Το μέλλον του Erdogan και οι εκλογές στην Κωνσταντινούπολη

Το μέλλον του Erdogan και οι εκλογές στην Κωνσταντινούπολη

Η προγραμματισμένη συνάντηση με τον Πρόεδρο των ΗΠΑ

Σε στάση αναμονής βρίσκεται η εξωτερική πολιτική της Τουρκίας καθώς μετά το μπαϊράμι των Μουσουλμάνων, ο Recep Tayyip Erdogan ρίχνει όλο του το βάρος στις δημοτικές εκλογές της Κωνσταντινούπολης που θα διεξαχθούν στις 23 Ιουνίου.

Οι εκλογές επαναλαμβάνονται μετά τις ενστάσεις που είχε καταθέσει το κυβερνών κόμμα, καθώς το εκλογικό αποτέλεσμα της 31ης Μαρτίου είχε αναδείξει νικητή τον υποψήφιο της αντιπολίτευσης Ekren Imamoglu. Το Ανώτατο Εκλογικό Συμβούλιο ακύρωσε το εκλογικό αποτέλεσμα χωρίς να τεκμηριώνει νοθεία αλλά για κάποιους όχι τόσο σημαντικούς τυπικούς λόγους όπως με το επιχείρημα ότι σε μερικά εκλογικά κέντρα στην Κωνσταντινούπολη, τα μέλη των εφορευτικών επιτροπών δεν ήταν όλα δημόσιοι υπάλληλοι όπως ορίζει ο νόμος.

Ο Τούρκος Πρόεδρος τις επόμενες ημέρες θα βρίσκεται στην Κωνσταντινούπολη και θα πραγματοποιήσει ομιλίες και συγκεντρώσεις σε 39 διαφορετικούς δήμους της πόλης.

Μετά το ξεκαθάρισμα του τοπίου με το εκλογικό αποτέλεσμα στην πιο σημαντική πόλη της Τουρκίας καθώς είναι οικονομικό, πολιτισμικό και πολιτιστικό κέντρο της χώρας ο πρόεδρος Erdogan αναμένεται να ρίξει το βάρος του στην εξωτερική πολιτική αλλά και στην οικονομία.

Η επικείμενη συνάντηση TrumpErdogan

Στις  29 Ιουνίου αναμένεται ότι θα πραγματοποιηθεί η συνάντηση των Donald Trump και Recep Tayyip Erdogan, στο περιθώριο του G-20 στο Τόκιο.  Παράλληλα υπάρχουν και κάποιες πληροφορίες πως τον Ιούλιο ο Trump ενδέχεται να επισκεφθεί την ´Άγκυρα.  Αυτό βέβαια θα γίνει αν οι δυο άνδρες βρουν τρόπο προσέγγισης  ώστε η προμήθεια S-400 να γίνει κατά το δυνατόν «συμβατή» με τη συνέχιση συμμετοχής της Τουρκίας στο πρόγραμμα των μαχητικών πέμπτης γενιάς F-35.

Ο Τούρκος Πρόεδρος επιμένει πως η Άγκυρα δεν υποχωρεί και θα παραλάβει το ρωσικό αντιαεροπορικό σύστημα μεγάλου βεληνεκούς από την άλλη όμως , είναι σαφές πως τον ερχόμενο Νοέμβριο λήγει το όριο επιβολής κυρώσεων με βάση τον νόμο για την Αντιμετώπιση των Αντιπάλων της Αμερικής (CAATSA). Εάν η Τουρκία και οι ΗΠΑ δεν έχουν καταλήξει το αργότερο έως τότε σε κάποια φόρμουλα, το Κογκρέσο θα πιέσει για την επιβολή κυρώσεων.

Έμπειροι πολιτικοί αναλυτές εκτιμούν πως ο Erdogan με τον Trump παρά την απόκλιση των απόψεων και συμφερόντων τους, συγκλίνουν στον τρόπο διοίκησης και ενδέχεται να βρουν κάποια φόρμουλα που να ικανοποιεί όλες τις πλευρές. Ο Trump,  χρειάζεται την Τουρκία που γειτονεύει με το Ιράν και οι σχέσεις με την Τεχεράνη επιδεινώνονται από την άλλη η Άγκυρα θεωρείται ένα σημαντικός παράγοντας της ενδεχόμενης «συμφωνίας του αιώνα» που ετοιμάζει το επιτελείο του Αμερικανού Προέδρου για το Παλαιστινιακό.

