Συνέντευξη Ι. Κασουλίδη:  Οι Κεμαλιστές είναι πολύ χειρότεροι από τους Ισλαμιστές

Συνέντευξη Ι. Κασουλίδη:  Οι Κεμαλιστές είναι πολύ χειρότεροι από τους Ισλαμιστές

Ο Ιωάννης Κασουλίδης, ο ευπατρίδης πολιτικός που συνέδεσε την 27χρονη πολιτική του διαδρομή με μεγάλες στιγμές της Κυπριακής Δημοκρατίας ως βουλευτής και Ευρωβουλευτής, Εκπρόσωπος της Κυβέρνησης και Υπουργός Εξωτερικών, παραχώρησε αποκλειστική συνέντευξη στο ΙΒΝΑ. Ο κ. Κασουλίδης καταθέτει την εμπειρία και τη γνώση του,  για το Κυπριακό, την Τουρκία, την Ευρωπαϊκή Ένωση, την Εξωτερική πολιτική της Κύπρου και για πρώτη φορά μιλά για τις προσπάθειες του φίλου του Έλληνα ΥΠΕΞ Νίκου Κοτζιά στην προσπάθεια του για επίλυση των χρόνιων διαφορών της Ελλάδας με όμορες χώρες.

Κύριε Υπουργέ, πως νιώθετε που είστε εκτός κεντρικής πολιτικής σκηνής μετά από 27 έτη συνεχούς παρουσίας;

Δεν ξέρω αν ήμουν ψυχολογικά προετοιμασμένος για αυτή τη στιγμή, ωστόσο, αισθάνομαι πολύ άνετος, ευχαριστημένος και θεωρώ ότι τόσος πρέπει είναι ο μέγιστος χρόνος που κάποιος μπορεί να βρίσκεται σε αξιώματα. Η πολιτική χρειάζεται ανανέωση. Πρέπει να δοθεί χώρος στις νεότερες γενιές. Επομένως, νομίζω ότι έτσι επιτέλεσα ακόμα ένα καθήκον μου. Πολλοί κατηγορούν τους πολιτικούς ότι έχουν κολλήσει στις καρέκλες τους. Στην περίπτωσή μου, μου ζητήθηκε να μην φύγω αλλά έφυγα.

Γνωρίζω ότι είναι μικρός ο χρόνος από την αποχώρηση σας από την πολιτική. Ωστόσο, αν γυρίζαμε το χρόνο πίσω θα ασχολούσασταν και πάλι με τα κοινά; Αξίζει τον κόπο ν’ ασχοληθεί κάποιος;

Ναι, πιστεύω ναι. Πιστεύω ότι ο μεγάλος κίνδυνος της Δημοκρατίας είναι ο ατομικισμός και η αδιαφορία. Στο τελευταίο κεφάλαιο ενός βιβλίου που γράφω επί του παρόντος, θα αναφερθώ στις απειλές για τη δημοκρατία, που αποτελεί το πολυτιμότερο πλεονέκτημα της ΕΕ. Οι κίνδυνοι αυτοί δεν περιορίζονται μόνο στον λαϊκισμό, στην ακροδεξιά ή τα διάφορα κινήματα που βλέπουμε σε διάφορες χώρες  να ανέρχονται στην εξουσία ή πλησιάζουν προς αυτή. Ο μεγαλύτερος κίνδυνος είναι ο ατομικισμός και η αδιαφορία, μέσω των οποίων ευδοκιμούν τέτοια κινήματα.

Στη μακρόχρονη πορεία σας στη πολιτική ποια ήταν εκείνα τα σημεία που χαράχτηκαν ανεξίτηλα στη μνήμη σας; Θετικά ή αρνητικά.

