Η σημειολογία και η ουσία των Παρισίων 

Η σημειολογία και η ουσία των Παρισίων 

Η Σερβία στις  εκδηλώσεις για τα εκατό χρόνια από το τέλος του Α΄ Παγκόσμιου Πολέμου, στο Παρίσι, υπέστη δύο αλλεπάλληλα  πλήγματα που μετέτρεψαν  το συναίσθημα ευφορίας, που επικρατούσε στην κοινή γνώμη για το γεγονός, σε δυσαρέσκεια και περίσκεψη.

Όλοι περίμεναν ότι στην τελετή, μπροστά από την Αψίδα του Θριάμβου, η Σερβία θα είχε εξέχουσα θέση με δεδομένο ότι στον Μεγάλο Πόλεμου έχασε το 1/3 του συνολικού πληθυσμού ενώ το 62% των ανδρών έπεσαν στα πεδία των μαχών. Ωστόσο, δεν συνέβη κάτι τέτοιο. Στην κεντρική εξέδρα των επισήμων δεν υπήρχε θέση για τον  πρόεδρο της χώρας Aleksandar Vucic αλλά, τοποθετήθηκε από τους διοργανωτές, στην δεύτερη εξέδρα απέναντι και μάλιστα στις πίσω σειρές.

Αίσχος..! Προσβολή..! Ταπείνωση..! Με αυτές τις λέξεις ξεκινούσε κάθε φράση αντίδρασης στην Σερβία.

Η Γαλλία, επίσημα, ποτέ δεν ζήτησε συγνώμη αν και ο πρεσβευτής της στο Βελιγράδι το έπραξε αλλά σε προσωπικό επίπεδο κατά την συμμετοχή του σε τηλεοπτική εκπομπή. Όσοι Σέρβοι, κατάφεραν να πνίξουν τα συναισθήματα τους, απέδωσαν το γεγονός σε παράβλεψη ή λάθος του πρωτοκόλλου. Πρόκειται, βέβαια, για ερμηνεία που απευθύνεται σε αφελείς αφού είναι γνωστό ότι το γαλλικό πρωτόκολλο φημίζεται, παγκοσμίως, για την αυστηρότητα του και την τήρηση των τύπων.

Με ποια λοιπόν κριτήρια δεν βρέθηκε η Σερβία στην κεντρική εξέδρα; Πως γίνεται και δόθηκε περίοπτη θέση στον πρόεδρο του Κοσσόβου Hаsim Thaci (δεύτερη σειρά ακριβώς πίσω από τον Putin) και στην πρόεδρο της Κροατίας Kolinda Grabar Kitarovic (πρώτη σειρά κεντρικής εξέδρας);

Μήπως ο Emmanuel Macron με την ταξιθέτηση των προσκεκλημένων έστελνε ένα μήνυμα για το ποιους θεωρεί συμμάχους του στο χώρο της  πρώην Γιουγκοσλαβίας; Την απάντηση σ αυτά τα ερωτήματα ίσως την δώσει ο ίδιος ο Γάλλος πρόεδρος τον Δεκέμβρη όταν θα επισκεφτεί το Βελιγράδι. Την απάντηση ωστόσο, για την σημασία των καταστάσεων την έδωσε προ πολλού ο Ιταλός φιλόσοφος Umberto Eco που δίδαξε ότι η σημειολογία έχει ουσία.

Ένα δεύτερο πλήγμα για την Σερβία ήταν η συνάντηση στο Παρίσι του Ρώσου προέδρου Vladimir Putin με τον ομόλογο του Κοσσόβου Hashim Thaci. Αυτή η συνάντηση φαίνεται ότι «πόνεσε» περισσότερο τους πολίτες της Σερβίας και προκάλεσε αμηχανία στην πολιτική ηγεσία.

Κανείς δεν περίμενε ότι ο Putin θα δεχόταν να σφίξει το χέρι του Thaci πόσο μάλλον να συνομιλήσει μαζί του. Κατά συμπτωματική ειρωνεία ο Alexandar Vucic λίγο πριν την συνάντηση αυτή υποστήριζε ότι η Ρωσία έχει επαφές μόνο με την Σερβία στο ζήτημα του Κοσσόβου και ότι ο Putin αποκλείεται να επισκεφτεί ποτέ την Πρίστινα.

Μετά την ψυχρολουσία ο Vucic προσπάθησε να υποβαθμίσει το γεγονός λέγοντας με ειρωνικό ύφος ότι «ο Thaci κυνηγούσε στους διαδρόμους τον Putin». Τα πράγματα ωστόσο δεν είναι έτσι αφού φαίνεται και από τις φωτογραφίες ότι υπήρχε  σχετική απομόνωση των δύο πολιτικών. Η συνάντηση δεν δείχνει να έγινε τυχαία μέσα στο «μπουλούκι» των ηγετών, όπως συμβαίνει πολλές φορές όπου οι ηγέτες μικρών χωρών ακόμη και το ξύσιμο της πλάτης τους με την πλάτη κάποιου ηγέτη υπερδύναμης το παρουσιάζουν ως κατ ιδίαν συνάντηση.

Ο Thaci ανέφερε ότι συζητήθηκαν συγκριμένα θέματα που αφορούν την συνομιλίες με την Σερβία και την επίλυση του ζητήματος του Κοσσόβου. Ενώ – όπως ισχυρίστηκε – ο Putin του υποσχέθηκε να αποσύρει το βέτο για την ένταξη του Κοσσόβου στον ΟΗΕ αν επιτευχθεί συμφωνία με τη Σερβία. Την συνάντηση επιβεβαίωσε και το γραφείο Τύπου της ρωσικής προεδρίας λέγοντας ότι έγινε στο περιθώριο των εκδηλώσεων για τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, στο Παρίσι.

Η συνάντηση ήταν ολιγόλεπτη αλλά είχε σημειολογική αξία και ουσία. Ήταν η πρώτη φορά που συνομίλησαν ο Putin με τον Thaci κάτι που μπορεί να σημαίνει μία πιο άμεση εμπλοκή της Ρωσίας στην επίλυση του ζητήματος του Κοσσόβου.

Για τον Putin το Κόσσοβο είναι ένα εργαλείο που επιτρέπει στη Ρωσία να διατηρεί την επιρροή της στην περιοχή και ιδιαίτερα στη Σερβία. Από την άλλη όμως έχει και ευρύτερη σημασία για την Μόσχα αφού αποτελεί  πρότυπο για ανάλογες περιπτώσεις. Δεν είναι τυχαίο το γεγονός ότι ο Putin όταν προσπάθησε να δικαιολογήσει την προσάρτηση της Κριμαίας αναφέρθηκε στο παράδειγμα του Κοσσόβου.

Ενδεχόμενη λύση με ανταλλαγή εδαφών ή διχοτόμηση ενδεχομένως πάλι θα χρησιμοποιηθεί από τη Μόσχα για τις περιπτώσεις της Υπερδνειστερίας (Μολδαβία) της Νότιας Οσσετίας και Αμπχαζίας στην Γεωργία. Για την Ρωσία μία λύση που θα ήταν προϊόν συμβιβασμού και θα προέβλεπε ανταλλαγή εδαφών θα ήταν ιδανική. Θα διατηρούσε τα προσχώματα της στη Σερβία ενώ  παράλληλα, η αλλαγή συνόρων θα αποτελούσε  ένα ισχυρό πολιτικό ατού για να δικαιολογήσει παρόμοιες περιπτώσεις συνοριακών αλλαγών που επέβαλε με τα όπλα./IBNA