Β-Ε: 1η Μαρτίου – στο ίδιο έργο θεατές

Β-Ε: 1η Μαρτίου – στο ίδιο έργο θεατές

Κάθε χρόνο η 1η Μαρτίου στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη από το τέλος του πολέμου του 1992-1995 – που άφησε τη χώρα με μεγάλο αριθμό νεκρών, τραυματιών και ακρωτηριασμένων πολιτών, κατέστρεψε την οικονομία και βύθισε τα τρία έθνη (Σέρβους, Βόσνιους και Κροάτες) σε βαθιά δυσπιστία – λέει την ίδια ιστορία.

Για τους Βόσνιους, η 1η Μαρτίου είναι η Ημέρα της Ανεξαρτησίας, η ανάμνηση του δημοψηφίσματος του 1992, που διεξήχθη χωρίς τη συμμετοχή των Σέρβων. Αυτή η ημερομηνία για τους Βόσνιους σηματοδοτεί την “ανανέωση την ιστορικής ανεξαρτησίας” του κράτους, αλλά σχεδόν κανένας από τους Βόσνιους πολιτικούς δεν αναφέρει ότι το βράδυ εκείνης της ημέρας ένας Σέρβος, ο Nikola Gardović, σκοτώθηκε στο κέντρο του Σαράγεβο. Λόγω αυτού του γεγονότος, οι Σέρβοι θεωρούν την 1η Μαρτίου ως την ημερομηνία που ξεκίνησε επίσημα ο πόλεμος στη Β-Ε. Τις τελευταίες σχεδόν δεκαετίες αυτό είναι ένα από τα μεγαλύτερα σημεία διαφωνίας μεταξύ Βόσνιων και Σέρβων πολιτικών.

Αλλά τα τελευταία χρόνια αυτό το κενό διευρύνθηκε από το γεγονός ότι οι Βόσνιοι πολιτικοί ηγέτες ζητούν την κατάργηση της 9ης Ιανουαρίου ως Ημέρα της Δημοκρατίας Σέρπσκα (RS), υποστηρίζοντας ότι δεν γίνεται δεκτή από πολίτες και των τριών συνταγματικών εθνών που ζουν σε αυτή την οντότητα της Β-Ε. Επιπλέον, αυτές οι ημερομηνίες έχουν γίνει ένα πραγματικό πρόβλημα επειδή, όσο πλησιάζουν, κάθε λιθαράκι που είχε μπει στο τείχος της συμφιλίωσης στη Β-Ε κατά τους προηγούμενους μήνες πέφτει παρασέρνοντας μερικά ακόμα μαζί του, καθιστώντας σχεδόν αδύνατες τις προσπάθειες για μια πραγματική συμφιλίωση στη Β-Ε.

Πρέπει να πούμε ότι οι πολιτικοί δεν είναι πρόθυμοι να λάβουν μέτρα για να αλλάξουν αυτή την κατάσταση προς το καλύτερο, αντιθέτως φαίνεται ότι κάνουν το παν για να δείξουν στους συμπατριώτες τους ότι οι εντάσεις και ο διχασμός είναι ακόμα υψηλά. Στο πλαίσιο αυτό, δηλώσεις όπως αυτές του Bakir Izetbegović, αρχηγού του Κόμματος Δημοκρατικής Δράσης (Βοσνιακό), σχετικά με την παραγωγή όπλων στην Ομοσπονδία της Β-Ε, δεν βοηθούν καθόλου.

Ο Izetbegović, στη συνδιάσκεψη του κόμματος στην πόλη Κάκανι, δήλωσε ότι «είναι απαραίτητο να ενισχυθεί η παραγωγή όπλων στη Β-Ε, για “παν ενδεχόμενο”». Η ιδέα του είναι να επαναφέρει τη βασική στρατιωτική εκπαίδευση για τους νεαρούς άνδρες. Δεν έχασε επίσης την ευκαιρία να αναφέρει τη Δημοκρατία Σέρπσκα.

«Πιστεύω ότι θα πρέπει να εισαγάγουμε εκ νέου την βασική στρατιωτική εκπαίδευση, να υπερασπιστούμε την αλήθεια για τον πόλεμο που έχει δεχθεί έντονη επίθεση στις μέρες μας και να βελτιώσουμε την κατάσταση στη Δημοκρατία της Σέρπσκα», δήλωσε ο Bakir Izetbegović.

Ο ίδιος, όπως όλοι οι ηγέτες της Βοσνίας πριν από αυτόν, δεν εξήγησε πώς σκέφτεται να «βελτιώσει την κατάσταση» στην έταιρη οντότητα της Β-Ε.

Από την πλευρά του, ο Milorad Dodik, ηγέτης της Συμμαχίας των Ανεξάρτητων Δημοκρατών (Σέρβοι) και εν ενεργεία πρόεδρος της Προεδρίας της Β-Ε, δεν προσπαθεί να πείσει κανέναν στη χώρα ότι βρίσκεται σε αυτή την πολιτική θέση για να υπηρετήσει όλους τους πολίτες της Β-Ε. Σε κάθε κριτική και προσπάθεια της Ομοσπονδίας της Β-Ε να αλλάξει οτιδήποτε στην RS, η απάντησή του είναι ότι θα πραγματοποιήσει δημοψήφισμα για την απόσχιση της Δημοκρατίας της Σρέπσκα. Ωστόσο, η έκκληση για το δημοψήφισμα δεν σημαίνει απαραίτητα ότι οι πολίτες της RS θα ψηφίσουν υπέρ μιας επισφαλούς ανεξαρτησίας της Δημοκρατίας Σέρπσκα.

Η λέξη “σεβασμός” είναι αυτή που όλοι οι Σέρβοι και Βόσνιοι πολιτικοί προφανώς πρέπει να εισαγάγουν στο λεξιλόγιό τους, αλλά δυστυχώς απ’ ότι φαίνεται θα χρειαστεί πολύς χρόνος για να το συνειδητοποιήσουν αυτό./IBNA