του περί Μεταβιβάσεως και Υποθηκεύσεως Ακινήτων Νόμου, ώστε να αναθεωρηθεί η διαδικασία πώλησης ενυπόθηκου ακινήτου από τον ενυπόθηκο δανειστή. Σύμφωνα με την αιτιολογική έκθεση που συνοδεύει την πρώτη πρόταση νόμου, αλλά και τα όσα ανέφεραν οι εισηγητές της στο πλαίσιο των συνεδριάσεων της επιτροπής, με την υπό αναφορά πρόταση νόμου σκοπούνται ειδικότερα μεταξύ άλλων τα ακόλουθα:

  1. Άρση της αδικίας που προκαλείται από ορισμένες διατάξεις της ισχύουσας νομοθεσίας, οι οποίες εξουδετερώνουν την ισχύ που πρέπει να έχει η έκδοση απαγορευτικού δικαστικού διατάγματος, καθότι, για να σταματήσει επικείμενος πλειστηριασμός ακίνητης περιουσίας, απαιτείται, πέραν της έκδοσης σχετικού δικαστικού διατάγματος, η καταχώριση νέας διαδικασίας, ήτοι αίτησης/έφεσης με την οποία να προβάλλεται ως λόγος επιτυχίας της η ύπαρξη του εν λόγω απαγορευτικού διατάγματος. Περαιτέρω, διασαφηνίζονται οι λόγοι τους οποίους βάσιμα μπορούν οι ενυπόθηκοι οφειλέτες να προβάλουν, ώστε να μην προχωρήσει επικείμενος πλειστηριασμός των ενυπόθηκων τους ακινήτων, όπως η αμφισβήτηση του οφειλόμενου ποσού, η οποία μπορεί να βασίζεται και σε ενέργειες ή συμπεριφορά του ενυπόθηκου δανειστή.
  2. Υποχρέωση των δικαστηρίων να προβαίνουν σε έλεγχο κατά πόσο οι τράπεζες προέβησαν στις απαιτούμενες ενέργειες που προνοούνται από τη σχετική οδηγία της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου για την αναδιάρθρωση χορηγήσεων και κατά πόσο η δυνατότητα προώθησης της διαδικασίας εκποίησης τυγχάνει εκμετάλλευσης και κατάχρησης εκ μέρους των τραπεζών.
  3. Επέκταση της προθεσμίας εξόφλησης οφειλόμενων ποσών από τριάντα σε σαράντα πέντε μέρες από την ημερομηνία επίδοσης της ειδοποίησης εξόφλησης.
  4. Διορισμός δύο εκτιμητών για τη διενέργεια ανεξάρτητων εκτιμήσεων του ενυπόθηκου ακινήτου μέσω προκαθορισμένου καταλόγου που τηρεί ο διευθυντής του Τμήματος Κτηματολογίου και Χωρομετρίας, ώστε να διασφαλίζεται η αντικειμενικότητα των εκθέσεών τους σε σχέση με τον καθορισμό της αγοραίας αξίας του ακινήτου.
  5. Υποχρεωτική ενημέρωση από τον ενυπόθηκο δανειστή των ενδιαφερόμενων αγοραστών για το ενυπόθηκο ακίνητο.

6 Επέκταση της χρονικής περιόδου κατά την οποία καθορίζεται επιφυλασσόμενη τιμή πώλησης όχι μικρότερη του ογδόντα τοις εκατόν (80%) της αγοραίας αξίας του ενυπόθηκου ακινήτου από τρεις σε έξι μήνες, μετά δε την παρέλευση των έξι μηνών η επιφυλασσόμενη τιμή να καθορίζεται σε ποσοστό όχι μικρότερο του πενήντα τοις εκατόν  (50%) της αγοραίας αξίας.

  1. Επέκταση της περιόδου εντός της οποίας επιδίδεται και δημοσιεύεται η ειδοποίηση για τον πλειστηριασμό του ενυπόθηκου ακινήτου από τριάντα σε σαράντα πέντε μέρες πριν από την καθορισμένη ημερομηνία πλειστηριασμού, ώστε να παρέχεται επαρκής χρόνος στον ενυπόθηκο δανειολήπτη για εξασφάλιση πώλησης στην επιφυλασσόμενη τιμή.

