Μήνυμα διαμαρτυρίας ή παγίωση νίκης το αποτέλεσμα των εκλογών;

Μήνυμα διαμαρτυρίας ή παγίωση νίκης το αποτέλεσμα των εκλογών;

Με την ολοκλήρωση και του δεύτερου γύρου στις αυτοδιοικητικές εκλογές στην Ελλάδα, τα συμπεράσματα που εξάγονται αβίαστα, με την πρώτη ανάγνωση των αποτελεσμάτων, είναι η σχεδόν καθολική επικράτηση στην αυτοδιοίκηση της Νέας Δημοκρατίας αλλά και η μεγάλη αποχή ιδιαίτερα στο δεύτερο γύρο των εκλογών.

Παρατηρώντας όμως πιο προσεκτικά την συμπεριφορά των ψηφοφόρων θα προσπαθήσω να καταγράψω τα σημεία εκείνα που κατ’ εμέ έδωσαν την πρωτοπορία στην Νέα Δημοκρατία τόσο στις Ευρωεκλογές όσο και στις αυτοδιοικητικές εκλογές, την ήττα του ΣΥΡΙΖΑ και την αλλαγή του πολιτικού σκηνικού, σαράντα μέρες πριν την διεξαγωγή των εθνικών εκλογών στις 7 Ιουλίου 2017.

Πόσο κέρδισε η Νέα Δημοκρατία και γιατί;

Παραδοσιακά η κεντροδεξιά-δεξιά εκπροσωπεί περίπου το 40% των Ελλήνων ψηφοφόρων, με μικρές διαφορές προς τα πάνω ή προς τα κάτω, ενισχυμένη ή μη από τους μετακινούμενους ψηφοφόρους. Κυρίαρχο κόμμα του χώρου η Νέα Δημοκρατία. Την περίοδο της οικονομικής κρίσης η δύναμη αυτή αριθμητικά μειώθηκε σημαντικά.

Η μεγάλη διαφορά των 9,3 ποσοστιαίων μονάδων μεταξύ ΝΔ και ΣΥΡΙΖΑ στις Ευρωεκλογές, εκεί που μπορεί να αποτυπωθεί ξεκάθαρα η κομματική δύναμη, καταγράφηκε από τους 1,87 εκ ψήφους στη ΝΔ. Στις προηγούμενες Ευρωεκλογές του 2014 η ΝΔ είχε λάβει 1,29 εκ ψήφους, σε μια περίοδο ανόδου του ΣΥΡΙΖΑ και μεγάλης αντίδρασης του κόσμου απέναντι στα δυο μέχρι τότε κυρίαρχα κόμματα, ΝΔ και ΠΑΣΟΚ.

Στις Εθνικές εκλογές του Ιανουαρίου του 2015 η ΝΔ έλαβε 1,72 εκ ψήφους ενώ τον Σεπτέμβριο είχε 1,52 εκ. Αν δούμε απόλυτα τους αριθμούς είτε στις ευρωεκλογές είτε στις Εθνικές εκλογές που έχουν και μεγαλύτερη συμμετοχή, η ΝΔ φαίνεται να κερδίζει από 100 έως 580 χιλιάδες ψήφους. Δίνει αυτή η άνοδος τη δυνατότητα στην ΝΔ να θεωρεί ότι θα κερδίσει τις εκλογές της 7ης Ιουλίου; Μένει να φανεί.

Αυτό πάντως που λειτούργησε θετικά για την άνοδο της ΝΔ, ήταν από τη μια ο θυμός των ψηφοφόρων προς τον ΣΥΡΙΖΑ γα την πολιτική του και από την άλλη  η μεγάλη συσπείρωση της ΝΔ, που έφτασε σύμφωνα με τις μετρήσεις το 92%.

Ένας από τους σημαντικούς λόγους αν όχι ο κυρίαρχος για τη μεγάλη συσπείρωση της ΝΔ, ήταν οι πολλαπλοί συνδυασμοί από στελέχη του κόμματος που πήραν μέρος στις αυτοδιοικητικές εκλογές, είτε με επίσημη στήριξη είτε ως «αντάρτες».  Αυτό το γεγονός, των πολλών «γαλάζιων» υποψηφίων, κινητοποίησε το μεγαλύτερο κομμάτι των ψηφοφόρων της ΝΔ. Σε συνδυασμό με την κινητοποίηση των ψηφοφόρων από τους υποψηφίους που είναι στις αυτοδιοικητικές εκλογές πάρα πολλοί, έφτασαν τη συσπείρωση της ΝΔ σχεδόν στο ανώτερο ποσοστό της.