Ξέρετε υπάρχουν πολλά πράγματα που είναι γνωστά στους περισσότερους και άλλα που είναι άγνωστα διότι δεν αξίζει να αναφερθούν στην καθημερινή διαχείριση των πραγμάτων, παρότι μερικά ήταν σημαντικά. Από τα γνωστά, ασφαλώς είναι ο ρόλος της Εξωτερικής Πολιτικής της Κύπρου κατά την διάρκεια της προσπάθειας για ένταξη στην ΕΕ που είναι το σημαντικότερο επίτευγμα της Κυπριακής Δημοκρατίας μετά την τουρκική εισβολή.  Δεύτερο είναι η αλλαγή της Εξωτερικής Πολιτικής της Κύπρου, έτσι ώστε η χώρα να μπορεί να είναι σημαντική, παρόλο το μικρό της μέγεθος, παρόλη τη διαίρεση της και παρόλα τα προβλήματα που έχει με την Τουρκία.

Έχετε ζήσει πολλές κυβερνήσεις της Τουρκίας. Πώς σκιαγραφείτε την πολιτική της; Έχει συνέχεια; Υπήρξε διαφοροποίηση μετά την άνοδο του Erdogan στην εξουσία;

Ο βασικός κορμός είναι η συνέχεια. Η πολιτική της δεν έχει αλλάξει. Παρόλο που είμαι βέβαιος ότι πολλοί σήμερα παρατηρητές των επερχόμενων Προεδρικών εκλογών στην Τουρκία χαίρονται περισσότερο όταν βλέπουν ότι συνεννοούνται  στην αντιπολίτευση ή όταν βλέπουν να δημιουργούνται προοπτικές-  τις οποίες δεν πιστεύω- να ηττηθεί ο Ερντογάν. Θέλω να προειδοποιήσω ότι οι Κεμαλιστές είναι πολύ χειρότεροι από τους Ισλαμιστές – ακόμα και εκείνους που κλίνουν προς το φασισμό – επειδή η δική τους ιδεολογία δεν είναι συμφέρουσα ούτε για την Ελλάδα αλλά ούτε και για την Κύπρο. Οι Κεμαλιστές εισέβαλαν στην Κύπρο, ο Ecevit ήταν αυτός που είπε ότι δεν υπάρχει τίποτα για επίλυση στην Κύπρο επειδή το έλυσε το 1974. Πέραν του ότι ακόμη και σήμερα ακούμε τον Kilicdaroglu να μιλά για περίπου 100 νησιά κλπ. Παρά το γεγονός ότι έχει καταστεί ανεξέλεγκτος ο Erdogan, δεν λέει τέτοια πράγματα.

Η εκλογή του Talat και του Akinci δημιούργησαν προσδοκίες ότι το Κυπριακό θα μπορούσε να λυθεί. Κάτι που αργότερα διαψεύστηκε. Τι κάνει μια δικοινοτική διαπραγμάτευση δύσκολη και πόσο ισχυρή θα μπορούσε να είναι μια συμφωνία μεταξύ των δύο κοινοτήτων;

Εάν οι δύο κοινότητες καταλήξουν σε συμφωνία, η θέση της Τουρκίας ως ρυθμιστή αποδυναμώνεται. Οι λόγοι για τον οποίο οι δύο κοινότητες δεν μπόρεσαν να καταλήξουν σε λύση μέχρι τώρα – παρόλο που βρεθήκαμε πάρα πολύ κοντά στο Crans Montana – οφείλονται στο γεγονός ότι η Τουρκία κατάφερε, μέσω διαφόρων ελιγμών, πρώτα να εγκαταστήσει ψευδοκυβέρνηση τους αντιπάλους του Akinci, επιτρέποντας την εκ των κάτω προς τα άνω πίεση έτσι ώστε η Τουρκία να μπορεί να ασκήσει πιέσεις από πάνω πιο εύκολα. Απαιτείται μεγάλη βούληση και από τις δύο πλευρές προκειμένου να επιτευχθεί λύση. Πιστεύω ότι η λύση θα επέλθει μόνο αν  ειλικρινά επιλυθεί το ζήτημα της ασφάλειας. Αν δηλαδή με την κατάργηση των εγγυήσεων με την κατάργηση των μονομερών δικαιωμάτων και την αποχώρηση του στρατού, η Τουρκία φύγει από την Κύπρο.