Ο Erdogan επιθυμεί την οικονομική στήριξη των ΗΠΑ και φυσικά θέλει να αποκλείσει κάθε ενδεχόμενο κυρώσεων από την Ουάσιγκτον καθώς όλο το οπλοστάσιο της Τουρκίας είναι συμβατό με τα συστήματα του ΝΑΤΟ. Το ενδεχόμενο αποκλεισμού τους θα προκαλέσουν πολλαπλά προβλήματα στις τουρκικές ένοπλες δυνάμεις κυρίως στην τουρκική αεροπορία που από το 2010 που συμμετέχει στο πρόγραμμα συμπαραγωγής των F-35 έχει κάνει τον προγραμματισμό της για την παραλαβή 100 τέτοιων μαχητικών. Η μη παραλαβή τους, θα αλλάξει όλο τον σχεδιασμό! Παρόλο που τούρκοι αξιωματούχοι έχουν μιλήσει για ενδεχόμενο αγοράς ρωσικού μαχητικού, γνωρίζουν πως για να γίνει εφικτό κάτι τέτοιο χρειάζονται πολλά χρόνια προσαρμογής.

Αυτή η λεπτή ισορροπία θεωρείται πως είναι σημαντική για να βρεθεί μια χρυσή τομή ανάμεσα στις δυο πλευρές.

Πάντως στην προσπάθεια προσέγγισης των δυο πλευρών και κυρίως στο θέμα των S-400 βασικός παράγοντας είναι ο Vladimir Putin. Η Ρωσία είναι ο μεγαλύτερος προμηθευτείς φυσικού αερίου της Τουρκίας παράλληλα κατασκευάζει τον πυρηνικό σταθμό Akkuyu και η Μόσχα είναι αυτή που διατηρεί τον πραγματικό έλεγχο στην περιοχή της Συρίας και κυρίως στο Idlib με το ενδεχόμενο ενός νέου προσφυγικού κύματος να παραμονεύει στα σύνορα της Τουρκίας.

Σε αναμονή τα γεωτρύπανα τη Άγκυρας

Πάντως παρά τις συγκεκριμένες εκκρεμότητες η Άγκυρα προχωρά στον σχεδιασμό της σε σχέση με τις γεωτρήσεις στην Ανατολική Μεσόγειο.

Το γεωτρύπανο Fatih παραμένει δυτικά της Πάφου εντός Κυπριακής Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης και ο υπουργός Ενέργειας της Τουρκίας Fatih Donmez ανακοίνωσε πως  η Τουρκία θα στείλει στην περιοχή και δεύτερο γεωτρύπανο , το «Yavuz»  «για να πραγματοποιήσει γεωτρήσεις στα οικόπεδα που μας παραχώρησε η Τουρκική Δημοκρατία της Βόρειας Κύπρου» όπως ανακοίνωσε ο Donmez.

Στην Αθήνα εξετάζονται και τα σενάρια το ποια θα είναι η αντίδραση αν τελικά η Τουρκία προχωρήσει στον σχεδιασμό σεισμικών ερευνών στην εντός της ελληνικής υφαλοκρηπίδας, στην περιοχή μεταξύ Ρόδου και Καστελόριζου. Πάντως στην τουρκική πλευρά δεν αποκλείουν το ενδεχόμενο το θέμα της υφαλοκρηπίδας στη συγκεκριμένη περιοχή να οδηγηθεί από την ίδια την Άγκυρα στο διεθνές δικαστήριο.

«Τα ζόρια» της Οικονομίας

Μέσα σε αυτό το κλίμα όμως  πριν από λίγες ημέρες ο Erdogan επανέλαβε ότι η Τουρκία παραμένει προσηλωμένη στην προσπάθειά της να εισέλθει στην Ε.Ε.. Ο ίδιος υποδέχθηκε τον επίτροπο της Ε.Ε. Δημήτρη Αβραμόπουλο και οι δυο άνδρες επί 2.5 ώρες συζήτησαν ζητήματα όπως το προσφυγικό, η ασφάλεια στην περιοχή αλλά και τις ελληνοτουρκικές σχέσεις.

