Η ΕΚΤ ενάντια στο ΔΝΤ για τα λάθη στην κρίση

Η ΕΚΤ ενάντια στο ΔΝΤ για τα λάθη στην κρίση

Για ακόμη μια φορά το ΔΝΤ (IMF) μπαίνει στο κάδρο των μεγάλων λαθών που διέπραξε κατά τη διάρκεια της κρίσης στον ευρωπαικό Νότο. Αυτή τη φορά έρχεται μια έκθεση της ΕΚΤ να κατακρίνει τις πρακτικές του Ταμείου, τις οποίες είχε παραδεχτεί ο πρώην οικονομολόγος του ΔΝΤ Ολιβιέ Μπλανσάρ σε σχέση με την Ελλάδα. Φυσικά, τα σφάλματα αφορούσαν ολόκληρο το Νότο.

Αίσθηση προκάλεσε τον Ιανουάριο του 2013 η δημοσιοποίηση της 43σέλιδης μελέτης του τέως επικεφαλής οικονομολόγου του ΔΝΤ Ολιβιέ Μπλανσάρ με τίτλο: «Τα λάθη των προγνωστικών ανάπτυξης και οι δημοσιονομικοί πολλαπλασιαστές». Ούτε λίγο ούτε πολύ, το ΔΝΤ παραδέχθηκε ότι κάνοντας λάθος με έναν συντελεστή («πολλαπλασιαστή») επέβαλε πολύ μεγαλύτερη λιτότητα (περικοπές σε μισθούς στο Δημόσιο, συντάξεων κ.λπ.) σε χώρες όπως η Ελλάδα και η Πορτογαλία, με αποτέλεσμα να υπάρξει πολύ μεγαλύτερη πτώση της εσωτερικής ζήτησης.

Φτάνοντας στο παρόν, τέσσερις οικονομολόγοι της ΕΚΤ (ECB) που υπολόγισαν τα στοιχεία της ανάλυσης Μπλανσάρ βασιζόμενοι σε βελτιωμένα στοιχεία, και το συμπέρασμα δημοσιεύτηκε στο Ερευνητικό Δελτίο της ΕΚΤ (ECB Research Bulletin) με τίτλο «Learning about fiscal multipliers during the European sovereign debt crisis».

Ιδίως έχει βελτιωθεί η κατάσταση πληροφόρησης σχετικά με το ύψος του τεκμαρόμενου από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή πολλαπλασιαστή. Ο Μπλανσάρ έπρεπε να υποθέσει ότι η Επιτροπή είχε εκκινήσει από την εν πολλοίς αποδεκτή παραδοχή ενός πολλαπλασιαστή 0,5. Οι Βρυξέλλες κρατούν παραδοσιακά ιδιαίτερα χαμηλούς τόνους σε ό,τι αφορά στις υποθέσεις των προβλέψεων και κρίσεων τους.

Ο Μπλανσάρ συνέκρινε την πραγματική οικονομική ανάπτυξη στις χώρες που βρίσκονταν σε πρόγραμμα σε σχέση με τις προβλέψεις και απέδωσε το λάθος στο ότι ο πολλαπλασιαστής έπρεπε να είναι υψηλότερος από τον υπολογιζόμενο 0.5 – πολύ υψηλότερος μάλιστα.

Η μέθοδος

Οι οικονομολόγοι της ΕΚΤ χρησιμοποίησα ναπό τη μια πλευρά τις κανονικές προβλέψεις της Κομισιόν και από την άλλη προγνώσεις σύμφωνα με τη διαδικασία σε περίπτωση υπερβολικού ελλείμματος. Οι πρώτες καταρτίζονται με βάση την υπόθεση μιας δημοσιονομικής πολιτικής όπως αυτή καθορίζεται στους προϋπολογισμούς. Στη δεύτερη περίπτωση, αντιθέτως, η Επιτροπή υποθέτει ότι θα ακολουθήσουν πρόσθετα μέτρα εξυγίανσης, τα οποία ήταν αναγκαία, ώστε να μειωθεί το έλλειμμα μέχρι ένα συγκεκριμένο έτος κάτω από το 3% του ΑΕΠ. Από τη σύγκριση αυτών των προβλέψεων μπορεί να υπολογιστεί ένας  δημοσιονομικός πολλαπλασιαστής.

Όπως διαπίστωσαν στη Φρανκφούρτη, ο πολλαπλασιαστής ήταν σύμφωνα με αυτή τη μέθοδο υπολογισμού κάτω του 1, δηλαδή χαμηλότερος από εκείνον του Μπλανσάρ, και ότι η Επιτροπή έμαθε με τα χρόνια κάποια πράγματα και δέχεται ένα συνεχώς υψηλότερο πολλαπλασιαστή. Και γιατί συνέβαινε αυτό; Διότι η Κομισιόν δεν έλαβε υπόψη στα πρώτα χρόνια τον συνήθη πολλαπλασιαστή 0,5, αλλά προφανώς εκκινούσε από το ότι βρίσκεται κοντά στο μηδέν, κάτι το οποίο ουσιαστικά σημαίνει πως η αρχική υπόθεση ήταν πως οι περικοπές των κρατικών δαπανών δεν θα είχαν σχεδόν καθόλου αρνητικές επιπτώσεις στην οικονομία! Απεδείχθη εξαιρετικά αφελές.

Η ομάδα των οικονομολόγων από τη Φρανκφούρτη δείχνουν ότι με το πέρασμα του χρόνου  η Επιτροπή συνειδητοποίησε ότι οι οικονομίες των χωρών που βρίσκονταν σε πρόγραμμα υπέφεραν πολύ περισσότερο απ’ ό, τι είχε υποτεθεί. Από σχεδόν μηδέν το 2010 και το 2011, αύξησε μέχρι την τελευταία διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος, τον τεκμαρτό πολλαπλασιαστή σε βάρος της Γαλλίας σε 0,9 το 2015./IBNA