Εννοείτε ότι η Τουρκία ήταν εκείνη που εμπόδισε τη λύση κατά τη διάρκεια των προσπαθειών που κάνατε κατά τη θητεία σας;

Πιστεύω ότι ήταν πολύ σκληρή στο τέλος της ημέρας, παρά τις υποσχέσεις που φέρετε ότι έδωσε ο Cavusoglu στον Guterres, εμποδίζοντας έτσι το μικρό  εκείνο βήμα που χρειαζόταν στο δείπνο για να φτάσουμε σε λύση. Εάν ο Guterres είχε κάνει την πρότασή του ξανά από την αρχή του δείπνου σε όλους τους συμμετέχοντες, τότε θα τους έλεγε, είναι κάποιος που διαφωνεί; Αλλά συνέβη το αντίστροφο. Ήθελε να επιτύχει μια λύση κατά τη διάρκεια των συνομιλιών στο δείπνο όμως αυτό δεν κατέστη εφικτό.

Ήταν μόνο η τουρκική πλευρά που έκανε λάθη και προκάλεσε προβλήματα; Μπορεί να υπάρχει μονός καβγάς;

Δεν λέω ότι ήμασταν αλάνθαστοι, αλλά νομίζω ότι ο Αναστασιάδης έκανε σημαντικά βήματα με τις προτάσεις που υπέβαλε εγγράφως και ήταν έτοιμος να δεχθεί μια συμφωνία, δεδομένου ότι η Τουρκία θα συμφωνούσε – έστω και προφορικά – για την κατάργηση των εγγυήσεων, των επεμβατικών δικαιωμάτων και την αποχώρηση των κατοχικών στρατευμάτων. Μια τέτοια συμφωνία θα μπορούσε μετά να συμφωνηθεί σε επίπεδο πρωθυπουργών.

Η αντιπολίτευση και ένα μεγάλο μέρος του λαού κατηγόρησε τον πρόεδρο Αναστασιάδη ότι ενέδωσε σε όλα.

Δεν ενέδωσε σε όλα. Στο σημείο που δεν έπρεπε να ενδώσει δεν ενέδωσε. Στο σημείο δηλαδή όπου ζήτησε την σαφή θέση της Τουρκίας για το ζήτημα της ασφάλειας, δεν ενέδωσε.

Έχουν γίνει πρόσφατα προσπάθειες για επανεκκίνηση των συνομιλιών. Πόσο αισιόδοξος είστε;

Ποτέ δεν μου άρεσε να υπολογίσω τα ζητήματα με αισιοδοξία ή με απαισιοδοξία. Εγώ ξέρω ότι πρέπει να προσπαθήσεις. Πρέπει να προσπαθήσεις για να καταφέρεις εκείνο που δεν καταφέραμε να γίνει στο Crans Montana, δηλαδή την αποδοχή του σχεδίου Guterres, χωρίς όλες τις ανοησίες (δηλαδή 30 Ιουνίου ή 4 Ιουλίου), γιατί  είναι ασήμαντες οι διαφορές. Σημασία έχει ότι αυτό το σχέδιο Guterres πρέπει να γίνει αποδεκτό και αν η Τουρκία ήταν ειλικρινής, να έρθει να πει ότι το αποδέχεται κι αυτή. Να έρθει να πει και η τουρκοκυπριακή κοινότητα επίσης ότι την αποδέχεται. Ο Akinci λέει πως δέχεται. Θα φανεί.

Είπατε νωρίτερα ότι θα ήταν προτιμότερο ο Erdogan να κερδίσει τις εκλογές σε αντίθεση με μια νίκη των Κεμαλιστών …

Δεν λέω ότι είναι προτιμότερο. Απλά υποδεικνύω ότι οι Κεμαλιστές δεν είναι καλύτεροι .

