Μετά τα κοιτάσματα στο «Γλαύκο» τι;

Μετά τα κοιτάσματα στο «Γλαύκο» τι;

Το ενεργειακό «παράθυρο» οι διεργασίες στην ασφάλεια της Ανατολικής Μεσογείου και η δουλειά της Jane Lute στον ίδιο άξονα 

Με ιδιαίτερο ενδιαφέρον αναμένεται η επόμενη συνάντηση Αναστασιάδη-Akinci, όποτε κι αν γίνει, νοουμένων των όσων έχουν λάβει χώρα στην ΑΟΖ με την Exxonmobil και με τη Γαλλία στα πλαίσια της Pesco.

Του Μιχάλη Μιχαήλ

Τα αποτελέσματα της γεώτρησης στο στόχο «Γλαύκος» παγίωσαν μια σειρά από διαδικασίες που ούτως ή άλλως «έτρεχαν» τόσο προς τα ενεργειακά αλλά εν γένει και προς τα ζητήματα ασφάλειας στην Ανατολική Μεσόγειο.

Οι διαδικασίες αυτές άπτονταν της διαρκούς παρουσίας της Γαλλίας στην περιοχή, πέραν της εμπλοκής γαλλικών εταιρειών στην κυπριακή ΑΟΖ, σε συνάρτηση με τις ανευρεθείσες ποσότητες φυσικού αερίου που να δικαιολογούσαν ακόμη και την κατασκευή σταθμού υγροποίησης στην Κύπρο.

Αμφότερες οι εξελίξεις, αναμένεται πλέον να προσδώσουν πόντους στο γεωπολιτική-γεωστρατηγική σκακιέρα της περιοχής προς όφελος της Κυπριακής Δημοκρατίας και με τα συναφή μηνύματα να φτάνουν, αναπόφευκτα, ως την Άγκυρα. Όλα τα προαναφερόμενα ήρθαν ένα βήμα πιο κοντά μέσω της ανακάλυψης κοιτάσματος στο «Γλαύκος» και τις συναφείς ανακοινώσεις από τον Υπουργό Ενέργειας Γιώργο Λακκοτρύπη και τον αντιπρόεδρο της Exxonmobil για την περιοχή, Tristan Aspray.

Αν και αμφότεροι παρέμειναν επί των ανακοινώσεων και των αποτελεσμάτων, αποφεύγοντας ακόμη και τις εκτιμήσεις για το μέλλον, οι πληροφορίες τονίζουν πως είναι δεδομένη η παρουσία των ΗΠΑ στην περιοχή.

Ως προς την παρουσία των Γάλλων, τη Δευτέρα ο Κύπριος Υπουργός Άμυνας Σάββας Αγγελίδης τόνισε σε δηλώσεις του πως η Κύπρος δεν δημιουργεί βάσεις για τη συγκεκριμένη χώρα και πως οι όποιες βελτιώσεις λαμβάνουν χώρα άπτονται στο πλαίσιο της αμυντικής συνεργασίας των δυο χωρών στην Pesco της ΕΕ. Ωστόσο είναι δεδομένη η στρατιωτική παρουσία των Γάλλων στην Κύπρο, στην περιοχή Μαρί και στην Πάφο όπου ήδη γίνονται τα προαναφερόμενα βελτιωτικά έργα αλλά την ίδια ώρα η συνεργασία αναμένεται να συμπεριλαμβάνει και μονάδα συντήρησης αεροσκαφών, πιθανότατα την εγκατάσταση γαλλικού ραντάρ στο Τρόοδος κτλ. Η Γαλλία την ίδια ώρα μέσω της Total έχει ως γνωστό παρουσία στην κυπριακή ΑΟΖ μαζί με την ιταλική ΕΝΙ, κάτι που πρέπει επίσης να ληφθεί υπόψη ως προς τα γεγονότα όπως εξελίσσονται.

Στο κυπριακό

Από όλες τις προαναφερόμενες εξελίξεις δεν εκλείπουν μετά βεβαιότητας και οι επιπτώσεις εκείνες που αφορούν το κυπριακό. Ο Τουρκοκύπριος ηγέτης Mustafa Akinci στις πρώτες του δηλώσεις μετά τις ανακοινώσεις γύρω από το κοίτασμα «Γλαύκος» επανέλαβε πως η πιο λογική οδός για το φυσικό αέριο είναι αυτή μέσω Τουρκίας.