Για τα επόμενα βήματα του Τούρκου Προέδρου θα παίξει σημαντικό ρόλο και η κατάσταση της τουρκικής οικονομίας που επιδεινώνεται κάθε μήνα.  Το Α᾽ τρίμηνο του 2019, η τουρκική οικονομία συρρικνώθηκε με ρυθμό 2,6%. Από το 2018, η τουρκική  λίρα έχει υποτιμηθεί έναντι του δολαρίου κατά 40%. Ο πληθωρισμός έχει ξεπεράσει το 24% προκαλώντας τις αντιδράσεις των Τούρκων πολιτών ακόμα και των οπαδών του Erdogan που διαπιστώνουν για πρώτη φορά τη ραγδαία μείωση της αγοραστικής τους δύναμης. Από το 2002 μέχρι και την το 2018 το κατά κεφαλήν εισόδημα των Τούρκων είχε τριπλασιαστεί.

Οι εκλογές στην Κωνσταντινούπολη

«Όποιος κερδίζει την Κωνσταντινούπολη, κερδίζει και την Τουρκία» είχε δηλώσει ο Recep Tayyip Erdogan πριν τις εκλογές του 1994 όταν τότε είχε κερδίσει τις δημοτικές εκλογές. Από τότε ο ίδιος μέσω συνεργατών του ελέγχει τον συγκεκριμένο δήμο και η ήττα της 31ης Μαρτίου με διαφορά 13.000 ψήφων σε μια πόλη των 18 εκατομμυρίων κατοίκων ήταν ένα χτύπημα στο AKP.

Η Κωνσταντινούπολη ( Istanbul) παράγει το 31% του ΑΕΠ της χώρας, το 29% της βιομηχανικής παραγωγής, απασχολείται το 20% του βιομηχανικού εργατικού δυναμικού.

Αν χαθεί οριστικά ο δήμος της Κωνσταντινούπολης εκτός από το κύρος θα χαθεί και η σχέση πελατειακού κράτους με τους δεκάδες χιλιάδες δημοτικούς υπαλλήλους αλλά και τους χιλιάδες εργολάβους και προμηθευτές του μητροπολιτικού δήμου. Οι δήμοι των μεγάλων πόλεων έχουν την αρμοδιότητα της ύδρευσης, της καθαριότητας, της διανομής αερίου , των συγκοινωνιών ακόμη και της πολεοδομίας και θεωρούνται «μικρά κράτη». Αυτός είναι και ο λόγος που ο υποψήφιος του Erdogan ο Binali Yildirim διεκδικεί τη δημαρχία παρά τις προηγούμενες θητείες του ως πρωθυπουργός και ως πρόεδρος τους τουρκικού Κοινοβουλίου.

Οι τελευταίες δημοσκοπήσεις έδειχναν ένα μικρό προβάδισμα του Imamoglu όμως μέχρι τις 23 Ιουνίου κανένας δεν μπορεί να προβλέψει το τι αλλαγές μπορούν να επέλθουν στο εκλογικό αποτέλεσμα.

Πάντως πολλοί αξιωματούχοι του  AKP  κατηγορούν τον Imamoglu για την καταγωγή του από την Τραπεζούντα  (Trabzon) και τον κατηγορούν για «ποντιακή καταγωγή» και προσπαθούν να συσπειρώσουν εναντίον του τα εθνικιστικά αντανακλαστικά των ψηφοφόρων. Βουλευτής του AKP Veysi Eroglu υποστήριξε πως «η Ελλάδα στηρίζει τον υποψήφιο της αντιπολίτευσης». Ο Imamoglu ξεκαθάρισε πως ο ίδιος «είναι Τούρκος» και ευχήθηκε από τον Θεό να «δώσει μυαλό και λογική» σε όσους  τον κατηγορούν για την καταγωγή του από την περιοχή της Τραπεζούντας. /ibna