Θα μπορούσαν οι Προεδρικές εκλογές στην Τουρκία να επηρεάσουν τις συνομιλίες για την επίλυση του Κυπριακού;

Ξέρουμε ότι μέχρι τις εκλογές πολύ λίγα θα μπορούσαν να συμβούν. Μετά τις εκλογές, οφείλουμε να δοκιμάσουμε, οφείλουμε να προσπαθήσουμε, σε σύντομο χρονικό διάστημα να μπορέσει να γίνει η στρατηγική συμφωνία, όπως περιγράφεται από τον Guterres, και να παραμείνουν οι διαπραγματεύσεις για την εφαρμογή αυτής της στρατηγικής συμφωνίας. Αυτό μπορεί να γίνει μπορεί και όχι, αλλά καθήκον μας είναι να το προσπαθήσουμε.

Πόσο βοήθησε την Κύπρο η ένταξη στην ΕΕ – στην οποία συμβάλατε σημαντικά; Ανταποκρίθηκε στις προσδοκίες του Κυπριακού λαού;

Εξαρτάται ποιες ήταν οι προσδοκίες. Αν κάποιος ανέμενε από την ΕΕ να μας βοηθήσει με στρατιωτικούς όρους ενάντια στην Τουρκία, αυτό είναι κάτι που δεν πρόκειται να συμβεί ποτέ. Σε κάθε περίπτωση, η ΕΕ δεν είναι στρατιωτική ένωση και ποτέ δεν χρησιμοποιεί hard power για να προωθήσει τις πολιτικές της. Η soft power πολιτική της ΕΕ, μέσω των πολιτικών της θέσεων και των ψηφισμάτων της, είναι θετική. Συμπαρίσταται. Αλλά πρέπει να ξέρεις τι μπορεί να σου προσφέρει. Γνωρίζω ότι αυτή τη στιγμή, ούτε οι ΗΠΑ ούτε η Ρωσία – οι οποίες ανταγωνίζονται η μια την άλλη για το ποια θα κρατήσει τον Erdogan κοντά τους- μπορούν να έχουν επιρροή πάνω του. Δυστυχώς, ο Erdogan παίζει πολύ ωραία το παιχνίδι, πότε να είναι με τον έναν και πότε με τον άλλο ή πότε θα επιτίθεται στον έναν και πότε στον άλλον. Μόνο η ΕΕ έχει κάποια δύναμη έναντι του Erdogan λόγω του γεγονότος ότι το 90% του εμπορίου της Τουρκίας εξαρτάται από την ΈΕ. Ενώ ταυτόχρονα, η Τουρκία είναι επίσης και “πελάτης” των κρατών-μελών της ΕΕ. Επομένως μέχρι που μπορεί η ΕΕ να προχωρήσει έναντι της Τουρκίας; Επί του παρόντος, πιστεύω πολύ λίγο. Αν όμως υπερβεί κάποια εσκαμμένα ο Erdogan, αν για παράδειγμα προχωρήσει σε θερμά επεισόδια είτε στην Ελλάδα είτε την Κύπρο, τότε η ΕΕ δεν θα μπορέσει να αποφύγει την επιβολή εμπορικών κυρώσεων στην Τουρκία.

Ως Υπουργός Εξωτερικών στη κυβέρνηση Αναστασιάδη, προχωρήσατε σε συνεργασίες με πολλές γειτονικές χώρες κι όχι μόνο. Πόσο βοήθησε αυτές οι προσπάθειες την Κύπρο ως προς την θέση της στην Διεθνή σκηνή;

