ΙΒΝΑ/Ανάλυση – Εκλογές Τουρκία: Οι Τούρκοι ψηφίζουν φτωχότεροι

ΙΒΝΑ/Ανάλυση – Εκλογές Τουρκία: Οι Τούρκοι ψηφίζουν φτωχότεροι

Η εθνικιστική ρητορική του Ερντογάν και οι φόβοι της ήττας σε Άγκυρα και Κων/πολη

Όταν το 2002 ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν ήρθε στην εξουσία το κατά κεφαλήν Ακαθάριστο Εισόδημα της Τουρκίας ήταν μόλις 3500 δολάρια.  Με την εντυπωσιακή οικονομική πολιτική και την πίστη στους κανόνες της ελεύθερης οικονομίας, το κατά κεφαλήν ΑΕΠ  το 2013 έφτασε στα 12500 δολάρια. Από τότε μέχρι και σήμερα η τουρκική οικονομία παρουσιάζει χαμηλότερους ρυθμούς ανάπτυξης με τα χειρότερα δεδομένα να έρχονται το 2018. Οι τούρκοι έγιναν φτωχότεροι και το εισόδημα τους έπεσε στα 9385 δολάρια επιστρέφοντας ουσιαστικά στα επίπεδα του 2008. Αυτό βλέπουν στο κυβερνητικό στρατόπεδο και προσπαθούν να προσανατολίσουν την κοινή τουρκική γνώμη σε άλλα ζητήματα ενόψει των δημοτικών εκλογών της 31 ης Μαρτίου.

Ο πρόεδρος της χώρας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν πραγματοποιεί καθημερινά δυο  με τρεις  συγκεντρώσεις και μια τηλεοπτική εμφάνιση. Στις δηλώσεις του μιλάει για το ενδεχόμενο να ανοίξει η Αγία Σοφία ως τζαμί αντί μουσείου που είναι σήμερα, κατηγορεί την αντιπολίτευση και ισχυρίζεται πως έχει δεσμούς με το PKK, χρησιμοποιεί εθνικιστικούς όρους ᾽᾽τους γκιαούρηδες που έριξαν στη θάλασσα της Σμύρνης´ . Παράλληλα μιλάει για αλλαγή στη δόμηση των μεγάλων πόλεων και κατηγορεί πως έχει γεμίσει η Κωνσταντινούπολη με ουρανοξύστες παρόλο  ελέγχει το δήμο από το 1994.

Οι τσέπες αδειάζουν

Όμως ενώ προσπαθεί να δημιουργήσει δική του ατζέντα στην καθημερινότητα τους οι τούρκοι πολίτες αισθάνονται τα σημάδια της κρίσης που χτυπάει την πόρτα της Τουρκίας παρά τις διαβεβαιώσεις των κυβερνώντων.

Ο πληθωρισμός έχει ξεπεράσει το 25% , τα επιτόκια των τραπεζών αυξάνονται σε επίπεδα του 20%, εκατοντάδες  εταιρείες καταθέτουν αίτηση προστασίας από τους πιστωτές, οι κατασκευαστικές εταιρείες θεωρούνται πως έχουν φτάσει στο όριο της χρεοκοπίας και η τουρκική λίρα από την αρχή του έτους έχει υποχωρήσει κατά 12% και σχεδόν 40% από  το 2017. Η ακρίβεια είναι αισθητή σε όλα τα επίπεδα κι αυτός είναι και ο λόγος που τους τελευταίους δυο μήνες έχουν ανοίξει οι κρατικοί λαϊκοί πάγκοι που πουλάνε ντομάτες, πατάτες, φρούτα  σε τιμές κάτω του κόστους.

Το σύνδρομο του Οζάλ το 1989

Στο κυβερνητικό στρατόπεδο φοβούνται εκείνους τους ψηφοφόρους που ψηφίζουν βάσει την οικονομική τους ευημερία και τιμωρούν χωρίς να γίνουν αντιληπτοί. Ένα τέτοιο φαινόμενο είχε συμβεί το 1989 όταν ο τότε πρωθυπουργός Τουργκούτ Οζάλ θεωρούνταν κυρίαρχος της πολιτικής κι όμως στις δημοτικές εκλογές το κόμμα του είχε πάρει μόλις το 21,75% των ψήφων . Οι ψηφοφόροι τον είχαν τιμωρήσει για τον πληθωρισμό που ξεπερνούσε το 50% και παρά την οικονομική ανάπτυξη οι τούρκοι ήταν φτωχότεροι.

Βέβαια τα ποσοστά του κυβερνώντος AKPδεν θα φτάσουν εκεί και σίγουρα θα είναι πάνω από το 45% όμως η πιθανότητα της ήττας σε 3 μεγάλους δήμους της Τουρκίας είναι ο εφιάλτης που προσπαθούν να αποφύγουν.   Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν πως υπάρχει σοβαρό ενδεχόμενο ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν να χάσει τον δήμο της Άγκυρας, τον οποίο ελέγχει από το 1994. Ο υποψήφιος της αντιπολίτευσης Μανσούρ Γιαβάς εκτός απροόπτου θα είναι ο νικητής.

