Συνέντευξη/ΙΒΝΑ: «Ελλάδα και π.Γ.Δ. της Μακεδονίας να αποκτήσουν φιλικές σχέσεις»

Συνέντευξη/ΙΒΝΑ: «Ελλάδα και π.Γ.Δ. της Μακεδονίας να αποκτήσουν φιλικές σχέσεις»

Είναι η κατάλληλη στιγμή για την επίλυση της διαφωνίας στο ονοματολογικό; Πως βλέπουν οι πολίτες της π.Γ.Δ της Μακεδονίας τις διαβουλεύσεις, τι περιμένουν, πόσο αισιόδοξοι είναι; Το ΙΒΝΑ συζητά με την Zana Popovska-Bozinovska πολιτική συντάκτρια στο MKD.mk  και την Slobodanka Jovanovska αρχισυντάκτρια στην εφημερίδα “Nezavisen Vesnik”, κορυφαίες δημοσιογράφοι που ζουν κι εργάζονται στα Σκόπια.

Σπύρος Σιδέρης/ΙΒΝΑ – Πιστεύετε ότι αυτή είναι η κατάλληλη στιγμή για την επίλυση της διαφωνίας του ονόματος με την Ελλάδα;

Zana PopovskaBozinovska: – Αυτή είναι μια από τις κατάλληλες στιγμές για την επίλυση της διαφωνίας του ονόματος. Είχαμε πολλές «κατάλληλες στιγμές» για την επίλυση της διαφοράς. Αλλά αυτή τη συγκεκριμένη, όλα τα πολιτικά πρόσωπα παρουσιάζονται πιο αισιόδοξα.

Slobodanka Jovanoska: – Το έχω πει πολλές φορές. Έχουν υπάρξει πολλές ανακοινώσεις σχετικά με τέτοια (παρόμοια όπως το παρόν) momenta και πολλές περιπτώσεις, κατά τις οποίες θεωρήθηκε ότι η διαφωνία τού ονόματος είναι κοντά στην επίλυση. Αλλά, στο τέλος, αποδείχτηκαν περισσότερο ως ένα διαπραγματευτικό σόου παρά ως πραγματική διαπραγμάτευση. Αυτό που κάνει τη διαφορά τώρα είναι ότι, από την πλευρά της Μακεδονίας, έχουμε μια κυβέρνηση που είναι διατεθειμένη να θέσει τέρμα σε αυτό το θέμα και είναι έτοιμη να κάνει κάποιες υποχωρήσεις, γιατί μέχρι στιγμής έχουμε διαπραγματευτεί αλλά δεν θέλαμε ποτέ να αλλάξουμε ο,τιδήποτε. Απλώς, να λύσουμε το ζήτημα χωρίς να κάνουμε θυσίες. Αυτό έχει αλλάξει. Αυτή η κυβέρνηση είναι έτοιμη να κάνει θυσίες. Είναι έτοιμη να δεχτεί ένα χτύπημα για να λύσει αυτό το ζήτημα. Διότι, η τελευταία πολιτική κρίση στην Μακεδονία έδειξε πως πρέπει να ‘κλείσουμε’ ορισμένα ζητήματα, αν θέλουμε να διατηρήσουμε την πολιτική μας σταθερότητα, καθώς φτάσαμε στο σημείο, όπου, αυτό το είδος της απομόνωσης από το ΝΑΤΟ, όπως άλλωστε και από την Ευρωπαϊκή Ένωση και άλλους θεσμούς, μας οδήγησε στο χείλος της διάλυσης.