Θέλω να καταστήσω κάτι σαφές, διότι κάποιοι άνθρωποι με ρωτούσαν πού βρίσκονταν οι φίλοι μας κατά τη διάρκεια της κρίσης στο οικόπεδο 3 της Κυπριακής ΑΟΖ. Η “συμμαχία” μας με το Ισραήλ, την Αίγυπτο, την Ιορδανία κ.λπ. δεν έχει στρατιωτικό χαρακτήρα. Το έχουμε δηλώσει από την πρώτη στιγμή ότι αυτές οι τριμερείς συνεργασίες δεν στρέφονται ενάντια σε τρίτες χώρες. Είναι λοιπόν λάθος να πιστεύουν κάποιοι ότι θα έπρεπε να σπεύσουν να μας βοηθήσουν. Το Ισραήλ έχει τα δικά του προβλήματα με το στόλο του, η Αίγυπτος έχει τα δικά της. Ως εκ τούτου, πολιτικά και για πολλούς λόγους, η Κύπρος αναβαθμίστηκε στα μάτια των εταίρων μας στην Ευρώπη, των εταίρων μας στη Δύση, παντού, λόγω της σημασίας που έχει αποκτήσει μέσω αυτών των τριμερών συνεργασιών. Και αυτές οι τριμερείς συνεργασίες προχωρούν. Αρχικά αφορούσαν την ασφάλεια και τη σταθερότητα, έπειτα την ενέργεια, και τώρα επεκτείνονται στις σχέσεις μεταξύ των λαών. Από εκεί θα προκύψουν πολλά οφέλη, οικονομικής, πολιτιστικής και κοινωνικής φύσεως, ορισμένα από τα οποία ήδη προχωρούν. Ωστόσο, δεν πρέπει να περιμένουμε ότι αυτές οι συνεργασίες θα σταθούν ανάχωμα στην ανεξέλεγκτη πολιτική της Τουρκίας.

Σύμφωνα με δημοσίευμα σε ελληνική εφημερίδα, η Τουρκία έχει υποβάλει σχέδια στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο σχετικά με την οριοθέτηση της ΑΟΖ της. Γνωρίζετε κάτι γι αυτό;

Γιατί θα υποβληθεί ένα τέτοιο σχέδιο στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο; Αυτές συνήθως υποβάλλονται στον ΟΗΕ με βάση τις διατάξεις του Δικαίου της Θάλασσας. Εκτός αν πρόκειται να χρησιμοποιηθούν για προπαγάνδα. Προκειμένου να αναγνωριστεί η ΑΟΖ, απαιτείται συμφωνία μεταξύ των εν λόγω γειτονικών κρατών. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο οι συμφωνίες με την Αίγυπτο και το Ισραήλ – καθώς και μια εκκρεμούσα συμφωνία με το Λίβανο – κατοχυρώνουν την ΑΟΖ της Κύπρου όσον αφορά το διεθνές δίκαιο.

Ας περάσουμε στα Βαλκάνια. Παρόλο που είστε αρκετά μακριά από την περιοχή, γνωρίζετε τις εξελίξεις στην Ελλάδα κάτι που οφείλεται τόσο στις σχέσεις μεταξύ των δύο χωρών, αλλά στις εξαιρετικές και πολύ στενές σχέσεις που έχετε με τον Έλληνα Υπουργό Εξωτερικών Νίκο Κοτζιά. Πώς βλέπετε τις κινήσεις που έγιναν για την επίλυση της διαφωνίας για το όνομα της πΓΔ της Μακεδονίας, καθώς και τις εξελίξεις που αφορούν την Αλβανία;

Εμείς είχαμε πει ότι ακολουθούμε την εξωτερική πολιτική της Ελλάδας στα Βαλκάνια και την στηρίζουμε. Ενώ η Ελλάδα ενισχύει την Κύπρο στην πολιτική που ακολουθεί στην Ανατολική Μεσόγειο, μέσω πρωτοβουλιών για τριμερείς συνεργασίες κ.λπ. Δεν διστάζω να πω ότι υποστηρίζω τις προσπάθειες της ελληνικής κυβέρνησης – η οποία θα αποφασίσει μόνη της για το ζήτημα – και ιδιαίτερα του φίλου μου, του Νίκου Κοτζιά, που καταβάλλει τεράστια προσπάθεια για την επίλυση των προβλημάτων της Ελλάδας με τα Σκόπια και την Αλβανία. Ως Έλληνας, βλέπω και κάτι που θεωρώ εύλογο: εάν η Ελλάδα ξεφορτωθεί τα διάφορα προβλήματα που σχετίζονται με τα ζητήματα όπως του ονοματολογικού ή του αλυτρωτισμού των γειτόνων της Ελλάδας (Σκόπια και Αλβανία), θα είναι σε θέση να επικεντρωθεί στον πιο υπαρκτό κίνδυνο αυτόν της επιβουλής της Τουρκίας στο Αιγαίο, στη Θράκη και στην Κύπρο. Όσο ταχύτερα θα επιλυθούν τα άλλα ζητήματα, τόσο πιο γρήγορα θα μπορέσει η Ελλάδα να στραφεί προς Ανατολάς κι εκεί να κοιτάζει.