Γιατί έχασε ο ΣΥΡΙΖΑ;

Κατά την μνημονιακή περίοδο καμιά κυβέρνηση στην Ελλάδα δεν έμεινε περισσότερο από 2 χρόνια στην εξουσία με εξαίρεση τον ΣΥΡΙΖΑ που έκλεισε πάνω από τέσσερα χρόνια. Λογικά η φθορά της εξουσίας αλλά και η τιμωρητική διάθεση των ψηφοφόρων προς την κυβέρνηση ενίσχυσε το κλίμα ενάντια στο κυβερνών κόμμα.

Σε μια εκλογική αναμέτρηση πιο χαλαρή καθώς δεν εκλέγει κυβέρνηση, αλλά στέλνει ξεκάθαρα μηνύματα προς τα κόμματα, πολλοί ψηφοφόροι επέλεξαν να καταψηφίσουν τον ΣΥΡΙΖΑ ή να απέχουν από την εκλογική διαδικασία. Αυτό φαίνεται τόσο από τη συσπείρωση του ΣΥΡΙΖΑ στις Ευρωεκλογές που δεν ξεπέρασε το 61%, όσο και από την αποχή που ξεπέρασε το 40%. Συνδυαστικά και τα δυο λειτούργησαν αρνητικά προς το κυβερνών κόμμα δίνοντας του ένα ποσοστό λίγο πάνω από το 23%. Αυτό βέβαια δεν είναι εντελώς αρνητικό αν αναλογιστεί κάποιος ότι ο ΣΥΡΙΖΑ πριν το 2012 είχε 4,5%, ενώ το 2015 έχασε από αυτό το ποσοστό άλλο ένα 2% με την αποχώρηση των διαφωνούντων παλιών στελεχών του ΣΥΡΙΖΑ. Έτσι το κόμμα του Αλέξη Τσίπρα δείχνει να παγιώνει ένα πολύ καλό ποσοστό για τις επερχόμενες εκλογές.

Τα λάθη και οι ελλείψεις του ΣΥΡΙΖΑ

Στα τέσσερα χρόνια διακυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ, το μεγάλο πρόβλημα του ήταν και παρέμεινε το επικοινωνιακό. Με απλά λόγια, η κυβέρνηση του Αλέξη Τσίπρα, δεν κατέφερε να επικοινωνήσει το έργο που παρήγαγε όλο αυτό το διάστημα. Μεγάλο παράδειγμα η Συμφωνία των Πρεσπών.

Πρώτον με την αποτυχία της συγκρότησης ενός αξιόπιστου μιντιακού μηχανισμού της θετικής ατζέντας. Δεύτερον με την απομόνωση του Αλέξη Τσίπρα αλλά και αρκετών Υπουργών από την κοινωνία και τρίτον με τον εγκλωβισμό σε μια σκανδαλολογία που ήταν έωλη.

Η επιλογή των στελεχών του ΣΥΡΙΖΑ να στοχοποιούν τη ΝΔ και το ΠΑΣΟΚ (ΚΙΝ.ΑΛ) με αναφορές στο παρελθόν κι όχι στο μέλλον, από τη μια πόλωνε το κλίμα και συσπείρωνε τα δυο κόμματα κι από την άλλη δεν επικοινωνήθηκε το όραμα και το πρόγραμμα του ΣΥΡΙΖΑ στην κοινωνία. Κάτι που θα πρέπει πλέον να πράξει για να έχει ελπίδες να μην επαναληφθεί η ήττα των ευρωεκλογών.

Η μικρή κομματική βάση και η απέχθεια στα πρώτα χρόνια διακυβέρνησης για άνοιγμα προς την κοινωνία, έδειξε την στελεχιακή ανεπάρκεια. Συγχρόνως μια μικρή ηγετική ομάδα, άκρως κομματική άφησε απ έξω κάθε ικανό μη κομματικό στέλεχος που θα μπορούσε να βοηθήσει στο κυβερνητικό έργο. Δεν είναι τυχαίο ότι οι πιο επιτυχημένοι υπουργοί δεν προέρχονται από τον ΣΥΡΙΖΑ, όπως οι Νίκος Κοτζιιάς, Χρήστος Σπίρτζης, Έλενα Κουντουρά κλπ.

Το στελεχιακό έλλειμμα και η αργοπορία στη δημιουργία μιας πολιτικής διεύρυνσης συμμαχιών, έφερε την συντριπτική ήττα του ΣΥΡΙΖΑ στις αυτοδιοικητικές εκλογές που συμπαρέσυρε και στην ήττα των Ευρωεκλογών.

Οι Εθνικές εκλογές βεβαίως έχουν τελείως διαφορετικά χαρακτηριστικά από τις Ευρωεκλογές και τις αυτοδιοικητικές. Μένει στα επιτελεία των κομμάτων να διαχειριστούν σωστά τόσο τη νίκη της ΝΔ όσο και την ήττα του ΣΥΡΙΖΑ, ώστε η εκλογική μάχη της 7ης Ιουλίου να αναδείξει ως νικητή την Δημοκρατία και τους πολίτες./ibna