Z.P.B: – Ίσως, όλοι πιστεύουν ότι τώρα είναι η κατάλληλη στιγμή να λύσουμε αυτό το ζήτημα, μετά από όλα αυτά που έχουμε περάσει τα τελευταία 5-6 χρόνια με την πολιτική κρίση στη Μακεδονία. Και αυτή η πολιτική κρίση είναι αυτό που μας υποχρεώνει να λύσουμε το συγκεκριμένο πρόβλημα τώρα, προκειμένου να μην δημιουργήσουμε μια χειρότερη κατάσταση, ακόμα πιο δραματική από ότι ήταν πριν. Επειδή γνωρίζουμε τις θέσεις των Αλβανών τής Μακεδονίας, που επιμένουν στην επίλυση της διαφωνίας ονόματος, ώστε να ακολουθήσει η ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση και στο ΝΑΤΟ, διότι εντός αυτών των θεσμών αντιλαμβάνονται το μέλλον τους και τη σταθεροποίηση της κατάστασης, τόσο στην Μακεδονία όσο και στην (ευρύτερη) περιοχή. Κατά τη γνώμη μου, αυτό θα μπορούσε να δημιουργήσει το κατάλληλο momentum για επίλυση τής κατάστασης και όπως είπε και η Σλόμποντανκα, αυτή η κυβέρνηση είναι διαφορετική από τις άλλες. Παρόλα αυτά, δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι το 2011, η προηγούμενη κυβέρνηση ήταν επίσης έτοιμη να κάνει κάποιες υποχωρήσεις με την κυβέρνηση Παπανδρέου. Τότε, συμφωνήθηκε ένα όνομα, αλλά το γιατί ποτέ δεν προχώρησε η επίλυση είναι άλλο θέμα. Ως εκ τούτου, η προηγούμενη κυβέρνηση ήταν έτοιμη, αλλά με λιγότερες θυσίες από ότι η παρούσα.

Σ.Σ/ΙΒΝΑ: Ποιο κομμάτι, κατά τη γνώμη σας, είναι το πιο δύσκολο για την επίλυση της διαφωνίας τού ονόματος;

Z.P.B: – Φυσικά, η ταυτότητα και η γλώσσα. Νομίζω ότι για το όνομα μπορεί να υπάρξει κάποια υποχώρηση. Αλλά, βλέποντας τις προτάσεις τού Nimetz, δεν νομίζω ότι είναι κατάλληλες για μας. Η γλώσσα και η ταυτότητα είναι οι πλέον αμφισβητούμενες. Και τι είναι αυτός ο αλυτρωτισμός επί του οποίου επιμένει η Αθήνα;

S.J.: Δεν το καταλαβαίνουμε καν.

Z.P.B: Δεν καταλαβαίνουμε τι είναι αυτός ο αλυτρωτισμός. Πού βρίσκουν αυτόν τον αλυτρωτισμό; Στο όνομα; Γιατί, αν επιμείνουν στην αλλαγή τού ονόματος για εσωτερική χρήση, σημαίνει αλλαγή τού Συντάγματος. Θα πρέπει να δημιουργήσουμε ένα εντελώς νέο Σύνταγμα, αν αυτό εννοούν με τον αλυτρωτισμό. Η Σλόμποντανκα έχει δίκιο, δεν καταλαβαίνουμε αυτόν το αλυτρωτισμό.

S.J.: – Κατά την πολιτική μου άποψη, πιστεύω ότι το πιο δύσκολο κομμάτι για την επίλυση του προβλήματος θα είναι το θέμα με το επίθετο “Macedonian/Makedonski”, γιατί είναι κάτι που θα θέλαμε να διατηρήσουμε. Όσον αφορά τη γλώσσα, θα μπορούσε να βρεθεί κάποια λύση, όπως “Σλαβομακεδονική” ή κάτι παρόμοιο. Για παράδειγμα τα  έγγραφα πολιτογράφησης, θα λένε “Πολίτες της Βόρειας Μακεδονίας”, κλπ. Πιστεύω, επίσης, ότι το επίθετο του ονόματος δεν θα είναι σημαντικό πρόβλημα, αν οι δύο λέξεις χωρίζονται. Νομίζω ότι, πολιτικά, το επίθετο θα αποτελούσε το μεγαλύτερο πρόβλημα για μας, ενώ τεχνικά, το μεγαλύτερο πρόβλημα θα ήταν το Σύνταγμα. Αυτή τη στιγμή, φαίνεται σχεδόν αδύνατο να αλλάξουμε το Σύνταγμα…

Z.P.B: – Αλλά το Σύνταγμα θα είναι ένα μεγάλο πολιτικό πρόβλημα, όχι μόνο τεχνικό… Επειδή, ας μην ξεχνάμε, ότι το Σύνταγμα έχει ήδη αλλάξει δύο φορές. Την πρώτη φορά μετά την επιμονή της Ελλάδας -μετά την υπογραφή της προσωρινής συμφωνίας- η σημαία και το Σύνταγμα άλλαξαν. Αργότερα, είχαμε μια άλλη αλλαγή τού Συντάγματος. Και αν το εξετάσουμε από την πλευρά των πολιτών, είναι φυσιολογικό να πιστεύουν ότι αυτό πάει πάρα πολύ.