Έχετε την εμπειρία των διαπραγματεύσεων παρότι το ονοματολογικό και το Κυπριακό δεν έχουν κάποια συνάφεια. Τα ελληνικά κόμματα της αντιπολίτευσης διατυπώνουν σχεδόν όλα αντιρρήσεις στην προσπάθεια επίλυσης της διένεξης για το όνομα της πΓΔ της Μακεδονίας. Αντίθετα στην Κύπρο τα κόμματα συμφωνούσαν πολύ περισσότερο όταν το έκριναν απαραίτητο, με πιο πρόσφατα παραδείγματα την οικονομική κρίση, αλλά και τις συνομιλίες για την επίλυση του Κυπριακού. Θα ήθελα ένα σχόλιο πάνω σε αυτό.

Θα είμαι πολύ προσεκτικός γιατί δεν θέλω να αναμειχθώ στα εσωτερικά θέματα της Ελλάδας. Δεν το βλέπω έτσι, σας είπα πως το βλέπω. Σας είπα τι πιστεύω. Νομίζω ότι ο ελληνισμός διάγει μιαν περίοδο κρίσεως, αυτή τη φορά με υπαρκτούς κινδύνους, απίθανους αλλά ισχυρούς, από τις ενέργειες μιας Τουρκίας η οποία έχει υιοθετήσει μια επιθετική πολιτική. Την οποία εγώ δεν πιστεύω ότι θα αλλάξει μετά τις εκλογές. Η επιθετικότητα θα παραμείνει και είναι δυνητικά επικίνδυνη, ακόμη και για την πρόκληση ενός ατυχήματος. Ως εκ τούτου, είναι προς το εθνικό συμφέρον  για εμένα να επιλυθούν οι διαφορές με τα Σκόπια και την Αλβανία.

Η επόμενη ερώτησή μου είναι για την ΕΕ. Έχετε συμμετάσχει στις συνομιλίες σχετικά με τις διάφορες αλλαγές που κρίνονται αναγκαίες για την ΕΕ. Πιστεύετε ότι η ΕΕ κινείται προς την κατεύθυνση της ένωσης των λαών και των Εθνών, κι όχι μόνο σε μια Οικονομική Ένωση που στηρίζει συγκεκριμένα συμφέροντα;

Εκείνος που προεξήρχε στην οικονομική ένωση, μια ένωση ελευθέρων συναλλαγών ήταν η Βρετανία. Η Βρετανία αποφάσισε να εγκαταλείψει την Ένωση. Ωστόσο, η ΕΕ σήμερα κινδυνεύει, όσον αφορά τη δημοκρατία. Οι κίνδυνοι αυτοί είναι παγκόσμιοι βέβαια, με τον Trump και τις ΗΠΑ, τη Ρωσία και τις αναπτυσσόμενες δυνάμεις που πετυχαίνουν να αναπτύσσονται με ευημερία για τους λαούς τους χωρίς δημοκρατία, γεγονός που ενισχύει το επιχείρημα ότι η δημοκρατία και η οικονομική ευημερία δεν συμβαδίζουν κατ ‘ανάγκην. Ωστόσο, η ΕΕ πρέπει να προστατεύσει τις αρχές και τις αξίες που την γέννησαν όπως τη δημοκρατία, την ελευθερία του ατόμου, την ισότητα των φύλων, την υποστήριξη των μειονοτήτων, την πολυμορφίας, του γεγονότος ότι η οικονομική ευημερία απαιτεί την ένταξη των γυναικών, των αναπήρων και πολλών άλλων στην παραγωγική διαδικασία. Γιατί η ΕΕ είναι η συνέχεια του ιδεώδους που κληρονόμησε από την αρχαία Ελλάδα, τη Ρώμη κλπ.

