Αλβανία: Το ΔΝΤ προτρέπει τις αρχές να ξεκινήσουν νέες μεταρρυθμίσεις

Αλβανία: Το ΔΝΤ προτρέπει τις αρχές να ξεκινήσουν νέες μεταρρυθμίσεις

Η Αλβανία πρέπει να επιτύχει μια σειρά από νέες μεταρρυθμίσεις που θα βελτιώσουν το επιχειρηματικό κλίμα στη χώρα. Αυτές είναι οι συμβουλές που προέρχονται από το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, το οποίο διεξήγαγε μια δεύτερη αποστολή παρακολούθησης στην Αλβανία.

Το ΔΝΤ συντάσσεται με τις συνεχείς δηλώσεις των αλβανικών και ξένων επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται στην Αλβανία ότι το επιχειρηματικό κλίμα πρέπει να βελτιωθεί από την κυβέρνηση.

«Η διατήρηση της δυναμικής ανάπτυξης μεσοπρόθεσμα απαιτεί μεταρρυθμίσεις για τη βελτίωση του επιχειρηματικού κλίματος και τη μείωση των τρωτών σημείων. Οι βασικοί κίνδυνοι απορρέουν από το υψηλό δημόσιο χρέος, τις αδυναμίες των δημόσιων οικονομικών και τα εμπόδια στη χρηματοπιστωτική διαμεσολάβηση. Οι προτεραιότητες πολιτικής περιλαμβάνουν περαιτέρω δημοσιονομική εξυγίανση μέσω καλώς σχεδιασμένων φορολογικών πολιτικών, καλύτερης διαχείρισης των δημοσίων επενδύσεων και συνετών ενεργειών για τη στήριξη πιστώσεων για επενδύσεις στον ιδιωτικό τομέα», αναφέρει η δήλωση του ΔΝΤ.

Μια αποστολή του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (ΔΝΤ), υπό την ηγεσία του κ. Jan Kees Martijn, επισκέφθηκε τα Τίρανα κατά τη διάρκεια της περιόδου 25 Απριλίου-6 Μαΐου 2019 για τις δεύτερες συζητήσεις μετά την παρακολούθηση του προγράμματος (PPM). Το PPM είναι ένα τακτικό εργαλείο επιτήρησης για τις χώρες με πίστωση στο ΔΝΤ που ξεπερνά το 200 τοις εκατό της ποσόστωσης. Οι αποστολές PPM επικεντρώνονται σε τρωτά σημεία και κινδύνους για τη δυνατότητα αποπληρωμής του ΔΝΤ. Στο τέλος της επίσκεψης, η αποστολή εξέδωσε δήλωση, στην οποία επισημαίνει ότι «οι μεσοπρόθεσμες οικονομικές προοπτικές της Αλβανίας είναι γενικά ευνοϊκές, αν και η ανάπτυξη αναμένεται να μετριαστεί το 2019». Όμως, το ΔΝΤ σημειώνει ότι «η διατήρηση της αναπτυξιακής δυναμικής μεσοπρόθεσμα απαιτεί μεταρρυθμίσεις για τη βελτίωση του επιχειρηματικού κλίματος και τη μείωση των τρωτών σημείων».

Το ΔΝΤ ζήτησε από την αλβανική κυβέρνηση «να περιορίσει τους δημοσιονομικούς κινδύνους και να δημιουργεί φορολογικά αποθέματα που απαιτούν περαιτέρω δημοσιονομική σταθεροποίηση, μέσω βιώσιμων προσπαθειών για τα έσοδα και ισχυρότερων δημοσιονομικών θεσμών».

Έτσι, το ΔΝΤ προτρέπει την κυβέρνηση να «χρησιμοποιήσει το ευνοϊκό οικονομικό περιβάλλον για τη βελτίωση της δημοσιονομικής θέσης». Το ΔΝΤ συνιστά την ενίσχυση του φορολογικού συστήματος με αναστροφή μέτρων που καταστρέφουν και αποδυναμώνουν τη φορολογική βάση και εξισορροπούν τις συνθήκες ανταγωνισμού για τις επιχειρήσεις.

Από την άλλη πλευρά, πρέπει να ληφθούν επειγόντως μέτρα για τη μείωση των καθυστερούμενων οφειλών του δημόσιου τομέα. «Αυτές οι καθυστερήσεις υπονομεύουν το επιχειρηματικό κλίμα και την εμπιστοσύνη στην κυβέρνηση. Προτρέπουμε τις αρχές να εξασφαλίσουν την πλήρη και έγκαιρη καταβολή όλων των επικυρωμένων νέων αιτήσεων επιστροφής ΦΠΑ από τώρα και μετά, αποσυνδέοντας τις από τις αντίστοιχες ροές εσόδων», λέει το ΔΝΤ.

«Η ανάπτυξη αναμένεται να μετριαστεί το 2019, αλλά να παραμείνει κοντά στο 4% σε μεσοπρόθεσμη βάση».