Σ.Σ/ΙΒΝΑ: – Πιστεύετε ότι οι πολίτες των δύο χωρών είναι καλά ενημερωμένοι;

Z.P.B: – Όχι, νομίζω ότι ο κόσμος, τόσο στη Μακεδονία όσο και στην Ελλάδα δεν είναι καλά ενημερωμένος, ούτε και αρκούντως προετοιμασμένος για τις όποιες πιθανές αλλαγές. Μπορεί να είναι κάπως ενημερωμένος, αλλά, η ενημέρωσή του απέχει πολύ από το να είναι προετοιμασμένος να αντιμετωπίσει τις αλλαγές. Για να προετοιμάσεις το έθνος σχετικά με ορισμένες υποχωρήσεις που απαιτούνται, είτε από την πλευρά της Μακεδονίας είτε από εκείνη τής Ελλάδας, θα πρέπει να εργαστείς πολύ σκληρά. Δεν μπορείς, απλώς, να πεις ότι πρέπει να κάνεις κάτι για να μπορέσεις να ενταχθείς στην ΕΕ και το ΝΑΤΟ. Η Ελλάδα δεν μπορεί να πει ότι πρέπει να διατηρηθεί η ενότητα του ελληνικού έθνους, χωρίς την κατάλληλη και μακρά προετοιμασία αυτού του έθνους.

S.J.: – Νομίζω ότι, από τη στιγμή που πλέον, δεν βρισκόμαστε στο 1992, ναι μεν  μοιάζει να υπάρχει μεγάλη αντίσταση, αλλά, νομίζω ότι η κοινή γνώμη έχει αλλάξει πολύ και το επίπεδο έντασης είναι πολύ χαμηλό. Επίσης, ακόμα και αν υπάρχει κάποια αντίσταση, τώρα είναι ζήτημα θάρρους από τις πολιτικές ελίτ και της ικανότητάς τους να το παρουσιάσουν με τον καλύτερο δυνατό τρόπο και να το ‘πουλήσουν’ στο κοινό. Υπάρχει περιθώριο για να γίνει τελικά αυτό, τόσο στη Μακεδονία όσο και στην Ελλάδα. Πρέπει να ομολογήσω πως δεν είμαι ειδική σε ό,τι αφορά στην Ελλάδα. Αναφορικά με την Μακεδονία, νομίζω ότι θα υπάρξει κάποια αντίσταση, αλλά έχουμε μακρά ιστορία στο να κάνουμε υποχωρήσεις -που δείχνουν ότι, αν και είμαστε πάντα “εναντίον” αρχικά, αποδεχόμαστε αλλαγές αργότερα. Ένα παράδειγμα είναι η αποκέντρωση. Παραλίγο να έχουμε έναν εμφύλιο πόλεμο εξαιτίας της αποκέντρωσης και, παρόλα αυτά, καταφέραμε να υιοθετήσουμε έναν νόμο για τις γλώσσες. Υπάρχει αντίσταση εναντίον του, αλλά η πλειοψηφία δέχθηκε τον νόμο για την αλβανική γλώσσα. Ως εκ τούτου, αλλάξαμε εντελώς τις σχέσεις μας με τους Αλβανούς στη Μακεδονία, κατορθώσαμε να υπερβούμε την αντίσταση. Δώσαμε επίσης μέρος της επικράτειάς μας, στα σύνορα με το Κοσσυφοπέδιο, το οποίο επίσης προκάλεσε αντίδραση, που και πάλι καταφέραμε να ξεπεράσουμε. Υπογράψαμε μια Συνθήκη Φιλίας με τη Βουλγαρία, για την οποία η κοινή γνώμη ήταν και σε αυτήν αντίθετη, αλλά η κοινή γνώμη της Μακεδονίας, συνήθως θέλει να έχει λεπτομερείς εξηγήσεις, σχετικά με τις κινήσεις που προτίθεται να κάνει η κυβέρνηση πριν τις αποδεχθεί, εφόσον αυτές οι κινήσεις βρίσκονται εντός λογικού πλαισίου. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο είναι πολύ σημαντικό το είδος της πρότασης που θα προτείνει η Ελλάδα και, είναι πολύ σημαντικό να προτείνει η Ελλάδα κάτι, το οποίο να μπορεί να παρουσιαστεί στο κοινό της Μακεδονίας ως υποχώρηση που η Ελλάδα είναι πρόθυμη να κάνει για να επιλύσει αυτό το ζήτημα. Για παράδειγμα, διατηρώντας στο όνομά μας τη λέξη “Μακεδονία”, η οποία παρουσιάζεται σαν μια υποχώρηση που η Ελλάδα είναι πρόθυμη να κάνει, το μακεδονικό κοινό δεν το θεωρεί υποχώρηση. Αναρωτιόμαστε γιατί πιστεύουν ότι πρέπει να είμαστε ευγνώμονες που μας αφήνουν να το κρατήσουμε. Οι Μακεδόνες πιστεύουν ότι ο όρος αυτός μας ανήκει δικαιωματικά. Ανήκει σε εμάς, ως μέρος τού ονόματος της χώρας μας. Επομένως, δεν το βλέπουμε σαν υποχώρηση.