Βλέπουμε λαϊκίστικα κινήματα, μερικά από τα οποία κερδίζουν μεγάλες πλειοψηφίες στις χώρες τους, βλέπουμε επίσης ακροδεξιά και λαϊκίστικα κινήματα που ξέρουν να καταστρέφουν αλλά δεν άκουσα ποτέ μου εισηγήσεις πώς να χτίζουν, να πλησιάζουν προς την εξουσία, ακόμα και στη Γαλλία, προβλήματα στη Γερμανία και ούτω καθεξής. Πιστεύω επομένως ότι η ΕΕ στις συνομιλίες που θα διεξαχθούν για το μέλλον της Ευρώπης, πρέπει να εξετάσει πώς θα κάνει τους πολίτες να αντιλαμβάνονται καλύτερα τη χρησιμότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, διότι η γενιά που γνώρισε τους καταστροφικούς παγκόσμιους πολέμους έχει παρέλθει. Οι σημερινές γενιές θεωρούν την ειρήνη και τη σταθερότητα στην Ευρώπη ως δεδομένο και κεκτημένο. Πρέπει να ληφθεί λοιπόν μέριμνα για εκείνες τις πολιτικές που κάθε κράτος-μέλος δεν μπορεί να τις επιτύχει από μόνο του. Αυτές οι υπερεθνικές πολιτικές – όπως η προστασία του περιβάλλοντος, η ασφάλεια της ενέργειας και του κλίματος, η υγεία, η ασφάλεια των τροφίμων, η εσωτερική ασφάλεια από τα προβλήματα της τρομοκρατίας και της παράνομης μετανάστευσης, οι απειλές που σχετίζονται με την εξωτερική ασφάλεια – μπορούν να αντιμετωπιστούν από την ΕΕ συνολικά. Ο Πρόεδρος Macron απαρίθμησε πρόσφατα ορισμένες πολιτικές που πρέπει να υιοθετηθούν σε επίπεδο ΕΕ, και τις ονόμασε την Ευρωπαϊκή Κυριαρχία. Μέχρι σήμερα, γνωρίζαμε ότι τα κράτη-μέλη εκχωρούν μέρος της εθνικής τους κυριαρχίας προς την Ευρωπαϊκή Ένωση. Τώρα, η συζήτηση πρέπει να αλλάξει. Δεν θα πρόκειται για το πόση κυριαρχία τα κράτη μέλη θα εκχωρήσουν στην Ένωση, αλλά ποια επιπρόσθετη και συμπληρωματική κυριαρχία θα έχει η ίδια η Ένωση μέσω αυτών των πολιτικών.

Κλείνοντας, θα ήθελα να ρωτήσω το θέμα του βιβλίου που ετοιμάζετε;

Είναι γεμάτο ιδέες και σκέψεις, δεν εξιστορώ γεγονότα. Ορισμένα γεγονότα, ωστόσο, υποστηρίζουν αυτές τις σκέψεις και ιδέες. Έχω γράψει μέχρι στιγμής κάποιες ιδέες για το Κυπριακό που είναι κάπως επαναστατικές. Είμαι στο κεφάλαιο για την εξωτερική πολιτική της Κύπρου, η οποία πρέπει να αντισταθμίσει το γεγονός ότι είμαστε ένα μικρό κράτος. Ένα κεφάλαιο για την Ευρωπαϊκή Ένωση θα ακολουθήσει, με βάση τις παρατηρήσεις που έκανα. Και το τελευταίο κεφάλαιο θα αφορά τη δημοκρατία στην Κύπρο.

Υπάρχει δημοκρατία στην Ευρώπη;

Σε επίπεδο Βρυξελλών;

Ναι

Υπάρχει μια αντιπροσωπευτική δημοκρατία, οι κανόνες είναι δημοκρατικοί, αλλά υπάρχει επίσης πολλή γραφειοκρατία που δεν αγγίζει τους πολίτες./IBNA