Αντιδράσεις και σκοποί

Παράλληλα η σχετική τροποποίηση του ΔΗΚΟ που εγκρίθηκε αναφέρει ότι κατά τη διάρκεια της περιόδου αναστολής, ουδεμία διαδικασία εκποίησης προς ικανοποίηση ενυπόθηκου δανειστή, αναφορικά με καθορισμένη πιστωτική διευκόλυνση εξασφαλισμένη με εμπράγματο βάρος επί ακινήτου συνιστώντος κύρια κατοικία, της οποίας ο οφειλέτης δυνητικά πληροί τα κριτήρια προς ένταξη στο “Σχέδιο Εστία”, όπως αυτά καθορίζονται στο εν λόγω σχέδιο το οποίο εγκρίθηκε με την Απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου, ημερομηνίας 26ης Ιουνίου 2019 δύναται να αρχίσει και κάθε τέτοια εν εξελίξει διαδικασία διακόπτεται.».

Σκοπός της δεύτερης πρότασης νόμου είναι η θέσπιση νομοθεσίας με την οποία να αναστέλλονται προσωρινά οι διαδικασίες έναρξης και/ή συνέχισης διαδικασιών εκποίησης ακινήτων που αποτελούν κύρια κατοικία προς ικανοποίηση δανειακής διευκόλυνσης προς οφειλέτη ο οποίος δυνητικά αποτελεί επιλέξιμο δανειολήπτη προς ένταξη στο σχέδιο «Εστία». Σύμφωνα με την αιτιολογική έκθεση που συνοδεύει τη δεύτερη πρόταση νόμου, αλλά και όσα ανέφερε ο εισηγητής της ενώπιον της επιτροπής, το σχέδιο «Εστία» πρόκειται να τεθεί σε εφαρμογή από τις 2 Σεπτεμβρίου 2019 με την έναρξη υποβολής αιτήσεων από ενδιαφερόμενους δανειολήπτες. Με το νόμο διασφαλίζεται ότι ουδεμία διαδικασία εκποίησης κύριας κατοικίας πρόκειται να αρχίσει και/ή να συνεχιστεί στο διάστημα από την έναρξη της ισχύος του προτεινόμενου νόμου και μέχρι την 1η Οκτωβρίου 2019, ώστε με την έναρξη εφαρμογής του εν λόγω σχεδίου και την υποβολή αιτήσεων να διασαφηνιστεί πέραν πάσης αμφιβολίας ποιοι θα είναι οι επιλέξιμοι προς ένταξη σε αυτό αιτητές.

Οι βουλευτές ψήφισαν εναντίον της πρότασης του Προέδρου της Βουλής για αναβολή της συζήτησης με 45 ψήφους εναντίον και 2 υπερ, σε 47 παρόντες βουλευτές. Ο Πρόεδρος της ΔΗΣΥ Αβέρωφ Νεοφύτου είπε ότι το κόμμα του τάσσεται υπέρ της συζήτησης του θέματος και ψηφίζει ενάντια γιατί οι προτάσεις νόμου θα οδηγούσαν την οικονομία και το χρηματοπιστωτικό σύστημα σε νέες περιπέτειες.

Εκ μέρους του ΑΚΕΛ ο βουλευτής Στέφανος Στεφάνου επέκρινε την Κυβέρνηση που ενώ είπε ότι θα έφερνε μέτρα για να προστατεύσει τους μη βιώσιμους δανειολήπτες, να επιβραβεύσει τους συνεπείς δανειολήπτες και να αντιμετωπίσει τους στρατηγικούς κακοπληρωτές δεν το έπραξε. Ο βουλευτής Γιώργος Λουκαΐδης δήλωσε ότι το ΑΚΕΛ ψηφίζει υπέρ των προτάσεων νόμου για να προστατευθούν οι δανειολήπτες./ibna