Z.P.B: – Υπάρχει και ένα άλλο ζήτημα, και αυτό είναι ο τρόπος με τον οποίο οι πολίτες αισθάνονται για το θέμα αυτό. Δεν θα πρέπει να μας φέρουν σε μία τέτοια θέση, στην οποία να αισθανόμαστε ότι η όποια λύση, μας έχει επιβληθεί. Επειδή, σε αυτή την περίπτωση, υπήρξε πρόταση από τον Nimetz, και δύο μέρες αργότερα, ο Υπουργός κ. Κοτζιάς βγήκε με μια άλλη πρόταση. Τι σημαίνει αυτό; Ότι ο Nimetz κάνει στην άκρη και αφήνει κάποιον άλλο να ‘κάνει παιχνίδι’; Σύμφωνα με την έως τώρα πρακτική, ο Nimetz ήταν εκείνος που έκανε προτάσεις, όχι η Ελλάδα.

S.J: Ναι, είναι πολύ σημαντικό να μην αφήσουμε κανένα περιθώριο να γίνουμε και πάλι εχθροί και ότι, όταν κλείσει αυτό το θέμα οι πολίτες των δύο πλευρών δεν θα νιώθουν απογοητευμένοι και θα αποφευχθεί περαιτέρω ένταση. Κατά τη γνώμη μου, το σημείο της λύσης δεν είναι μόνο η Μακεδονία να γίνει μέλος της ΕΕ και του ΝΑΤΟ, αλλά η Μακεδονία και η Ελλάδα να έχουν, επιτέλους, φιλικές σχέσεις. Επειδή αυτό είναι που μας λείπει – δεν έχουμε κυκλοφοριακή σύνδεση, μια βαθύτερη επικοινωνία κλπ. Τόσο η Μακεδονία όσο και η Ελλάδα πληρώνουν ένα υψηλό τίμημα, επομένως η λύση πρέπει να είναι ευρέως αποδεκτή -μπορεί να υπάρξει μια εξαίρεση, με την προϋπόθεση αυτή η εξαίρεση να μην είναι ταπεινωτική.

Z.P.B: – Η αντίληψη είναι πολύ σημαντική. Γιατί, αν δούμε τη δήλωση Κοτζιά που έδωσε πριν από δύο μέρες -ότι το Υπουργείο Εξωτερικών της Ελλάδας, όπως και ο Κοτζιάς προσωπικά, δημιούργησε μια πρόταση την οποία θα μας παρουσιάσουν σε μία εβδομάδα -αυτό δεν ακούγεται σωστό. Δημιουργεί μια δημόσια εντύπωση, ότι η Ελλάδα είναι αυτή που υποβάλλει προτάσεις και είμαστε αναγκασμένοι είτε να τις αποδεχτούμε είτε να τις απορρίψουμε. Παρόμοια περίπτωση με αυτή ήταν η Επιτροπή για την αναθεώρηση των σχολικών βιβλίων ιστορίας. Κατά την οποία το κοινό είχε την εντύπωση ότι οι καθηγητές και εμπειρογνώμονες τής ελληνικής ιστορίας θα αναθεωρήσουν τα σχολικά βιβλία της ιστορίας μας. Αυτό δημιούργησε συγκρουόμενα συναισθήματα μεταξύ των πολιτών. Για αυτόν ακριβώς τον λόγο, πρέπει να έχουμε σωστή πληροφόρηση από την κυβέρνηση, έτσι ώστε οι άνθρωποι να μπορούν να προετοιμαστούν και να μην νιώθουν εξαπατημένοι και ταπεινωμένοι.

S.J.: – Σχετικά με την ελληνική πρόταση πριν από δύο ημέρες, κανείς δεν κατάλαβε πραγματικά ότι η δήλωση τού Κοτζιά ήταν απάντηση στην πρόταση που έδωσε ο Nimetz.

