Μικρό καλάθι από ΓΓ των ΗΕ για πρόοδο στο κυπριακό

Μικρό καλάθι από ΓΓ των ΗΕ για πρόοδο στο κυπριακό

Η πορεία προς τα εμπρός πρέπει να είναι καλά προετοιμασμένη, με αίσθηση επείγουσας ανάγκης, αναφέρει

Του Μιχάλη Μιχαήλ

Δεν φαίνεται ιδιαίτερα αισιόδοξος ο ΓΓ των ΗΕ Antonio Guterres αναφορικά με την πρόοδο που μπορεί να υπάρξει στο κυπριακό και μάλιστα το αναφέρει επί λέξη στην έκθεσή του η οποία αναμενόταν αρχές της εβδομάδας και προσχέδιο αυτής δόθηκε χθες. Η έκθεση όμως, προς ικανοποίηση της ε/κ πλευράς, αφήνει το δρόμο ανοιχτό για τη συνέχεια της προσπάθειας για τη συνομολόγηση των όρων αναφοράς από την Jane Lute, κι αυτό σε αντιδιαστολή με όσα αξιωματούχοι από τα κατεχόμενα και την Τουρκία έλεγαν για το θέμα.

Στο δια ταύτα ο ΓΓ των ΗΕ κάνει αναφορά και στην ικανοποίηση που προκύπτει από τα ΜΟΕ που έβαλαν οι δυο πλευρές στο τραπέζι, όπως η διασύνδεση της κινητής τηλεφωνίας αν και αναφέρει πως υπήρξε καθυστέρηση και ότι άπαντες πρέπει να ρίξουν το βάρος στο πλαίσιο της 30ης Ιουνίου 2017.

Τι αναφέρει

Παρά τη μερική πρόοδο που καταγράφηκε στα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης, υπάρχουν χαμηλές προσδοκίες για πραγματική πρόοδο ή συμφωνία πάνω στους όρους αναφοράς, αναφέρει ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ, Antonio Guterres, στην έκθεση. «Μολονότι οι πρόσφατες προσπάθειες για τη θέσπιση των όρων αναφοράς δεν έχουν ακόμη αποδώσει καρπούς», αναφέρει «εξακολουθώ να ελπίζω ότι τα μέρη θα χρησιμοποιήσουν αυτή την ευκαιρία για να ξεπεράσουν τις διαφορές που εξακολουθούν να υφίστανται. Είδαμε πριν μια αναλαμπή ελπίδας, συμπεριλαμβανομένης της Κοινής Διακήρυξης της 11ης Φεβρουαρίου 2014 και της προθυμίας των μερών να έρθουν στο Κραν Μοντανά το 2017. Παρομοίως, όμως, είδαμε τις ελπίδες μας να καταστρέφονται. Όλοι οι Κύπριοι αξίζουν της δέσμευσής μας να καταβάλουμε κάθε δυνατή προσπάθεια, στηρίζοντας τα μέρη να φέρουν σε πέρας το όραμα ενός νησιού ενωμένου σε ειρήνη και ασφάλεια».

Ο κ. Guterres επαναλαμβάνει μια προσφιλή του άποψη ότι μια διευθέτηση θα απαιτήσει από κάθε πλευρά να δεχθεί λιγότερο από το πληρέστερο μέτρο ικανοποίησης σε κάθε ζήτημα κι αναφερόμενος στην κ. Λουτ γράφει πως ενώ οι πλευρές εξέφρασαν τις αντίστοιχες δεσμεύσεις τους σε προηγούμενες συγκλίσεις και την επιθυμία να διατηρήσουν τις προόδους που μας έφεραν πριν από σχεδόν δύο χρόνια στο Crans Montana, οι προσπάθειες για τη διαμόρφωση αυτών των δεσμεύσεων και επιθυμιών σε όρους αναφοράς που θα χρησίμευαν ως βάση για την επανάληψη των οριστικών διαπραγματεύσεις δεν έχουν ακόμη επιτευχθεί.

Ο Γενικός Γραμματέας δηλώνει ευγνώμων για τη δεκτικότητα και την ειλικρίνεια με την οποία όλοι οι συνομιλητές ενεπλάκησαν στις επαφές τους με την Jane Holl Lute αλλά και ότι οι πλευρές αναγνωρίζουν πως το στάτους κβο δεν είναι βιώσιμο. «Σε όλες αυτές τις συναντήσεις, τα μέρη εξέφρασαν την ξεκάθαρη συμφωνία τους ότι η περίοδος των ατελείωτων διαπραγματεύσεων βρίσκεται πίσω μας και ότι το στάτους κβο δεν είναι βιώσιμο. Επανέλαβαν επίσης τη δέσμευσή τους να βρουν έναν δρόμο προς μια βιώσιμη λύση υπό την αιγίδα των Ηνωμένων Εθνών και εξέφρασαν την άποψη να συνεχίσω να εμπλέκομαι, μέσω των προσπαθειών της κας Lute, για να βρούμε έναν τρόπο που θα επιτρέψει στην επανάληψη των διαπραγματεύσεων οι οποίες θα οδηγήσουν σε μια συμφωνία εντός ενός προβλέψιμου ορίζοντα».