Η οικονομική ανάπτυξη θα συνεχιστεί, αλλά θα συρρικνωθεί

Στην έκθεσή του, το ΔΝΤ σημειώνει ότι οι οικονομικές προοπτικές είναι γενικά ευνοϊκές. Η ανάπτυξη αναμένεται να μετριαστεί το 2019, αλλά θα παραμείνει κοντά στο 4% σε μεσοπρόθεσμη βάση. Φέτος, η ανάπτυξη αναμένεται να επιβραδυνθεί στο 3,5%, λόγω της βασικής επίδρασης της παραγωγής ρεκόρ ηλεκτρικής ενέργειας το 2018 και της επιβράδυνσης στις χώρες εταίρους. Μεσοπρόθεσμα, η δραστηριότητα αναμένεται να οδηγήσει σε ανάκαμψη της ανάπτυξης της ΕΕ, αύξηση της συμμετοχής στην αγορά εργασίας, σταδιακή ενίσχυση των εξαγωγών, συμπεριλαμβανομένου του τουρισμού, καθώς και των επενδύσεων που απαιτούνται για την κάλυψη των μεγάλων ελλείψεων σε υποδομές της Αλβανίας. Ωστόσο, η διαρκής ανάπτυξη εξαρτάται επίσης από τη βελτίωση της οικονομικής διακυβέρνησης, συμπεριλαμβανομένου του κράτους δικαίου και της καταπολέμησης της διαφθοράς. Καθώς ο πληθωρισμός παραμένει πολύ κάτω από το στόχο του 3%, η στάση της νομισματικής πολιτικής θα πρέπει να παραμείνει πολύ ευνοϊκή.

Ο πληθωρισμός αναμένεται να συγκλίνει σιγά-σιγά προς τον στόχο του, καθώς το κενό παραγωγής μειώνεται και ο πληθωρισμός στη ζώνη του ευρώ ανακάμπτει. Ωστόσο, υπάρχουν σημαντικοί κίνδυνοι καθοδικής πορείας. Η Αλβανία εκτίθεται σε μεγάλο βαθμό στους αυξανόμενους κινδύνους για την ανάπτυξη στην ΕΕ, κυρίως στους κυριότερους εμπορικούς της εταίρους. Στο εσωτερικό μέτωπο, τα τρωτά σημεία είναι κυρίως στον δημόσιο τομέα. Ενώ το δημοσιονομικό έλλειμμα μειώθηκε το 2018, προβλέπεται να διευρυνθεί στο 2,5% του ΑΕΠ το 2019 (συμπεριλαμβανομένων των εγγυήσεων για νέα δάνεια στον τομέα της ενέργειας κατά 0,4% του ΑΕΠ). Η διεύρυνση αυτή οφείλεται εν μέρει στην προγραμματισμένη αποπληρωμή των καθυστερούμενων οφειλών της κυβέρνησης, η οποία, από μόνη της, είναι ευπρόσδεκτη. Ωστόσο, το έλλειμμα ενισχύεται επίσης από τα πρόσφατα φορολογικά μέτρα που υποβαθμίζουν την ήδη περιορισμένη φορολογική βάση και εισάγουν προνομιακή μεταχείριση σε επιπρόσθετους τομείς, μεταξύ άλλων μέσω μειωμένου συντελεστή ΦΠΑ και φόρου εταιρειών. Επιπλέον, υπάρχουν κίνδυνοι για περαιτέρω απώλειες εσόδων και αναμενόμενες απώλειες στον ενεργειακό τομέα λόγω της χαμηλότερης παραγωγής υδροηλεκτρικής ενέργειας.

Ανησυχίες σχετικά με τα υψηλά επίπεδα δημόσιου χρέους

Παρά τη μείωση των τελευταίων ετών, το δημόσιο χρέος εξακολουθεί να είναι υψηλό στο 69,9% του ΑΕΠ (συμπεριλαμβανομένων των καθυστερημένων οφειλών) στο τέλος του 2018 και αναμένεται να μειωθεί στο 66,3% του ΑΕΠ έως το τέλος του τρέχοντος έτους. Στο τρέχον επίπεδο του δημόσιου χρέους και του ελλείμματος, η δημοσιονομική πολιτική δεν έχει αρκετό περιθώριο για απορρόφηση ή αντιστάθμιση των δυσμενών διαταραχών. Επιπλέον, υφίστανται δημοσιονομικοί κίνδυνοι από τις αυξανόμενες ενδεχόμενες υποχρεώσεις, όπως εκείνες που σχετίζονται με συμπράξεις δημοσίου και ιδιωτικού τομέα (PPPs).

Ωστόσο, σύμφωνα με το ΔΝΤ, οι κίνδυνοι για την ικανότητα αποπληρωμής της Αλβανίας φαίνονται περιορισμένοι. Αν και οι ακαθάριστες ανάγκες χρηματοδότησης είναι αρκετά υψηλές λόγω της σχετικά σύντομης διάρκειας του δημόσιου χρέους, η εξυπηρέτηση του χρέους, συμπεριλαμβανομένου του ΔΝΤ, αναμένεται να παραμείνει μέσα στις ικανότητες αποπληρωμής της Αλβανίας. Το υπόλοιπο των πιστώσεων του ΔΝΤ ανερχόταν στο 2,8% του ΑΕΠ στο τέλος του 2018. Το καλό ιστορικό πληρωμών και η μακροοικονομική σταθερότητα της Αλβανίας δείχνουν επίσης ότι οι κίνδυνοι μη αποπληρωμής είναι περιορισμένοι./ibna