Σ.Σ/ΙΒΝΑ: – Πιστεύετε ότι αυτά που χωρίζουν τις δύο χώρες είναι περισσότερα από αυτά που τις ενώνουν;

Z.P.B: – Φυσικά υπάρχουν περισσότερα πράγματα που μας ενώνουν γιατί, ρεαλιστικά, δεν έχουμε πολλά προβλήματα μεταξύ μας. Αλλά, νομίζω ότι ο Μέγας Αλέξανδρος, αντί να μας ενώσει, μας χωρίζει περισσότερο.

S.J.: Πιστεύω ότι, έπειτα από είκοσι χρόνια διαφωνίας σχετικά με το όνομα, και την όλη ζημιά που αυτή η διαφωνία έχει επιφέρει στην Μακεδονία, εξαιτίας αυτής της διαμάχης και όλων των κρίσεων που περάσαμε, θα ήταν λογικό να θεωρήσουμε τους Έλληνες ως τους μεγαλύτερους εχθρούς μας, αλλά δεν το κάνουμε. Αυτό λέει πολλά για την ανεκτικότητα των Μακεδόνων και ότι τους θεωρούμε στενούς φίλους -ακόμη και αυτή η διαμάχη δεν κατάφερε να μας κάνει εχθρούς. Πάντως κατά βάσει νομίζω ότι οι Μακεδόνες και οι Έλληνες είναι εντελώς διαφορετικοί, τόσο ως έθνη όσο και προς τη νοοτροπία, και δεν πιστεύω ότι θα καταφέρουμε ποτέ να καταλάβουμε ο ένας τον άλλον.

Σ.Σ/ΙΒΝΑ: – Πιστεύετε ότι, αν δεν λυθεί αυτή η διαφωνία τού ονόματος θα υπάρξουν εθνικιστικές κινήσεις, τόσο στη χώρα σας όσο και στην ευρύτερη περιοχή;

Ζ.P.B: Λοιπόν, η διαμάχη δεν λύθηκε εδώ και τόσα χρόνια, αλλά δεν υπήρξαν ακραίοι εθνικισμοί ούτε εδώ ούτε στην Ελλάδα. Ο εθνικισμός έρχεται σε κύκλους – όταν υπάρχει κάτι καινούργιο σχετικά με το όνομα ή τη συμφωνία φιλίας με τη Βουλγαρία. Έτσι έρχεται σε κύκλους όταν συμβαίνει κάτι. Δεν νομίζω ότι αυτό θα αλλάξει εάν η διαφωνία αναφορικά με το όνομα δεν λυθεί.

S.J.: – Θυμάμαι όταν προσκληθήκαμε στο ΝΑΤΟ, το 2008, υπήρξαν ειδήσεις ότι οι πωλήσεις των ηρεμιστικών είχαν αυξηθεί κατά 60%. Οι δημοσιογράφοι, κυριολεκτικά,  έκλαιγαν στη Σύνοδο Κορυφής τού ΝΑΤΟ. Αλλά, αυτό δεν θα συμβεί ξανά, η ατμόσφαιρα είναι τελείως διαφορετική, οι άνθρωποι είναι ρεαλιστές. Είδαμε τι είναι ο εθνικισμός, το αναγνωρίζουμε, για αυτό και πιστεύω πως τον έχουμε αφήσει πίσω μας. Υπάρχουν ακόμα υπολείμματα από αυτόν τον εθνικισμό, αλλά σιγά-σιγά εξαφανίζονται. Νομίζω ότι θα υπάρξουν άλλα προβλήματα που θα μπορούσαν να προκύψουν εάν δεν επιλυθεί η διαφωνία ονόματος. Οικονομικά και στρατηγικά προβλήματα. Η Μακεδονία θα χάσει και πάλι τον δρόμο της και ο λόγος δεν θα είναι ο εθνικισμός, αλλά άλλα ζητήματα.

Z.P.B: – Κάτι άλλο σημαντικό είναι αν θα γνωρίζουμε την απάντηση πριν από τη Σύνοδο Κορυφής -επειδή στο Βουκουρέστι ήμασταν σίγουροι ότι θα λάβουμε την πρόσκληση και όταν ανακαλύψαμε στη Σύνοδο Κορυφής ότι, τελικά, δεν είχαμε προσκληθεί, είχαμε συγκλονιστεί. Αυτή τη φορά, νομίζω ότι πρέπει να έχουμε αυτήν την πληροφορία πριν από τη σύνοδο κορυφής, είτε πρόκειται για συμφωνία είτε όχι. Και αυτό θα μπορούσε να αλλάξει, κάπως, τις συνθήκες.