Εδώ ωστόσο υπάρχει ένα μέγα ζήτημα σύμφωνα με Ελληνοκυπριακές πηγές. Κι αυτό είναι γενικά στην παρούσα φάση του κυπριακού, να μην εμπλακεί η συζήτηση με εκείνη του φυσικού αερίου. Αποτελεί πάγια θέση της Ελληνοκυπριακής διπλωματίας πως ρόλος υπάρχει για την Τουρκία ωστόσο θα πρέπει να κατέλθει σε συζητήσεις με την Κυπριακή Δημοκρατία για το ζήτημα, κάτι που όπως γίνεται αντιληπτό απέχει μακράν από το να γίνει δεκτό εκ μέρους της Άγκυρας. Εξού και η διαδικασία της αδειοδότησης και εν συνεχεία της αναζήτησης φυσικού αερίου δεν έπαψε ποτέ εκ μέρους της Λευκωσίας, παρά τις όποιες εξελίξεις στο κυπριακό.

Πρέπει όμως να τονιστεί εδώ πως οι όποιες νέες γεωτρήσεις γίνουν στην κυπριακή ΑΟΖ, επιβεβαιωτικές από την Exxonmobil ή από άλλες εταιρείες, προγραμματίζονται σύμφωνα με πληροφορίες για μετά τον Σεπτέμβριο. Ανοίγει έτσι ένα παράθυρο εξελίξεων για το κυπριακό, κάτι που παραδέχονται και διπλωμάτες, αρκεί να γίνει το πρώτο βήμα. Η σύνταξη των όρων αναφοράς.

Οι όροι

Η εργασία της Jane Holl Lute είναι σε εξέλιξη για αυτή τη σύνταξη των όρων αναφοράς. Το πλαίσιο δηλαδή που θα πρέπει να συμφωνηθεί από Ελληνοκύπριους και Τουρκοκύπριους και πάνω στο οποίο αν και εφόσον υπάρξει αυτή η συμφωνία, μπορούν να ξεκινήσουν εκ νέου διαπραγματεύσεις.

Η αποστολή αυτή δεν είναι εύκολη για την Αμερικανίδα διπλωμάτη, λόγω του πρακτικού της 4ης Ιουλίου 2017 κατά την περίοδο του Crans Montana που ως γνωστόν εκλείπει από τα πρακτικά των ΗΕ.

Η Ελληνοκυπριακή πλευρά δεν φαίνεται να κάνει πίσω στο θέμα. Είναι ενδεικτικό πως ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκος Αναστασιάδης από το Λονδίνο όπου και βρίσκεται και μιλώντας στην κυπριακή παροικία, το έθιξε. «Και αν ακούτε κάποιες συζητήσεις που γίνονται στην Κύπρο – αυτές θα ήταν αχρείαστες αν ήμασταν λίγο προσεκτικότεροι, περί των πρακτικών ή περιγράμματος της 4ης Ιουλίου όπου διασαφηνίστηκε αυτό το οποίο παρουσιάστηκε ως το περίγραμμα που κατέθεσε στις 30 Ιουνίου ο ΓΓ- δεν είναι τυχαία που γίνεται η συζήτηση. Είναι γιατί η κα Lute θα συμπεριλάβει μέρος εκείνων των παραμέτρων. Και άλλο είναι η παράμετρος που έλεγε ότι θα πρέπει να καταργηθεί το αναχρονιστικό σύστημα των εγγυήσεων, το επεμβατικό δικαίωμα, και άλλο είναι να αναφέρεται στο έγγραφο που ετοίμασε ο κ. Espen Eide ότι καταργείται το δικαίωμα της επέμβασης ωσάν να θέλει να αφήσει να νοηθεί και σαφώς συμπεραίνεται εκ του κειμένου ότι παραμένουν οι εγγυήσεις, αλλά δεν έχουν δικαίωμα επέμβασης», είπε σχετικά.

Δεδομένου του ότι έχει γίνει ήδη μια πρόσφατη συνάντηση μεταξύ Αναστασιάδη-Akinci αλλά και των όσων προαναφέρθηκαν πέριξ των ενεργειακών και της συνεργασίας Κύπρου-Γαλλίας, μαζί με την αναζήτηση του πρακτικού της 4ης Ιουλίου 2017 και τη σύνταξη των όρων αναφοράς, η επόμενη συνάντηση Αναστασιάδη-Akinci, όποτε κι αν γίνει αυτή θα εμπεριέχει πολύ περισσότερα θέματα από την πρώτη του Φεβρουαρίου./IBNA