Στην Κωνσταντινούπολη το κυβερνών Κόμμα προηγείται οριακά όμως σχεδόν όλοι οι δημοσκόποι συμφωνούν πως στο σύνολο των ψήφων η συμμαχία ΑKP-MHPθα παρουσιάσει μείωση ποσοστών σε σχέση με τις προεδρικές εκλογές του 2018 όπου είχε λάβει το 52.6% των ψήφων. Για να ενισχύσει την Κωνσταντινούπολη ο Ερντογάν ζήτησε από τον πρώην πρωθυπουργό και πρόεδρο του Κοινοβουλίου Μπιναλί Γιλντιρίμ να κατέβει υποψήφιος. Σε αντίθετη περίπτωση και η Πόλη θα είχε περάσει υπό τον έλεγχο  της αντιπολίτευσης.

Σύμφωνα με την εταιρεία δημοσκοπήσεων ΚΟΜSAR η συμμαχία του ΑΚP με το MHP στον δήμο της Άγκυρας, θα συγκεντρώσει το 46.11% ενώ η συμμαχία της αντιπολίτευσης CHP-Iyi Parti 51.88%.

Στην Κωνσταντινούπολη, την οριακή νίκη του AKP-MHP προβλέπει η Κomsar με 50.2% .

Ο έλεγχος των δήμων στην Τουρκία έχει μεγάλη σημασία καθώς έχουν τεράστιες αρμοδιότητες, από έργα υποδομής, συγκοινωνίες, αποκομιδή σκουπιδιών μέχρι και την ύδρευση αλλά και την παροχή φυσικού αερίου, γεγονός που βοηθά στη δημιουργία σχέσεις πελατειακού κράτους και ανοίγει το δρόμο δεκάδων χιλιάδων προσλήψεων.

Η εθνικιστική ρητορική των τελευταίων ημερών θεωρείται πως είναι ένα αποτέλεσμα προσπάθειας συσπείρωσης των συντηρητικών ψηφοφόρων.

Το κόστος δανεισμού έφτασε στο 1000%!

Σε νέες περιπέτειες έχει μπει η τουρκική λίρα με το κόστος δανεισμού της χώρας να εκτινάσσεται στο 1000% στις αγορές swapτου Λονδίνου.

Η κατακόρυφη αυτή αύξηση θεωρείται πως   είναι μία προσπάθεια της τουρκικής κυβέρνησης να αποτρέψει την υποβάθμιση της λίρας. Σε αντίθεση με τις δυο προηγούμενες ημέρες και παρά τα υψηλά επιτόκια, Την Τετάρτη η λίρα υποτιμήθηκε κατά 3.5%. Την Πέμπτη η υποτίμηση έφτασε στο 3%

«Σε αυτούς που επιδίδονται σε τέτοιες δραστηριότητες την παραμονή των εκλογών, ξέρουμε τις ταυτότητές σας. Ξέρουμε τι κάνετε όλοι εσείς. Να γνωρίζετε πως μετά τις εκλογές θα σας στείλουμε βαρύ λογαριασμό» δήλωσε ο Ερντογάν.

Ωστόσο οι περισσότεροι οικονομικοί αναλυτές εκτιμούν πως μετά τις δημοτικές εκλογές, η τουρκική κυβέρνηση θα πρέπει να λάβει μέτρα εξυγίανσης. Μετα τις εκλογές της Κυριακής ο Ερντογάν δεν θα έχει εκλογές για τα επόμενα 4.5 χρόνια. Άρα θα έχει το περιθώριο να εφαρμόζει οποιοδήποτε οικονομικό πρόγραμμα εξυγίανσης της οικονομίας. Το ίδιο είχε κάνει και το 2008. Όμως τότε οι επενδυτές εμπιστεύονταν την τουρκική οικονομία και τους θεσμούς στην Τουρκία.

Έμπειροι οικονομικοί αναλυτές εκτιμούν πως το οικονομικό μέλλον της Τουρκίας θα καθοριστεί από τις σχέσεις ΗΠΑ-Toυρκίας .Ίσως αυτός είναι και ο λόγος που ο Ερντογάν σε τηλεoπτική του συνέντευξη ανέφερε πως μετά τις εκλογές ή θα ταξιδέψει ο ίδιος να συναντήσει τον Ντόναλντ Τραμπ ή ο αμερικανός πρόεδρος θα επισκεφθεί την Τουρκία. Ωστόσο το πρώτο ταξίδι στο εξωτερικό προβλέπεται να είναι στη Μόσχα στις αρχές Απριλίου. Το θέμα της αγορά του ρωσικού αντιαεροπορικού συστήματος S-400 και ο τρόπος που θα το χειριστεί η Άγκυρα θα καθορίσει και τις σχέσεις με τις ΗΠΑ αλλά και το οικονομικό μέλλον της χώρας που έχει άμεση ανάγκη νέων επενδύσεων.

Στις κάλπες όμως το αποτέλεσμα το καθορίζει ο λαός ο οποίος θα κρίνει όχι βάσει των γεωστρατηγικών εξελίξεων αλλά σύμφωνα με τα δεδομένα της τσέπης του. Και οι δημοτικές εκλογές πολλές φορές είναι ένα προειδοποιητικό μήνυμα χωρίς επιπτώσεις για τη διακυβέρνηση της χώρας. Κι επειδή ο Ερντογάν κι το επιτελείο του φοβούνται την τιμωρία ή την προειδοποιητική ψήφο επένδυσαν στον προεκλογικό τους λόγο στη θεωρία της «επιβίωσης της χώρας» σε αυτές τις τοπικές εκλογές./ibna