Η αίσθηση του επείγοντος

Σημαντικά από κάθε άποψη είναι τα όσα λέει ο ΓΓ των ΗΕ για την αίσθηση του επείγοντος που υπάρχει στο κυπριακό. Δεν είναι η πρώτη φορά που κάνει αναφορά στο θέμα με παρόμοιο τόνο αλλά είναι ίσως η πρώτη φορά που καταγράφεται με την αίσθηση του επείγοντος. «Καλώ τους δύο ηγέτες, τις κοινότητες τους, τις εγγυήτριες δυνάμεις και άλλα ενδιαφερόμενα μέρη, να εμπλακούν σε αυτές τις προσπάθειες εποικοδομητικά, δημιουργικά και με την απαραίτητη αίσθηση του επείγοντος», γράφει και υπενθυμίζει πως το Σ.Α. υποστηρίζει σταθερά για δεκαετίες μια διζωνική, δικοινοτική ομοσπονδία, που αντικατοπτρίζει την πολιτική ισότητα των δύο κοινοτήτων στην Κύπρο.

«Για να βοηθήσω τα μέρη να προωθήσουν το όραμα αυτό, στις 30 Ιουνίου 2017, πρότεινα ένα πλαίσιο έξι σημείων που θα βοηθούσε στην αποσαφήνιση των διαφορών σε βασικά ζητήματα. Καλώ τα μέρη να εξετάσουν εποικοδομητικά αυτά τα σημεία», τονίζει. Ο κ. Guterres επισημαίνει ότι η ευρεία υποστήριξη για έναν ορίζοντα ατελείωτης διαδικασίας χωρίς αποτέλεσμα βρίσκεται πίσω μας, όχι μπροστά μας, κάτι που έχει αναφέρει και στο παρελθόν.

«Υπάρχει συναίνεση ότι η αμετάβλητη κατάσταση – δηλαδή η έλλειψη επίλυσης του Κυπριακού – δεν είναι βιώσιμη. Ως εκ τούτου, θα ζητήσω από την κα Λουτ να συνεχίσει τις συζητήσεις για λογαριασμό μου. Η πορεία προς τα εμπρός πρέπει να είναι καλά προετοιμασμένη, με αίσθηση επείγουσας ανάγκης και εστίασης. Καλώ τους ηγέτες και τις εγγυήτριες δυνάμεις να συνεχίσουν την εποικοδομητική εμπλοκή τους με την κυρία Λουτ και μεταξύ του, εφόσον είναι απαραίτητο και να δημιουργήσουν τη βάση για την επανέναρξη των διαπραγματεύσεων. Αυτή η δέσμευση θα πρέπει να εμπλουτιστεί με την αίσθηση του σκοπού και της αποφασιστικότητας να φτάσουν σ’ ένα επιτυχές τέλος εντός ενός προβλέψιμου ορίζοντα».

Επικροτεί τα ΜΟΕ αλλά λέει πως καθυστέρησαν

Ο Γενικός Γραμματέας αφιερώνει μεγάλο μέρος της έκθεσής του στα μέτρα εμπιστοσύνης που συμφωνήθηκαν μεταξύ των ηγετών. Στις παρατηρήσεις του σημειώνει πως η συμφωνία των κ. Αναστασιάδη και Akinci να προχωρήσουν με ορισμένα μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης, πολλά από τα οποία είχαν συμφωνηθεί στην αρχή του τελευταίου γύρου διαπραγματεύσεων τον Μάιο του 2015, είναι μια ευπρόσδεκτη εξέλιξη.

«Η σχεδόν τετραετής καθυστέρηση στην εφαρμογή της προηγούμενης δέσμευσής τους για τέτοιου είδους μέτρα ήταν πηγή τριβών. Αυτά τα βήματα έρχονται σε μια σημαντική στιγμή, καθώς βρίσκονται σε εξέλιξη προσπάθειες για συμφωνία επί των όρων αναφοράς και αντιπροσωπεύουν κάποια θετική κίνηση στην ειρηνευτική διαδικασία, από το κλείσιμο της Διάσκεψης για την Κύπρο στις 7 Ιουλίου 2017», σημειώνει.

Ωστόσο τονίζει πως έχει υπάρξει καθυστέρηση στη διασύνδεση της κινητής τηλεφωνίας και πως «τα ήδη εφαρμοζόμενα μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης, όπως το άνοιγμα των δύο νέων διαβάσεων τον Νοέμβριο του 2018, καθώς και η διασύνδεση των δικτύων ηλεκτρικής ενέργειας, συμβάλλουν στην οικοδόμηση κάποιας δυναμικής προς την ειρήνη και τη συμφιλίωση στο νησί. Ωστόσο, μόνο οι σημαντικές ενδείξεις για επιστροφή στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων – μεταξύ άλλων μέσω μιας συμφωνίας σχετικά με τους όρους αναφοράς – θα παράσχουν πειστικές διαβεβαιώσεις στις δύο κοινότητες, τα άλλα ενδιαφερόμενα μέρη και τη διεθνή κοινότητα γενικότερα, σχετικά με τις πραγματικές προοπτικές της ειρηνευτικής διαδικασίας».

Αναφορά τέλος κάνει και στα ζητήματα της ΑΟΖ, όπου τονίζει ότι «όσο αφορά τις διαρκείς εντάσεις γύρω από την εξερεύνηση υδρογονανθράκων, επαναλαμβάνω ότι οι φυσικοί πόροι που βρίσκονται μέσα και γύρω από την Κύπρο πρέπει να ωφελήσουν τις δύο κοινότητες και να αποτελέσουν ισχυρό κίνητρο για την εξεύρεση μίας διαρκούς  λύσης στο κυπριακό πρόβλημα»./ibna