Τι δείχνει η “ακτινογραφία” των ελληνικών εξαγωγών

Τι δείχνει η “ακτινογραφία” των ελληνικών εξαγωγών

Σε… χαρτογράφηση των ελληνικών εξαγωγών προχώρησε ομάδα ερευνητών-καθηγητών του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών, στο διάστημα Μάρτιος-Ιούλιος 2018

Όπως προκύπτει από την έρευνα, η Ελλάδα είναι μια σπάνια περίπτωση «μικρής ημίκλειστης» οικονομίας, το εξαγωγικό μοντέλο της οποίας συνθέτουν:

  • η υπερβολική συμμετοχή των υπηρεσιών (50%) στο σύνολο των εξαγωγών.
  • η μεγάλη εξάρτηση των εξαγωγών αγαθών από τα πετρελαιοειδή (32%).
  • η χαμηλή συμμετοχή στο σύνολο των εξαγωγών του βιομηχανικού τομέα κατά 24% και του γεωργικού τομέα κατά 10%.

“Φτωχές” οι γύρω χώρες

Η Ελλάδα εξάγει κυρίως σε γειτονικές χώρες με χαμηλό εισόδημα.

  • Το 2015, το 75% των ελληνικών εξαγωγικών επιχειρήσεων (30% των συνολικών εξαγωγών μας σε αξία) έκαναν εξαγωγές στις φτωχότερες γειτονικές χώρες (Τουρκία, Κύπρο, Βουλγαρία, Αίγυπτο και Λίβανο).

Από λίγες μεγάλες επιχειρήσεις

Οι ελληνικές εξαγωγές γίνονται από λίγες, πολύ μεγάλες επιχειρήσεις.

  • Οι 100 μεγαλύτερες εξαγωγικές επιχειρήσεις εξήγαγαν το 2014 πάνω από το 50% των συνολικών εξαγωγών.
  • Οι εξαγωγικές επιχειρήσεις με περισσότερους από 250 εργαζόμενους κάνουν πάνω από το 70% των συνολικών εξαγωγών της χώρας.
  • Το 2015 η μέση εξαγωγική επιχείρηση πραγματοποίησε εξαγωγές της τάξης των €3 εκατ. (χωρίς τα πετρελαιοειδή).

Ελαιόλαδο

Στον κλάδο του ελαιολάδου εμφανίζονται πολλές από τις παθογένειες που πλήττουν γενικότερα τις εξαγωγικές επιχειρήσεις.

  • Το 2015 η Ιταλία απορρόφησε το 70% των ελληνικών εξαγωγών του ελαιολάδου σε χύμα μορφή. Οι Ιταλοί εξαγωγείς τυποποιούν το χύμα ελληνικό ελαιόλαδο και το επανεξάγουν ως ιταλικό.
  • Είναι χαρακτηριστικό ότι το μερίδιο της Ιταλίας στις εισαγωγές των ΗΠΑ (η δεύτερη μεγαλύτερη εισαγωγέας ελαιολάδου παγκοσμίως) ήταν 43,5% το 2015, ενώ της Ελλάδας μόλις 3,1%.

Εμπόδια

Τι εμποδίζει τις εξαγωγές στη χώρα μας;

Από πλευράς Πολιτείας:

  1. Δυσλειτουργίες του δημόσιου τομέα (η υπολειτουργία αρμόδιων φορέων, η έντονα γραφειοκρατική εξαγωγική διαδικασία, η καθυστέρηση επιστροφής ΦΠΑ).
  2. Η υψηλή φορολογία και οι συνεχόμενες μεταβολές του νομοθετικού πλαισίου (250 φορολογικά νομοσχέδια από το 1975 και μετά).
  3. Η έλλειψη πρόσβασης σε τραπεζικό δανεισμό και το κόστος ασφάλισης των εξαγωγών (το 70% των επιχειρήσεων εμφανίζουν χαμηλή πιστοληπτική ικανότητα).
  4. Αδυναμία άσκησης πολιτικών προώθησης των προϊόντων στις ξένες αγορές.

Από τις ίδιες τις επιχειρήσεις:

  1. Έλλειμμα ανταγωνιστικότητας των προϊόντων που εξάγουν λόγω αδυναμίας δημιουργίας ισχυρού branding και διαφοροποίησης των ίδιων των προϊόντων.
  2. Το υψηλό κόστος παραγωγής, τα δίκτυα πώλησης του εξωτερικού και το μέγεθος των εταιρειών./IBNA