S.J.: – Είμαστε επιφυλακτικοί τώρα, δεν πιστεύουμε ότι θα επιλυθεί. Η πλειοψηφία των πολιτών δεν πιστεύει ότι θα επιλυθεί, παρά την αισιοδοξία που ‘πωλείται’. Απλώς, μεγάλο μέρος των πολιτών δεν πιστεύει σε αυτή την ευρωπαϊκή προοπτική και ότι η Μακεδονία βρίσκεται κοντά στο ΝΑΤΟ. Για να μην αναφέρουμε, ότι τα τελευταία χρόνια, η προπαγάνδα τού Gruevski δημιούργησε ένα σημαντικό κλίμα κατά του ΝΑΤΟ και της Ευρωπαϊκής Ένωσης στη χώρα. Αλλά, αν και τώρα αυτό αλλάζει, δεν πρέπει να θεωρείται δεδομένο. Υπάρχουν Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης στη Μακεδονία, που εξακολουθούν να διαδίδουν αυτήν την αντι-ΝΑΤΟϊκή – αντι-Ευρωπαϊκή προπαγάνδα…

Z.P.B: – Δεν είναι μόνο Μέσα Ενημέρωσης. Αυτές τις μέρες υπάρχουν διανοούμενοι και καθηγητές πανεπιστημίων που δεν είναι πεπεισμένοι ότι πρέπει να είμαστε μέλη του ΝΑΤΟ και της ΕΕ. Δεν μιλάμε μόνο για εθνικιστές, η δομή έχει αλλάξει. Τώρα υπάρχουν διανοούμενοι που εξακολουθούν να χρησιμοποιούν τη ρητορική τού Gruevski. Το καλύτερο παράδειγμα για αυτό είναι ο νόμος για τη χρήση της αλβανικής γλώσσας που έχει πολέμιους.

S.J.: – Τα τελευταία χρόνια συνηθίζαμε να γράφουμε ότι η ρητορική του Gruevski σε αυτά τα θέματα είναι στην πραγματικότητα υπέρ της Ελλάδας. Ήταν υπολογισμένη πολιτική, ειδικά κατασκευασμένη έτσι ώστε, η Μακεδονία να μην μπορεί ποτέ να εισέλθει στην ΕΕ ή στο ΝΑΤΟ. Για να μπορέσει ο Gruevski και το κόμμα του να εξασφαλίσουν αιώνια εξουσία στη χώρα και αιώνια δουλειά για συγκεκριμένους κύκλους. Η ρητορική του απλώς αποπροσανατόλιζε την προσοχή των πολιτών από τα ρεαλιστικά προβλήματα. Και αυτές οι επιχειρήσεις, ή καλύτερα, μαφία, αυτοί οι κύκλοι, εξακολουθούν να μην έχουν νικηθεί. Αυτοί οι κύκλοι θα θελήσουν να πάρουν την εξουσία τους πίσω. Το προτιμούν όταν δίνεται προσοχή στα εθνικιστικά ζητήματα, αντί σε πραγματικά ζητήματα.

Σ.Σ/ΙΒΝΑ: – Είστε αισιόδοξες για μία λύση;

Z.P.B: – Δεν είμαι ιδιαίτερα αισιόδοξη.

S.J.: – Δεν συμφωνώ. Νομίζω ότι αυτή τη φορά θα επιλυθεί η διαφορά. Επειδή και οι δύο χώρες πέρασαν κρίσεις, οι άνθρωποι είναι πιο πραγματιστές, διδαχτήκαμε από τα λάθη των τελευταίων 20 χρόνων. Νομίζω ότι οι πιθανότητες είναι αρκετά υψηλές ώστε, αυτή τη φορά να υπάρξει λύση. Και οι δύο χώρες έχουν κυβερνήσεις που είναι πρόθυμες και έτοιμες να αναλάβουν ρίσκα, αλλά, θα έχουν το θάρρος να κάνουν αυτά τα βήματα; Αυτό δεν το γνωρίζω.

Z.P.B: – Θα χρησιμοποιήσω τη δήλωση, του Υπουργού Dimitrov: “Ανήσυχα αισιόδοξη”./IBNA