Η υποτίμηση τής τουρκικής λίρας δυσκολεύει τράπεζες και εταιρείες

Η υποτίμηση τής τουρκικής λίρας δυσκολεύει τράπεζες και εταιρείες

Aναστάτωση επικρατεί στο οικονομικό επιτελείο της Τουρκίας λόγω της διαδοχικής υποτίμησης της τουρκικής λίρας έναντι του δολαρίου και του ευρώ, γεγονός που προκαλεί φήμες ακόμη και πάγωμα των λογαριασμών σε συνάλλαγμα.  Ξένοι αναλυτές μιλούν για πιθανή μεγάλη κρίση, με την κυβέρνηση να απαντά πως δέχεται πόλεμο από αυτούς που θέλουν να πλήξουν τον Ερντογάν.

Η φήμη του παγώματος των λογαριασμών καταθέσεων ξεσήκωσε πολλούς επενδυτές και   ο πρόεδρος του Ιδρύματος Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (BDDK)  Mehmet Ali Akben αναγκάστηκε να τη διαψεύσει, λέγοντας πως «τέτοιες φήμες δεν έχουν καμία βάση. Ούτε στην κρίση του 2001 είχε συμβεί κάτι τέτοιο, δεν έχουν καμία αξία οι φήμες αυτές».

Η ανησυχία στο κυβερνητικό επιτελείο του AKP αυξάνεται, καθώς 31 ημέρες πριν τις προεδρικές εκλογές, η υποτίμηση της τουρκικής λίρας μέσα σε μια εβδομάδα έχει ξεπεράσει το 10% ενώ, σωρευτικά, σε ένα μήνα ξεπέρασε το 18%. Ουσιαστικά, αυτό είναι το ποσοστό στο οποίο οι Τούρκοι έγιναν φτωχότεροι.

Την Τρίτη, η ισοτιμία δολαρίου/λίρας έφτασε στο 4.84 και η υποτίμηση μέσα σε 24 ώρες ξεπέρασε το 3.5%. Η ισοτιμία ευρώ/τουρκικής λίρας έφτασε στο 5.66 και η υποτίμηση σε μια μέρα ξεπέρασε το 3%.

Επιβάρυνση δανεισμού εταιρειών και εμπορικού ελλείματος

Το μεγάλο πρόβλημα της τουρκικής οικονομίας δεν είναι το δημόσιο χρέος, αλλά το ιδιωτικό χρέος των εταιρειών και των νοικοκυριών που, λόγω της μακροπρόθεσμης σταθερής ισοτιμίας, δανείζονταν σε συνάλλαγμα.

Ένα παράδειγμα είναι το νέο αεροδρόμιο της Κωνσταντινούπολης, το οποίο θα εγκαινιαστεί τον ερχόμενο Οκτώβριο. Το έργο είναι αυτοχρηματοδοτούμενο και η κατασκευάστρια εταιρεία που έχει δανειστεί από κρατικές, κυρίως, τράπεζες μαζί με το κόστος κατασκευής και τις πληρωμές στο δημόσιο, έχει αναλάβει ένα κόστος 25 δισεκατομμυρίων δολαρίων, το οποίο επιβαρύνεται με κάθε υποτίμηση.

Παράλληλα, οι εισαγωγές σε καύσιμα και φυσικό αέριο επιβαρύνουν το εμπορικό ισοζύγιο, παρά την αύξηση των εξαγωγών. Το έλλειμμα στο εμπορικό ισοζύγιο τον Μάρτιο του 2018 παρουσίασε αύξηση κατά 28%, και τον Απρίλιο υπολογίζεται πως ξεπέρασε το 30%, με αποτέλεσμα οι οίκοι αξιολόγησης να παρατηρούν πως πρέπει να ληφθούν άμεσα μέτρα.

Ο Erdogan δεν επιθυμεί αύξηση επιτοκίων 

Οικονομολόγοι αναφέρουν πως για να συγκρατηθεί ο πληθωρισμός που έχει αυξηθεί στο 11% και να σταματήσει η αύξηση του εμπορικού ελλείμματος, η κεντρική τράπεζα θα πρέπει να αυξήσει τα επιτόκια, όμως, ο Recep Tayyip Erdogan, με διαδοχικές δηλώσεις του, έχει ξεκαθαρίσει πως δεν επιθυμεί κάτι τέτοιο.

Η Κεντρική Τράπεζα, μέχρι στιγμής, προσπαθεί να συγκρατήσει την υποτίμηση, πουλώντας στην αγορά από τα συναλλαγματικά αποθέματα. Εμμέσως, ο υπουργός Οικονομικών Nihat Zeybekci έστειλε μήνυμα στην Κεντρική Τράπεζα, αναφέροντας πως «οι αρμόδιες αρχές πρέπει να λάβουν τα απαραίτητα μέτρα».

Οι οικονομολόγοι ζητούν μέτρα και λένε πως η Τουρκία είναι «μια ανάσα πριν τον γκρεμό» 

Αναλυτές προειδοποιούν πως, αν η Κεντρική Τράπεζα της Τουρκίας δεν δράσει επειγόντως, αυξάνοντας τα επιτόκια κατά τουλάχιστον 200 μονάδες βάσης, τότε η τουρκική οικονομία θα βρεθεί «μία ανάσα από τον γκρεμό». Απειλείται με άτακτη προσαρμογή και μεγάλη οικονομική επιβράδυνση, ακόμη και με ύφεση, σε μία στιγμή, που ο Ερντογάν προσπαθεί να πείσει τους ψηφοφόρους να τον εμπιστευτούν ξανά.

Τουρκική κυβέρνηση: «Είναι πόλεμος κατά τού Erdogan»

Ο αντιπρόεδρος της τουρκικής κυβέρνησης Bekir Bozdag υποστήριξε πως «παίζοντας με την ισοτιμία του δολαρίου, κάποιοι προσπαθούν να προκαλέσουν ζημιά στο λαό για να αλλάξουν το εκλογικό αποτέλεσμα. Κάνουν λάθος. Ο λαός ξέρει . Με τη βοήθεια του Θεού, όμως, στις 24 Ιουνίου (σ.σ. ημερομηνία προεδρικών εκλογών) θα κάνουμε μια νέα αρχή».

«Η εκθετική άνοδος ισοτιμίας της τουρκικής λίρας είναι ξεκάθαρη ένδειξη μίας νομισματικής κρίσης», σημειώνει ο αναλυτής της Commerzbank, Ulrich Leuchtmann, στο πρακτορείο Bloomberg. «Η κυβέρνηση αρνείται να δει τα πράγματα ως έχουν, σε αυτό το σημείο της κρίσης. Είναι και αυτό μέρος της συνηθισμένης εξέλιξης μιας κρίσης», προσθέτει.

Σχεδόν για κάθε σεντ υποτίμησης της τουρκικής λίρας επιβαρύνεται περί τα 5 δισ. λίρες (900 εκατομμύρια ευρώ) στο κόστος του εξωτερικού δανεισμού της Τουρκίας.

Αντιπολίτευση: «Θα πέσουμε σε τοίχο. Η οικονομία βουλιάζει»

Ο υποψήφιος του Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος  (CHP) Muarrem Ince δήλωσε πως «είμαστε έτοιμοι να πέσουμε πάνω σε τοίχο. Η οικονομία βουλιάζει. Κάνω έκκληση στον πρόεδρο Erdogan να αλλάξει άμεσα τους οικονομικούς συμβούλους του, που του δίνουν λανθασμένες πληροφορίες»…. / ΙΒΝΑ